Puan Ver
0
Puan Ver

Evrim hep ilkelden gelişmişe doğru mu ilerler?

Değişimin her zaman olumlu olma şartı var mıdır? İstisnai durumlar nelerdir?

3
Anonim 0
Favorilerime Ekle
Sonra Cevapla
Takip Et
3 Cevap

Aslında evrimsel biyolojide “ilkel” diye bir kavram yoktur. Çünkü 4 milyar yıllık bu süreçte buraya kadar gelen her canlı eşit düzeyde başarılıdır. Olmasaydı zaten elenirdi. Bir H. sapiens ile bir E. coli aynı şekilde bu süreçte başarılı olmuştur. Fakat biz başarılı olmayı geçtik, artık kontrol edebiliyoruz. En basitinden hastaları iyileştirip, tür düzeyinde soykırım yaratabiliyoruz. 

Diğer yandan yine aynı şekilde evrim, olumlu veya olumsuz değil sadece “uyum” arar. Uyum sağlayan her değişken, o biyocoğrafya için “olumludur.” Örneğin balinanın yüzgeçleri okyanus için olumlu bir değişken iken, kara için olumsuzdur. İnsanların C vitamini sentezleyememesi biyocoğrafyası için olumlu (enerji kazanımı) iken, hastalık durumunda olumsuzdur. Tabii 20’lik diş gibi sadece “olumsuz” örnekler de mevcuttur. Fakat vakti zamanında onlar da “olumlu” idiler.

Favorilerime Ekle
2

İlkel, modern, olumlu, olumsuz bunlar; evrimsel süreç açısından sabit olmayan gayet göreceli kavramlardir. Dolayısıyla "değişimin her zaman olumlu olma şartı var mıdır" sorusu, bu kapsamda çok anlamlı olmuyor.

Ama eğer ki olumludan kasıt, uyumlu olmaksa, cevap evettir. Çünkü zaten uyumlu (ki bu bile başlı başına göreceli bir kavram) olanlar soyunu devam ettirdiği için başarılı sayılırlar.

Modern kavramına gelirsek her zaman böyle bir şey şart değildir. Örneğin; mağarada yaşayan balıklarda gözler körelmiştir. Yani göz gibi önemli bir organ, bu canlıların ihtiyacı olmadığı için köreliyor.

Modern ilkel, gelişmiş, az gelişmiş, vb. tüm kavramlar da aynı şekilde evrimi anlama açısından bir engel teşkil ediyor maalesef. Çünkü süreç amaçlı ve bir hedefe doğru ilerliyor algısı yaratıyor.

Favorilerime Ekle
1

Karmaşıklık diye bakarsanız, frontal korteksimizin az-çok gelişkin bir donanım olduğunu iddia edebiliriz bence. Uyum diye baktığınızda, Tardigrade'ler (şu vakum ortamına bile dayanabilen ufak canlılar) en gelişkin oluyor. Bireyleri feda etme pahasına ayakta duran karıncalar, başka bir adaptasyon örneği. Yani evrime, popülasyon dinamiklerini de katmak lazım aslında. Çok uzun vadeli bakarsak, gezegenden kaçma ve belki yok olacak genişçe bir canlı arşivini yanında götürme şansı olan tek canlı biziz sonuçta.

"Geriye gidiş" bir anlamda mümkün. Geçen gün canlı yavru doğuran kertenkelelerin tekrar yumurtlamaya başladıklarına dair bir haber vardı mesela. Genetik mirasımızın bir kısmı yok olmak yerine pasif konuma geçiyor. Bunları yapay olarak harekete geçirip, tavukların kuyruklarının tekrar uzamasına veya gagalarında diş çıkmasına neden olabiliriz. Doğada da ihtiyaca göre böyle şeyler yaşanabilir.

Kakapo, uçarak Yeni Zelanda'ya ulaştıktan sonra bu yeteneğini kaybeden bir papağan türü. Ortamda avcı olmayınca, uçmanın da bir anlamı kalmıyor.

Favorilerime Ekle
0
Cevap Ver
Bu soruya cevap vermek için lütfen
Evrim Ağacı Soru & Cevap Platformu, Türkiye'deki bilimseverler tarafından kolektif ve öz denetime dayalı bir şekilde sürdürülen, özgür bir ortamdır. Evrim Ağacı tarafından yayınlanan makalelerin aksine, bu platforma girilen soru ve cevapların içeriği veya gerçek/doğru olup olmadıkları Evrim Ağacı yönetimi tarafından denetlenmemektedir. Evrim Ağacı, bu platformda yayınlanan cevapları herhangi bir şekilde desteklememekte veya doğruluğunu garanti etmemektedir. Doğru olmadığını düşündüğünüz cevapları, size sunulan denetim araçlarıyla işaretleyebilir, daha doğru olan cevapları kaynaklarıyla girebilir ve oylama araçlarıyla platformun daha güvenilir bir ortama evrimleşmesine katkı sağlayabilirsiniz.
Türkiye'deki bilimseverlerin buluşma noktasına hoşgeldiniz!

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
“Bizimkisi kadar büyük bir evrende, olabilecek her şey olacaktır.”
Larry Niven
Geri Bildirim Gönder