Sorulara Dön
0
Evrim & Abiyogenez

Tüm canlılar neden fotosentez yaparak yaşamına devam edecek şekilde evrim geçirmemiştir?

Yani neden her canlı bitki değildir? En rahat beslenme şekli bu değil midir?

1
Teşekkür
Hatırla
Takip
Paylaş
Reklamı Kapat
1 Cevap

Rahatlık evrimsel süreçte önemli bir etken değil. Evrimde canlı türlerinin istekleri doğrultusunda şekillenmiyor. Doğru kelime belki de avantajlı olmalı. Fotosentez en avantajlı besin veya enerji elde etme yolu mu? Eh bu konuda net bir cevap vermek zor.

En başta bitkilerin büyüyebileceği karaların bir sınırı var. Fotosentez için güneş ışığı gerek güneş ışığı için de yüzey alanı. Sırf diğerlerine düşecek ışığı kapmak için koca koca ağaçların evrimleştiğini biliyoruz. Aslında ormanlarda gördüğümüz ağaçlar için çok uzun gövdeli olmak köklerden alınan su ve minerallerin yapraklara ulaşımını zorlaştırdığı için bir yandan dezavantajlı. Diğer yandan kısa kalan ağaç uzun ağaçların gölgesinde kalacağı için de uzun olmak avantajlı. Yani sırf rekabetten dolayı fotosentez yapan bitkiler enerji üretmenin zor bir yoluna doğru evrim geçirmişler. Yani topraklar yetersiz kalacağından, tüm mantar ve hayvan alemi ortadan kalksa gene illaki fotosenteze alternatifler yaratan bitkiler olması beklenirdi. Bunun için parazit bitkilere göz atmayı deneyebilirsiniz. Başka bitkilerin gövdesine kök salıp onların özsuyunu kullanan bitkiler var. Pekala başka bitkilerin besinlerine göz diken bitkilerde görmek imkansız olmasa gerek.

Bir diğer etken tüm canlılar en başta bitki değillerdi. Ökaryot(hücre çekirdeği ve zarlı organeller bulunduran canlılar) tek hücreliler ortaya çıktıklarında aralarında kloroplastları olanlar da olmayanlarda vardı. Fotosentez yapan bir soy hattı bitkilere evrimleşti. Yapamayan veya yapmayı bırakan bir soy hattı ise mantar ve hayvanlara evrimleşti. Yani muhtemelen hayvan ve mantarların ataları ya hiç fotosentez yapmayan yada tamamen fotosenteze yönelik besin elde etmeyen canlıların soyundan geliyorlardı. Bunların zaten bitkiler gibi olma şansı yoktu. Bugün bir iklim değişimi yaşansa ve sadece uçabilen canlılar hayatta kalacak olsa fillerden uçan bir nesil gelmesini bekleyemeyiz değil mi? Ama şu hayvandan bekleyebiliriz https://i.ytimg.com/vi/w_qTWhXswrA/maxresdefault.jpg Yani tüm canlıların bitkiler gibi besin üreten canlılar olma yolunda evrimleşmesini bekliyorsanız, bunun çoğu canlı için imkansız olduğunu bilmeniz lazım. O zaman fotosentez yapamayan canlıların nesillerinin tükenmesini beklemeniz gerekir. Tükenmediğine göre fotosentez yapmadan da nesilleri devam edebiliyor demektir.

Son olarak gerçekten fotosentezle besin elde etmek fotosentez olmadan elde etmekten daha zor mu? Doğal denge içerisinde zorluğun tanımını yapmak zor. Bu bitkiler hiç kımıldamadan besin elde ediyor gibi görülüyorlar. Bu bizde bir rahatlık hissi oluşturabilir. Diğer hayvanlar besinleri aramak, başka hayvanları gözetmek gibi işleri zor gelebilir. Lakin bir çayırdaki tüm otları yiyip başka çayırlara doğru yola çıkmış bir antilop sürüsü düşünelim. O otlar o hale gelebilmek için belki günler belki aylarca fotosentez yapıp büyüdüler. Bir antilop için bir ısırık. Bir ot onların geldiğini hissedemez, onlardan kaçamaz, onlara karşı koyamaz. Çayırda yangın çıksa, deprem sonucu deniz seviyesi düşse iklimi değişse antiloplar gibi göç edip gidemez. Bu şekilde bakınca da hayvan olmak daha rahat, daha güvenli, daha kolay, daha avantajlı gelebilir. Yani bu göreceli.

