Bu Reklamı Kapat
Sorulara Dön
Anonim
Anonim Üye
2

Dinozorlar sürüngen midir, yoksa kuş mudur?

  • Soruyu Takip Et
  • Raporla
3 Cevap
Öne Çıkarılan Cevap
Pedram Türkoğlu
Pedram Türkoğlu Genel Editör

Dinozorlar sürüngendir kuş değil; fakat kuşlar dinozordur.

Soruyu düzeltelim, “Kuşlar sürüngen midir?”

Bu Reklamı Kapat

İşte o zaman işler karışıyor.

Kısa cevap: Dinozorların hepsi kuş değildir. Kuşlar, dinozorların içerisindeki bir başka dinozor dalıdır. Fakat dinozorlar da sürüngen olduğuna göre, kuşlar da sürüngen olarak sınıflandırılmalıdır.

Bu Reklamı Kapat

Uzun cevap: Öncelikle “Sürüngen” nedir onu tanımlamak lazım. Bir kere lisede anlatıldığı gibi yumurtlamak, pullara sahip olmak ve değişkensıcaklı (soğukkanlı) olmak diye parametre yok. Çünkü doğuran, pulları olmayan ve sabitsıcaklı (sıcakkanlı) olan türleri vardır. Kladistik taksonomide Reptilia sınıfı, kuşlar dışındaki bütün sauropsid amniyotları barındıran bir omurgalı sınıf olarak değerlendirilir. Bu ne demek? Sınırları fazlasıyla bulanık olan bir tetrapod grubu demek. Yani tam olarak kime “Sürüngen” diyeceğimize karar veremiyoruzdur demek. Bir nevi “joker” kart gibi düşünün. Zaten çoğu taksonomist Reptilia sınıfını anlamlı bir takson olarak kabul etmez. Biraz daha açalım:

Dinozorlar özünde Reptilia (Sürüngenler) sınıfı içerisinde bulunurlar. Ancak Reptilia sınıfı taksonominin gelişmesiyle birlikte sürekli düzenlenmesi gereken bir sınıf oldu. Zira bu açıdan bakıldığında, doğrudan dinozorlardan evrimleşen kuşlar (Aves) da Sürüngenler sınıfı içerisinde sınıflandırılmalı. Üstelik sürüngenler sınıfı, “timsahlar” gibi kuşlara daha yakın olan sürüngenleri de içeren bir sınıf olduğu için bütün Diapsid kafatası tipini kapsayan bir takson olarak düşünülebilirdi? Dolayısıyla bu sınıflandırmaya göre “sürüngen” deyip geçtiğimiz taksonomik grupta hem timsahlar hem kuşlar hem de kertenkeleler bulunuyor olmalıydı. Bu yüzden “sürüngenler” bilim insanlarını zorlayan bir sınıflandırmadır.

Çok sevdiğim evrimsel biyolog ve anatomist Thomas Huxley’e göre Kuşlar ve Sürüngenler sınıfı, Sauropsida (Sürüngen Yüzlüler) ismini verdiği monofiletik grupta sınıflandırılmalıydı! Düşünün, dinozorları ile yakın akrabaları timsahları ve hatta kaplumbağaları “Sürüngenler” içerisinde sınıflandırıyorsunuz, fakat günümüzde hayatta olan diğer yakın akrabaları avian dinozorları (Kuşlar/Aves) dışarıda bırakıyorsunuz. Pek mantıklı değil. Thomas Huxley haklı olabilirdi...

Bakın, mavi ile çizilen alan geleneksel sınıflandırma. Mantıksız bir şekilde en son evrimleşen kuşlar dalını dışarıda bırakıyor. Fakat Huxley’in önerdiği noktalı (Sauropsida) grubu soru işareti bırakmıyor! Üstelik monofiletik bir hale getiriyor!
Bakın, mavi ile çizilen alan geleneksel sınıflandırma. Mantıksız bir şekilde en son evrimleşen kuşlar dalını dışarıda bırakıyor. Fakat Huxley’in önerdiği noktalı (Sauropsida) grubu soru işareti bırakmıyor! Üstelik monofiletik bir hale getiriyor!
Wikimedia

Timsahlar evrimsel olarak dinozorlara ve dolayısıyla kuşlara, kertenkelelere ve kaplumbağalara olduğundan daha yakın; ancak dinozor (Dinosauria) değiller. Fakat timsahları sürüngen olarak sınıflandırıyoruz? Sonuç olarak kuşlar ne kadar sürüngense, dinozorlar da o kadar sürüngendir.

