Kan, besleyicidir ancak doğada çok az tür tarafından temel besin kaynağı olarak kullanılıyor. Peki neden çünkü kanın yüksek protein ve demir içermesine karşın kalori açısından oldukça fakir olmasıdır. Örneğin, bir litre kan yalnızca yaklaşık 700 kcal enerji sağlarken, aynı miktardaki et 2000 kcal'nin üzerinde enerji içerir. Bu durum, büyük hayvanlar için kanın tek başına yeterli bir besin kaynağı olamayacağını gösteriyor.
Büyük hayvanların kanla beslenmesinin önündeki bir diğer engel de avlanma stratejileriyle iilgildir. Kan emicilerin avlarını öldürmeden beslenebilmeleri gerekiyor. Sülükler ve bazı böcekler bu konuda başarılı çünkü küçük boyutları sayesinde konakçılarına fazla zarar vermeden kan emebiliyorlar. Ancak büyük bir yırtıcı için bu strateji işe yaramaz. Örneğin, bir aslan zebrayı öldürmeden sadece kanını emmeye çalışsaydı, zebranın kaçması veya karşı koyması nedeniyle bu yöntem sürdürülebilir olmazdı. Ayrıca kaloriyi hesaplayıncada mantıksız oluyordu.
Evrimsel açıdan bakıldığında, kanla beslenmenin büyük hayvanlar için pek uygun olmadığı görülüyor. Tamamen kana bağımlı bir türün hayatta kalabilmesi için sürekli av bulması, özel bir diş yapısına ve sindirim sistemine sahip olması gerekirdi. Bu da beslenme esnekliğini kısıtlayarak türün hayatta kalma şansını azaltırdı.
Peki vampirler neden gerçek değil? Biyolojik olarak büyük bir canlının yalnızca kanla beslenmesi pek mümkün görünmüyor açıkladığım sebeplerden ötürü. Ancak teorik olarak, özel koşullar altında böyle bir tür evrimleşebilirdi. Örneğin, gece avlanan ve sosyal bir insan primat türü, zamanla kan emmeye adapte olabilirdi. Tükürüklerinde kanın pıhtılaşmasını engelleyen enzimler sıvılar geliştirerek avlarını öldürmeden beslenebilirlerdi. Ancak bu strateji sürdürülebilir olmazdı çünkü av popülasyonları hızla tükenirdi ve günümüze ulaşamazdı.
Yani kan besleyici olsa da büyük hayvanlar için verimsiz bir besin kaynağı. Doğa, daha etkili enerji kaynaklarına yönelmiştir. Vampirler ise biyolojik sınırlar nedeniyle ancak mitlerde ve efsanelerde var olabiliyor.
Kaynaklar
- D. Duszynski. (2018). The Biology And Identification Of The Coccidia (Apicomplexa) Of Carnivores Of The World. ISBN: 9780128113493.
- M.J. Lehane. (2005). The Biology Of Blood-Sucking In Insects. ISBN: 978-0-521-12154-6.