Evrim Ağacı Logo Evrim AğacıSoru & Cevap
Evrim Ağacı Soru & Cevap
Reklamı Kapat
5

Bilincin zekayla olan ilişkisi/bağlantısı nedir?

1
Teşekkür (3)
Hatırla (3)
Takip (1)
Paylaş
Reklamı Kapat
1 Cevap

Bu soruya kesin bir cevap verebilmek için önce bilinç ve zeka ne onu bilmemiz lazım, ki ikisi de daha çözemediğimiz şeyler. Ancak konuya felsefeden girdiğiniz için bir miktar spekülasyon yapabiliriz.

Önce zeka hakkında bildiklerimiz ile başlayalım. Zekanızı ölçen testler olmasına rağmen zekanın nasıl işlediği tam olarak belli değil. Zeka insandan insana değişebildiği gibi sırf bizim türümüze özel bir şey de değil, bazı canlı türlerinde yapılan araştırmalar insan ile kıyaslanabilecek zeka belirtilerine rastladı. 1* (Link aşağıda) Daha önce hiç düşünmediğimiz arılar bile belli bir zekaya sahip olduklarını gösterdi. 2*

İşin spekülasyon tarafına dönersek, bu örneklerde göze batan en büyük şey zekayı nasıl ölçtüğümüz. Farklı hayvanlarda zekayı ölçmek için farklı ve onlara uygun testler yaratıyoruz, yani her canlı aynı şekilde zeki değil. Zeka bilgisi ve yaşam deneyimleri ile yakından alakalı. Ki bu da insanlara uyguladığımız klasik zeka testini anlamsızlaştırıyor.

Buradan yola çıkarak zekayı bir bilgisayarın işlemcisine benzetebiliriz. Bir bilgisayarın işlemcisi ne kadar iyi olursa olsun, eğer Windows 95 ile çalışıyorsa ne kadar uğraşırsanız uğraşın en son çıkan programları çalıştıramazsınız. Yani aynı bilgi erişimine sahip olmayan iki canlının zekasını ölçmek ve karşılaştırmak zor.

Bilinç ise çok daha farazi bir kavram, çünkü bilinci çoğu zaman zekaya göre tanımlıyoruz. İnsanda "bilinç seviyesi" kavramı çoğu kez söylediklerine ya da davranışlarına göre değişiyor. Aptalca hatalar yapabilen insanlara "bilinçsiz" denebilirken doğru davranışları sergileyenlere "bilinçli" diyoruz. Bu durumda bilinç zeka ile aynı şey olmuyor mu?

Burada bilinci zekadan ayıran bazı diğer kavramlara da değinmek lazım. (hepsine değinmeyip kısa tutacağım) Bunlardan kendinden ve etrafındaki olaylardan haberdar olma, farkında olma durumu öne çıkıyor. Başta belirleyici gibi dursa da bu kavramlar hakkında da problemler var.

Bir canlının kendinin farkında olduğunu nasıl anlarsın? Havanlarda bunu test etmenin en yaygın yolu bir ayna kullanmak, aynadaki yansımanın kendisi olduğunu fark eden canlılar bilinç sahibi sayılıyor. Ancak bu teste yapılan eleştiriler de var. 3* Her türün algısının aynı şekilde işlemesi beklenemez. Aynı şey etrafındaki nesnelerin farkında olma durumu için de geçerli.

Toparlayacak olursak bilinç için kullandığımız klasik kıstaslar sorunlu ve hangi canlıların bilinçli olup olmadığı hakkında isabetli veri sunamıyor. Zeka ve bilinç ilişkisi de en başta gelen örneklerden.

0
Teşekkür
Paylaş
0

Kaynaklar

Cevap Ver
Bu soruya cevap vermek için lütfen
Evrim Ağacı Soru & Cevap Platformu, Türkiye'deki bilimseverler tarafından kolektif ve öz denetime dayalı bir şekilde sürdürülen, özgür bir ortamdır. Evrim Ağacı tarafından yayınlanan makalelerin aksine, bu platforma girilen soru ve cevapların içeriği veya gerçek/doğru olup olmadıkları Evrim Ağacı yönetimi tarafından denetlenmemektedir. Evrim Ağacı, bu platformda yayınlanan cevapları herhangi bir şekilde desteklememekte veya doğruluğunu garanti etmemektedir. Doğru olmadığını düşündüğünüz cevapları, size sunulan denetim araçlarıyla işaretleyebilir, daha doğru olan cevapları kaynaklarıyla girebilir ve oylama araçlarıyla platformun daha güvenilir bir ortama evrimleşmesine katkı sağlayabilirsiniz.
Reklamı Kapat
Soru Sor
Türkiye'deki bilimseverlerin buluşma noktasına hoşgeldiniz!

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
“Kendi özgürlüğünüzü korumanın tek yolu başkalarının özgürlüklerini korumaktır. Ancak ve ancak ben özgürsem, sen de özgürsün.”
Clarence Darrow
Geri Bildirim Gönder
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, Evrim Ağacı'nda çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol
Takipçi UP İçerik Soru Cevap

Devamını Oku