Toprak, Sevdiklerimizi Aldığı İçin Mi Böyle Güzel Kokar?

Bu yazı, Evrim Ağacı'na ait, özgün bir içeriktir. Konu akışı, anlatım ve detaylar, Evrim Ağacı yazarı/yazarları tarafından hazırlanmış ve/veya derlenmiştir. Bu içerik için kullanılan kaynaklar, yazının sonunda gösterilmiştir. Bu içerik, diğer tüm içeriklerimiz gibi, İçerik Kullanım İzinleri'ne tabidir.

image

Hayır, toprağa o kendine has kokusunu veren, "sevdiklerimizin/ölülerin içerisinde yatması" değildir. 

İnsanın bu hoş duygularına hitap eden argümanın aksine, muhtemelen pek severek sarılmayacağı bir gerçekle karşılaşırız: Bu kokunun sebebi, Actinomycetes sınıfı Streptomyces türü bakteriler ve yakın akrabalarıdır. Ve onların seks yapmaları...

Bu sınıfta yer alan bakteriler, toprak kuru ve nemsiz olduğunda sporlar bırakarak üremek için uygun zamanı beklerler. Ne zaman ki toprak yağmur veya başka yollarla ıslanır ve nemlenir, nemli hava aerosol etkisi göstererek sporları kolayca havaya taşır. Bu havada süzülen sporları soluduğumuzda, kimyasal yapılarında bulunan "geosmin" ve "2-methylisoborneol (MIB)" moleküllerinden ötürü koku tomurcuklarımız uyarılır ve "toprak kokusu" veya "yağmur kokusu" olarak algıladığımız, üzerine şiirler ve kitaplar yazılan, aşk hikayelerinin vazgeçilmezi olan, toz pembe rüyalara dalmamıza neden olan kokuyu duyarız.

Halbuki kokladığımız üremekte olan bakterilerin kendi kokusudur! Bu konu bize güzel gelir, çünkü bu bakteriler, biz evrimsel tarih sahnesine çıkmadan çok önceleri de oradaydı ve benzer kimyasallara sahiplerdi. Hele ki atalarımız, ormanlarda yaşarken sıklıkla bu kokuyla iç içelerdi. Dolayısıyla, 6 milyon yıl önce başlayan evrimimiz sırasında, bu kokuya evrimsel bir yakınlık duymamız son derece normaldir. Öte yandan günümüzde, çoğunluğun aksine bu kokudan tiksinen veya hoşlanmayan insanlar da vardır. Bu, tür içerisindeki varyasyonlara (çeşitliliğe) örnektir.

Yani... Pek de "romantik" bir sebebi yok diyebiliriz. Kimine bu sebep, "erotik" bile gelebilir, kim bilir? Ama gerçekler, bizim isteklerimize ve naif duygularımıza göre hareket etmiyorlar ne yazık ki.

Kaynaklar ve İleri Okuma:

  1. How Stuff Works
  2. Gizmodo
  3. LiveScience

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Öğrenmeye Devam Edin!
Evrim Ağacı %100 okur destekli bir bilim platformudur. Maddi destekte bulunarak Türkiye'de modern bilimin gelişmesine güç katmak ister misiniz?
Destek Ol
Gizle

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
Geri Bildirim Gönder