Bence bunu şu soruyu cevaplamayı deneyerek düşünebilirsin. Tarım keşfedildiğinde tarımcı gruplar gibi yağmacı gruplarda ortaya çıktı. Neden birileri yağmacı oldu? Ekip biçmek varken uzak yerlere gidip, hayatını tehlikeye atarak yiyecek aramak daha zor değil mi? Neden birileri denizlere açıldı, yollara düştü ve kaşif, tüccar, misyoner, fatih olmayı denediler? Oturup ekip biçmek en rahat besin elde etme yolu.

Tüm yazdıklarımın dışında benim esas cevabım, evrim temelde rastgele gerçekleşen mutasyonlara dayanır. Bu mutasyonlar bir amaca yönelik gerçekleşmez. Sadece rastgeledir. Bunlar rastgele açılan kapılar gibidir. Bazı kapıların sonu uçurumken bazıları bugüne kadar gelen uzun yollara açılır. İnsanların düşünceleri ve davranışlarında da benzeri bir durum geçerli. Herkes önceki düzene uygun hareket ederken illa bir kaç çıkıntı ortaya atılacaktır. Bazıları kendileri için, bazıları etrafındakiler için felakete sebep olurken, bazıları yepyeni yollara girilmesine sebep olacaktır. Biyolojik evrim de kültürel evrim de ne yapılacağını, ne yapılması gerektiğini söyleyemez. Mutasyonlar rastgele olurken tüm canlıların besin üreten canlılar olması imkansızdı. Evrim sadece sonuçları açıklar veyahut öngörür. Kolay-zor, avantajlı-dezavantajlı, albenili-albenisiz bunlar hep insanların öznel yorumlarıdır.

(Yoruma başlarken niyetim uzatmak veya sosyal tespit gibi bir şey yapmak değildi, hiç de sevmem böyle yazıları. Bu kadar yazmışken de silmek zoruma gitti ama yine de istemeye istemeye yolluyorum :( Evet üç beş cümle ile bu yazının özetini yollamak daha rahat değil miydi? :) )

1
Teşekkür (1)
Paylaş
1
Cevap Ver
Evrim Ağacı Soru & Cevap Platformu, Türkiye'deki bilimseverler tarafından kolektif ve öz denetime dayalı bir şekilde sürdürülen, özgür bir ortamdır. Evrim Ağacı tarafından yayınlanan makalelerin aksine, bu platforma girilen soru ve cevapların içeriği veya gerçek/doğru olup olmadıkları Evrim Ağacı yönetimi tarafından denetlenmemektedir. Evrim Ağacı, bu platformda yayınlanan cevapları herhangi bir şekilde desteklememekte veya doğruluğunu garanti etmemektedir. Doğru olmadığını düşündüğünüz cevapları, size sunulan denetim araçlarıyla işaretleyebilir, daha doğru olan cevapları kaynaklarıyla girebilir ve oylama araçlarıyla platformun daha güvenilir bir ortama evrimleşmesine katkı sağlayabilirsiniz.
Sorulara Dön

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
Geri Bildirim Gönder
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, Evrim Ağacı'nda çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol
Sizi Takip Ediyor

Devamını Oku
Evrim Ağacı Uygulamasını
İndir
Chromium Tabanlı Mobil Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
İlk birkaç girişinizde zaten tarayıcınız size uygulamamızı indirmeyi önerecek. Önerideki tuşa tıklayarak uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu öneriyi, yukarıdaki videoda görebilirsiniz. Eğer bu öneri artık gözükmüyorsa, Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Chromium Tabanlı Masaüstü Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
Yeni uygulamamızı kurmak için tarayıcı çubuğundaki kurulum tuşuna tıklayın. "Yükle" (Install) tuşuna basarak kurulumu tamamlayın. Dilerseniz, Evrim Ağacı İleri Web Uygulaması'nı görev çubuğunuza sabitleyin. Uygulama logosuna sağ tıklayıp, "Görev Çubuğuna Sabitle" seçeneğine tıklayabilirsiniz. Eğer bu seçenek gözükmüyorsa, tarayıcının Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Safari Mobil Uygulama
Sırasıyla Paylaş -> Ana Ekrana Ekle -> Ekle tuşlarına basarak yeni mobil uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu basamakları görmek için yukarıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Daha fazla bilgi almak için tıklayın