Çekirdeksiz karpuz GDO mu? zararları varmı dır?

Kısa ve net cevap verelim: Hayır, çekirdeksiz karpuz kesinlikle GDO değildir ve insan sağlığına hiçbir zararı yoktur. İnternette sağdan soldan kopyalanıp berbat çevrilmiş felaket tellalı yazılarda her alışılmadık tarım ürününe hemen GDO yaftası yapıştırılıyor ancak buradaki biyolojik gerçek bambaşka. Çekirdeksiz karpuz laboratuvarda yabancı bir gen aktarılarak üretilmez. Tamamen klasik ıslah tekniklerine ve kromozom sayısını değiştirme prensibine, yani poliploidi yöntemine dayanan kısır bir melezdir.

Bu meyvenin nasıl ortaya çıktığını anlamak için temel genetik sürecine bakmak yeterli. Doğadaki standart bir karpuz iki takım kromozoma, yani diploid (2n) yapıya sahiptir. Çekirdeksiz varyete üretilirken önce normal bir karpuz fidesine acıçiğdem bitkisinden elde edilen kolşisin isimli bir madde uygulanır. Bu kimyasal hücre bölünmesi sırasında kromozomların ayrılmasını önleyerek sayıyı iki katına çıkarır ve ortaya dört takımlı, yani tetraploid (4n) bir ebeveyn bitki çıkar. Daha sonra bu dört takımlı bitkinin dişi çiçeği, normal iki takımlı (2n) bitkinin polenleriyle döllenir. İşte bu çaprazlamadan elde edilen tohumlar ekildiğinde üç takım kromozom taşıyan, yani triploid (3n) karpuz bitkisi elde edilir.

Peki neden çekirdek oluşmuyor ve o beyaz yapılar ne anlama geliyor? Üç takım kromozom tek sayı olduğu için bitki mayoz bölünme sırasında kromozomlarını eşit eşleyemez. Tıpkı at ile eşeğin çiftleşmesinden doğan katır gibi bu bitki de biyolojik olarak kısırdır. Tarlada meyve tutumunu tetiklemek için yanına normal karpuzlar ekilir ve arılar polen taşır. Meyve büyür ama tohum hücresi üreyemez. Karpuzun içinde denk geldiğiniz o yumuşak, saydam ve beyaz parçacıklar da tehlikeli bir mutasyon veya kimyasal birikinti değildir. Onlar yalnızca döllenemediği için içi boş kalmış, sert kabuk bağlayamamış tohum taslaklarıdır ve rahatlıkla yenebilir.

Fide aşamasında kullanılan kolşisinin meyveye geçip geçmediği de sıkça sorulur. Bu kimyasal yalnızca en baştaki ata bitkinin sürgün ucuna tek bir sefer uygulanır. Sizin sofranıza gelen karpuzda veya onun tohumunda kolşisin kalıntısı bulunması kimyasal olarak imkansızdır. Dolayısıyla çekirdeksiz karpuz yerken sağlığınız açısından endişe etmenizi gerektirecek hiçbir durum yoktur.