Elbette özünde, dinozorlar ve kuşlar da memeliler gibi sürüngen atalarından, sürüngenler de amfibi atalarından evrimleşmiştir. Daha da geriye gittiğimizde balık atalarına ulaşırız. Tabii o dönem yaşamış söz konusu sürüngenler, amfibiler ve balıklar, günümüzde var olan türler değiller. Benzer özelliklerle sınıflandırılan atasal türler. Neil Shubin’in İçimizdeki Balık kitabı yine bu yüzden harika bir eserdir.

Sonsöz: Sürüngenler sınıfını anlamsız kabul edip, monofiletik bir grup olan Thomas Huxley’in önerisi Sauropsida’yı anlamlı kabul etmek gerektiğini düşünüyorum. İsim değişikliği zor gelecekse, Kuşlar (Aves) sınıfını, klad olarak Sürüngenler (Reptilia) içerisinde değerlendirebiliriz.

Bu cevabın içeriği ve doğruluğu, Evrim Ağacı editörleri tarafından kontrol edilmiş ve onaylanmıştır.
1
  • Raporla
Cevap
Sami Bozgöz
Sami Bozgöz Öğrenci

Dinozorlar sürüngendirler. Dinozorların kuşlara olan evriminde bir ara form olan Archaeopteryx[1] hem kanatlıdır hem de kuyruğu kemiklidir. Günümüzdeki kuşlar da malumunuz dinozorlardan gelmektedir. Kısacası; dinozorlar sürüngendirler ve zaman içerisinde kuşlara evrimleşmişlerdir.

Kaynaklar

  1. Ç. M. Bakırcı, et al. Dinozorlardan Kuşlara Evrimin En Net Örneklerinden Birisi: Archaeopteryx. (17 Temmuz 2011). Alındığı Yer: Evrim Ağacı | Arşiv Bağlantısı
1
  • Raporla
Cevap
Rasim Tunçel
Rasim Tunçel Tıp doktoru, Nöroloji uzmanı

öncelikle şunu söylemek gerek ki karaya çıkan tüm omurgalılar tetrapod soyundan gelmektedir. ilk evrimleşme sürüngenlere olduğu için karada ki çoğu omurgalı sürüngen soyundan gelmekte dinozorlar (yani iki ayaklı sürüngenler) da öyle evrimsel olarak bakıldığında kuşların dinazorların bir türünden evrimleştiği görülebilir. Yani kuşlar dinazordur denebilir. Ancak dinazorların ne kadarının kuşlara ve ne kadarının günümüz sürüngenlerine benzediği şuan için çok açık değil. Yani evrimsel süreç içinde sınıflamaya bakmakla kesitsel (günümüz türleri için) olaraksınıflamaya bakmak biraz farklılık içermekte gibi duruyor. sonuç olarak şuan amfibiler hariç tüm kara omurgalıları Reptiliomorpha altında incelenmekte. Dinazorların kuşlara evrimleşen tek atası archeopteryx olmayabilir. Nitekim tüy gelişimi ve boş kemikler therapoda'nın tamamını kapsıyor gibi görünmekte ve therapoda'ların tamamını ilkel dişli ve omurga kuyruklu kuşlar sınıfına sokarsak o zaman T.rex veya Velociraptor gibi bazı geç dönem dinazorlara ilkel kuşlar damak mümkün olabilir mi? Belki...

