Sorulara Dön
0
İklim ve Hava Olayları

İklim değişimi doğal bir olay değil mi? Neden insan etkisinden söz ediliyor?

1
Teşekkür
Hatırla
Takip
Paylaş
Reklamı Kapat
1 Cevap

İklim, değişir. İklim, her zaman değişir. İnsanlar olsa da değişir, olmasa da değişir. Hatta canlılık olsa veya olmasa da değişir. Eğer bir gezegende jeolojik ve atmosferik faaliyet varsa, o gezegen bir çeşit iklime sahip olacaktır ve o iklim, jeolojik altyapı ile atmosferik olaylar değiştikçe, değişecektir. Gezegenimizin atmosferinin dinamiklerinin bir sonucu olarak oluşan iklim, atmosferin niteliklerinin değişmesine bağlı olarak durmaksızın değişmektedir. Yani iklim değişimi, tıpkı canlıların değişimi, okyanusların değişimi, yaşam alanlarının değişimi veya gezegenin herhangi bir diğer parçasının değişimi gibi, doğal ve normal bir süreçtir.

Ancak insanlar gibi çevrelerini sıra dışı bir düzeyde değiştirme kapasitesi olan türler, tıpkı nehirlerin yataklarını değiştirmeleri, sahil kenarlarını doldurarak dönüştürmeleri gibi, saçtıkları sera gazlarıyla iklimi de değiştirebilmektedir. Dolayısıyla Homo sapiens türünün 300.000 yıl önceki evriminden, özellikle de Endüstri Devrimi'nin yaşandığı 19. yüzyıl sonlarından itibaren olan iklim değişiminin ana itici faktörü insanlar ve endüstrilerinin bir parçası olarak saçtıkları sera gazlarıdır.

Bir yandan doğal iklim değişimi de devam etmektedir; ancak bunun etkisi, insanların etkisi yanında önemsenmeyecek kadar azdır. Tıpkı insanlar kıyı şeritlerine oteller inşa edip, sahilleri yabancı kum ile doldurarak dönüştürmeleri, ancak onlar bunu yaparken deniz veya okyanus dalgalarından kaynaklı doğal erozyonun ve sahil biçimlendirmesinin de devam etmesi ama bunun etkisinin insan etkisi yanında önemsenmeyecek kadar az kalması gibi...

Yapılan bütün analizler, şu anda gözlediğimiz küresel iklim değişiminin sadece doğal mekanizmalarla izah edilemeyeceğini, insan faktörünün tartışmasız bir şekilde ana itici olduğunu göstermektedir. Aşağıdaki grafikte sağ panelde yeşil çizgi, insan etkisi olmasaydı, Dünya'nın sıcaklığını küresel ölçekte etkileyen Güneş ve volkanizma olaylarına bağlı olarak ortalama sıcaklıkların nasıl değişmesini beklediğimizi görmekteyiz.

1850-1900 yılları arasına kıyasla küresel yüzey sıcaklıklarındaki artış
1850-1900 yılları arasına kıyasla küresel yüzey sıcaklıklarındaki artış
IPCC

Yeşil taralı alan, bunun üzerindeki hata payını gösteriyor; yani o yeşil alan içindeki herhangi bir yönde de ilerleyebilirdi; ancak yeşil alanın dışına çıkma ihtimali yok denecek kadar azdır. Kahverengi çizgi doğal faktörlere ek olarak insan faaliyetinin sebep olduğu faktörlerin teorik olarak ne tür bir sıcaklık değişimine neden olmasını beklediğimizi göstermektedir. Yine kahverengi taralı alan, hata payı aralığını göstermektedir. Siyah çizgi ise, sahada gözlenen gerçek veridir.

Görülebileceği gibi siyah çizgi, yeşil çizgiyle değil, kahverengi çizgiyle örtüşmektedir. Yani gerçekte gözlediğimiz olayları (siyah çizgi) izah edebilen en iyi modeller, insan faktörlerini ve doğal faktörleri bir arada değerlendiren modellerdir (kahverengi çizgi). Doğal nedenler (yeşil çizgi), tek başlarına gözlenen değişimi (siyah çizgi) izah edemez.

Öne Çıkarılan Cevap
2
Teşekkür (1)
Paylaş
2
Bu cevabın içeriği ve doğruluğu, Evrim Ağacı editörleri tarafından kontrol edilmiş ve onaylanmıştır. Ayrıca bu cevap, İklim Değişimi soru dizisi içinde yer almaktadır.
Cevap Ver
Evrim Ağacı Soru & Cevap Platformu, Türkiye'deki bilimseverler tarafından kolektif ve öz denetime dayalı bir şekilde sürdürülen, özgür bir ortamdır. Evrim Ağacı tarafından yayınlanan makalelerin aksine, bu platforma girilen soru ve cevapların içeriği veya gerçek/doğru olup olmadıkları Evrim Ağacı yönetimi tarafından denetlenmemektedir. Evrim Ağacı, bu platformda yayınlanan cevapları herhangi bir şekilde desteklememekte veya doğruluğunu garanti etmemektedir. Doğru olmadığını düşündüğünüz cevapları, size sunulan denetim araçlarıyla işaretleyebilir, daha doğru olan cevapları kaynaklarıyla girebilir ve oylama araçlarıyla platformun daha güvenilir bir ortama evrimleşmesine katkı sağlayabilirsiniz.
Sorulara Dön

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
Geri Bildirim Gönder
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, Evrim Ağacı'nda çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol
Sizi Takip Ediyor

Devamını Oku
Evrim Ağacı Uygulamasını
İndir
Chromium Tabanlı Mobil Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
İlk birkaç girişinizde zaten tarayıcınız size uygulamamızı indirmeyi önerecek. Önerideki tuşa tıklayarak uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu öneriyi, yukarıdaki videoda görebilirsiniz. Eğer bu öneri artık gözükmüyorsa, Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Chromium Tabanlı Masaüstü Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
Yeni uygulamamızı kurmak için tarayıcı çubuğundaki kurulum tuşuna tıklayın. "Yükle" (Install) tuşuna basarak kurulumu tamamlayın. Dilerseniz, Evrim Ağacı İleri Web Uygulaması'nı görev çubuğunuza sabitleyin. Uygulama logosuna sağ tıklayıp, "Görev Çubuğuna Sabitle" seçeneğine tıklayabilirsiniz. Eğer bu seçenek gözükmüyorsa, tarayıcının Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Safari Mobil Uygulama
Sırasıyla Paylaş -> Ana Ekrana Ekle -> Ekle tuşlarına basarak yeni mobil uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu basamakları görmek için yukarıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Daha fazla bilgi almak için tıklayın