Evrim Ağacı Logo Evrim AğacıSoru & Cevap
Evrim Ağacı Soru & Cevap
Reklamı Kapat
5

İnsanların deri renklerinin farkı nereden kaynaklanıyor?

Farklı deri renklerinin çevre adaptasyonu ile alakalı olduğunu okumuştum. Fakat şuan görüyorum ki her deriden insan her ortamda yaşayabiliyor. Üstelik bu durum modernöncesi dönem için de geçerli görünüyor. Öyleyse farklılığın başka bir nedeni var mı?

1
200 görüntülenme
Teşekkür (3)
Hatırla (1)
Takip (1)
Paylaş
Reklamı Kapat
1 Cevap

Merhaba!

İnsanlardaki deri renklerinin farklı olmasının neden(ler) ini açıklayalım.

Hepimizin bildiği gibi insan türü içerisinde deri rengi beyazdan siyaha kadar çok geniş bir yelpazede bulunabilir ve kan damarlarının yüzeye uzaklığına göre pembe deri renkleri bile görmek mümkündür. Tabii deri rengi esasında kalıtsal olan bir özelliktir. Dolayısıyla evrimsel kökenleri ile ilgili araştırmalar hala devam etmektedir. Bu geniş deri rengi yelpazesini en çok Sahara-Altı Afrika'da görürüz.

Çok iyi bildiğiniz gibi deri rengimiz, güneşte kalma süresine göre koyulaşmaktadır. Bu modifikasyonun sebebi, güneş ışınlarının fazla artmasının vereceği zararlara veya mor-ötesi ışınların vücudumuzdaki folik asit dengesine vereceği zararlara karşı derimizin adapte olması, uyum sağlamasıdır. Bir de şu bilgiyi aklımızda iyi tutmak gerekli:

Siyah renk, güneş ışınlarını bloke eder ve vücuda geçirmez. Beyaz renk ise güneş ışınlarını bolca geçirir.

Evrimsel perspektiften bakacak olursak;yaklaşık 6 milyon yıl önce, şempanzeler ve insanlar birbirinden ayrılmaya ve türleşmeye ilk başladıklarında, bu iki türün ortak atasının deri rengi açık renkli veya beyazdı ve üzeri siyah kıllarla örtülüydü. Zamanla, bundan 1.2 milyon yıl öncesine kadar olan sürede (yaklaşık 4.8 milyon yıl boyunca), gitgide insansı türler vücutlarındaki kılları dökmeye başladılar. Gördüğünüz gibi burada deri renginin evrimleşmesiyle birlikte kılların da değişim geçirdiğini gözlemliyoruz. Biraz uzun tutmuş olabilirim sizleri. Ancak işin hem fenotipik(çevresel), hem de genetik boyutu var. İki tarafı da değerlendirmek gerekiyor. Son olarak coğrafi deri rengi dağılımından bahsedelim. Ekvatoral bölgelerden kutuplara doğru gittiğimizde, deri renginin koyudan açığa doğru değiştiğini görürüz. Bu da bizim için önemli bir bilgidir. Çünkü Ekvatoral bölgelerde Güneş ışınları, kutup bölgelerine göre çok ama çok daha fazla gelir. Deri renginin de Güneş ışığına bağlı olarak değiştiğini açıklamıştık(fenotipik olarak). Son olarak melanosit hücrelerinden bahsetmek gerekir, melanosit adı verilen hücrelerden salgılanan Melanin adlı pigmentlerden ömelanin ve feomelanin deri renginin oluşmasında rol oynar. Nasıl rol oynar? Şöyle:Ömelanin yoğunluğunun feomelanine göre fazla olması derinin koyu renkte olmasına, feomelaninin daha fazla olması ise deri renginin daha açık olmasına neden olur. Bu anlattığımız bilgilerden yola çıkarak işin fenotipsel boyutunu anlamışsınızdır diye düşünüyorum.

Tekrardan gelelim evrimsel boyutuna:Aslında Homo Sapiens henüz Afrika civarından çıkmamışken her insan siyah deri rengine sahipti. Göçlerin başlamasıyla, Neandertaller gibi insansı atalar diğer bölgelere, iklimlere ve bazen daha soğuk iklimlere adapte oldular. Dünyanın eğikliği, yeryüzüne ne kadar Güneş ışınının düşeceğini, dolayısıyla da sıcaklığı ve yere çarpan ultraviyole ışınları belirler, bu çevresel etkilerden az çok bahsettik zaten. Morötesi (UV) ışınlar, mutajen (mutasyona yol açabilen kimyasal ya da fiziksel etken) olarak bilinirler ve türün DNA'sını zamanla değiştirebilirler. İşte bu (kalıtsal olmalıdır muhakkak) mutasyonlar bir sonraki nesil için farklı bir deri rengi sağlayabilir ve çevresel etkilere göre de avantajlı veya dezavantajlı konumda olurlar. Ki burada çevresel etkenlere bağlı olarak uyum sağlayan genler seçildi ve her coğrafyaya göre farklı deri rengine sahip insan türleri zamanla oluşmaya başladı...

Evet, sonrasında şimdiki zaman dilimi ne kadar deri rengi bakımından pek de değişim olmadı çünkü bu bahsettiğimiz UV ışınlar vb. etkenlerin değişmesine bağlıdır.

Biraz karmaşık bir yazı oldu farkındayım. Ama genel olarak deri renklerimizin neden farklı olduğunu gerek genetik, gerek de fenotipik açıdan anlatmaya çalıştım. Umarım sizler için yararlı olmuştur.

1
Teşekkür (2)
Paylaş
1

Kaynaklar

Cevap Ver
Bu soruya cevap vermek için lütfen
Evrim Ağacı Soru & Cevap Platformu, Türkiye'deki bilimseverler tarafından kolektif ve öz denetime dayalı bir şekilde sürdürülen, özgür bir ortamdır. Evrim Ağacı tarafından yayınlanan makalelerin aksine, bu platforma girilen soru ve cevapların içeriği veya gerçek/doğru olup olmadıkları Evrim Ağacı yönetimi tarafından denetlenmemektedir. Evrim Ağacı, bu platformda yayınlanan cevapları herhangi bir şekilde desteklememekte veya doğruluğunu garanti etmemektedir. Doğru olmadığını düşündüğünüz cevapları, size sunulan denetim araçlarıyla işaretleyebilir, daha doğru olan cevapları kaynaklarıyla girebilir ve oylama araçlarıyla platformun daha güvenilir bir ortama evrimleşmesine katkı sağlayabilirsiniz.
Reklamı Kapat
Türkiye'deki bilimseverlerin buluşma noktasına hoşgeldiniz!

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
“Modern biyolojinin her parçası, türlerin birbiriyle akraba olduğunu ve atasal türlerden zaman içindeki kademeli değişimler sonucu var olduklarını doğrulamaktadır.”
Helena Curtis
Geri Bildirim Gönder
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, Evrim Ağacı'nda çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol
Takipçi UP İçerik Soru Cevap

Devamını Oku