0
  • Raporla
Daha Fazla Cevap Göster
Cevap Ver
İlginizi Çekebilecek Sorular
Evrim Ağacı Soru & Cevap Platformu, Türkiye'deki bilimseverler tarafından kolektif ve öz denetime dayalı bir şekilde sürdürülen, özgür bir ortamdır. Evrim Ağacı tarafından yayınlanan makalelerin aksine, bu platforma girilen soru ve cevapların içeriği veya gerçek/doğru olup olmadıkları Evrim Ağacı yönetimi tarafından denetlenmemektedir. Evrim Ağacı, bu platformda yayınlanan cevapları herhangi bir şekilde desteklememekte veya doğruluğunu garanti etmemektedir. Doğru olmadığını düşündüğünüz cevapları, size sunulan denetim araçlarıyla işaretleyebilir, daha doğru olan cevapları kaynaklarıyla girebilir ve oylama araçlarıyla platformun daha güvenilir bir ortama evrimleşmesine katkı sağlayabilirsiniz.
Sorulara Dön
Evrim Ağacı'na Destek Ol
Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katmak için hemen buraya tıklayın.
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
EA Akademi
Evrim Ağacı Akademi (ya da kısaca EA Akademi), 2010 yılından beri ürettiğimiz makalelerden oluşan ve kendi kendinizi bilimin çeşitli dallarında eğitebileceğiniz bir çevirim içi eğitim girişimi! Evrim Ağacı Akademi'yi buraya tıklayarak görebilirsiniz. Daha fazla bilgi için buraya tıklayın.
Etkinlik & İlan
Bilim ile ilgili bir etkinlik mi düzenliyorsunuz? Yoksa bilim insanlarını veya bilimseverleri ilgilendiren bir iş, staj, çalıştay, makale çağrısı vb. bir duyurunuz mu var? Etkinlik & İlan Platformumuzda paylaşın, milyonlarca bilimsevere ulaşsın.
Podcast
Evrim Ağacı'nın birçok içeriğinin profesyonel ses sanatçıları tarafından seslendirildiğini biliyor muydunuz? Bunların hepsini Podcast Platformumuzda dinleyebilirsiniz. Ayrıca Spotify, iTunes, Google Podcast ve YouTube bağlantılarını da bir arada bulabilirsiniz.

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
Geri Bildirim Gönder
Paylaş
Soru Sor
Görsel Ekle
Kurallar
Platform Kuralları
Bu platform, aklınıza takılan soruları sorabilmeniz ve diğerlerinin sorularını yanıtlayabilmeniz içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu platformun ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Gerçekten soru sorun, imâdan ve yüklü sorulardan kaçının.
Sorularınızın amacı nesnel olarak gerçeği öğrenmek veya fikir almak olmalıdır. Şahsi kanaatinizle ilgili mesaj vermek için kullanmayın; yüklü soru sormayın.
2
Bilim kimliğinizi kullanın.
Evrim Ağacı bir bilim platformudur. Dolayısıyla sorular ve cevaplar, bilimsel perspektifi yansıtmalıdır. Geçerli bilimsel kaynaklarla doğrulanamayan bilgiler veya reklamlar silinebilir.
3
Düzgün ve insanca iletişim kurun.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
4
Sahtebilimi desteklemek yasaktır.
Sahtebilim kategorisi altında konuyla ilgili sorular sorabilirsiniz; ancak bilimsel geçerliliği bulunmayan sahtebilim konularını destekleyen sorular veya cevaplar paylaşmayın.
5
Türkçeyi düzgün kullanın.
Şair olmanızı beklemiyoruz; ancak yazdığınız içeriğin anlaşılır olması ve temel düzeyde yazım ve dil bilgisi kurallarına uyması gerekmektedir.
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nda reklamları 2 şekilde kapatabilirsiniz:

  1. Ücretsiz üye girişi yapmak: Sitedeki reklamların %50 kadarını kapatmak için ücretsiz bir Evrim Ağacı üyeliği açmanız ve sitemizi/uygulamamızı kullanmanız yeterli!

  2. Maddi destekçilerimiz arasına katılmak: Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, sitemizin/uygulamamızın çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, %100 reklamsız ve çok daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol

Devamını Oku
Evrim Ağacı Uygulamasını
İndir
Chromium Tabanlı Mobil Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
İlk birkaç girişinizde zaten tarayıcınız size uygulamamızı indirmeyi önerecek. Önerideki tuşa tıklayarak uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu öneriyi, yukarıdaki videoda görebilirsiniz. Eğer bu öneri artık gözükmüyorsa, Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Chromium Tabanlı Masaüstü Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
Yeni uygulamamızı kurmak için tarayıcı çubuğundaki kurulum tuşuna tıklayın. "Yükle" (Install) tuşuna basarak kurulumu tamamlayın. Dilerseniz, Evrim Ağacı İleri Web Uygulaması'nı görev çubuğunuza sabitleyin. Uygulama logosuna sağ tıklayıp, "Görev Çubuğuna Sabitle" seçeneğine tıklayabilirsiniz. Eğer bu seçenek gözükmüyorsa, tarayıcının Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Safari Mobil Uygulama
Sırasıyla Paylaş -> Ana Ekrana Ekle -> Ekle tuşlarına basarak yeni mobil uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu basamakları görmek için yukarıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Daha fazla bilgi almak için tıklayın

Önizleme
Görseli Kaydet
Sıfırla
Vazgeç
Ara
Raporla

Raporlama sisteminin amacı, platformu uygunsuz biçimde kullananların önüne geçmektir. Lütfen bir içeriği, sadece düşük kaliteli olduğunu veya soruya cevap olmadığını düşündüğünüz raporlamayınız; bu raporlar kabul edilmeyecektir. Bunun yerine daha kaliteli cevapları kendiniz girmeye çalışın veya diğer kullanıcıları oylama, teşekkür ve kabul edilen cevap araçları ile daha kaliteli cevaplara teşvik edin. Kalitesiz bulduğunuz içerikleri eleyebileceğiniz, kalitelileri daha ön plana çıkarabileceğiniz yeni araçlar geliştirmekteyiz.

Alıntı Ekle
Eser Ekle
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu komünite, fark edildiğinde ufku genişleten tespitler içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Formu olabildiğince eksiksiz doldurun.
Girdiğiniz sözün/alıntının kaynağı ne kadar açıksa o kadar iyi. Açıklama kısmına kitabın sayfa sayısını veya filmin saat/dakika/saniye bilgisini girebilirsiniz.
2
Anonimden kaçının.
Bazı sözler/alıntılar anonim olabilir. Fakat sözün anonimliğini doğrulamaksızın, bilmediğiniz her söze/alıntıya anonim yazmayın. Bu tür girdiler silinebilir.
3
Kaynağı araştırın ve sorgulayın.
Sayısız söz/alıntı, gerçekte o sözü hiçbir zaman söylememiş/yazmamış kişilere, hatalı bir şekilde atfediliyor. Paylaşımınızın site geneline yayılabilmesi için kaliteli kaynaklar kullanın ve kaynaklarınızı sorgulayın.
4
Ofansif ve entelektüel düşünceden uzak sözler yasaktır.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
5
Sözlerinizi tırnak (") içine almayın.
Sistemimiz formatı otomatik olarak ayarlayacaktır.
Gönder
Tavsiye Et
Aşağıdaki kutuya, [ESER ADI] isimli [KİTABI/FİLMİ] neden tavsiye ettiğini girebilirsin. Ne kadar detaylı ve kapsamlı bir analiz yaparsan, bu eseri [OKUMAK/İZLEMEK] isteyenleri o kadar doğru ve fazla bilgilendirmiş olacaksın. Tavsiyenin sadece negatif içerikte olamayacağını, eğer bu sistemi kullanıyorsan tavsiye ettiğin içeriğin pozitif taraflarından bahsetmek zorunda olduğunu lütfen unutma. Yapıcı eleştiri hakkında daha fazla bilgi almak için burayı okuyabilirsin.
Kurallar
Platform Kuralları
Bu platform; okuduğunuz kitaplara, izlediğiniz filmlere/belgesellere veya takip ettiğiniz YouTube kanallarına yönelik tavsiylerinizi ve/veya yapıcı eleştirel fikirlerinizi girebilmeniz içindir. Tavsiye etmek istediğiniz eseri bulamazsanız, buradan yeni bir kayıt oluşturabilirsiniz. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu platformun ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Önceliğimiz pozitif tavsiyelerdir.
Bu platformu, beğenmediğiniz eserleri yermek için değil, beğendiğiniz eserleri başkalarına tanıtmak için kullanmaya öncelik veriniz. Sadece negatif girdileri olduğu tespit edilenler platformdan geçici veya kalıcı olarak engellenebilirler.
2
Tavsiyenizin içeriği sadece negatif olamaz.
Tavsiye yazdığınız eserleri olabildiğince objektif bir gözlükle anlatmanız beklenmektedir. Dolayısıyla bir eseri beğenmediyseniz bile, tavsiyenizde eserin pozitif taraflarından da bahsetmeniz gerekmektedir.
3
Negatif eleştiriler yapıcı olmak zorundadır.
Eğer tavsiyenizin ana tonu negatif olacaksa, tüm eleştirileriniz yapıcı nitelikte olmak zorundadır. Yapıcı eleştiri kurallarını buradan öğrenebilirsiniz. Yapıcı bir tarafı olmayan veya tamamen yıkıcı içerikte olan eleştiriler silinebilir ve yazarlar geçici veya kalıcı olarak engellenebilirler.
4
Düzgün ve insanca iletişim kurun.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
5
Türkçeyi düzgün kullanın.
Şair olmanızı beklemiyoruz; ancak yazdığınız içeriğin anlaşılır olması ve temel düzeyde yazım ve dil bilgisi kurallarına uyması gerekmektedir.
Eser Ara
Aradığınız eseri bulamadıysanız buraya tıklayarak ekleyebilirsiniz.