Soru & Cevap: Soru Sor, Cevap Al

İki keskin özdeş cisim birbirlerine doğru eşit kuvvetle ittirilirse hangisi hangisini keser yoksa aynı anda mı kesilirler?

Asım Çamur

İdeal bir senaryoda ikisi de diğerini kesemez, her iki keskin uç da aynı anda ve simetrik olarak ezilip körelir. Kesme eylemi, bir cismin diğerine göre daha sert olması veya kuvvetin uygulandığı temas alanının daha dar kalması sayesinde malzemenin bağlarını yerel olarak yırtmasıdır. Karşımızda birebir aynı malzemeden yapılmış ve aynı geometriye sahip iki cisim varken, hiçbir tarafın diğerine mekanik bir üstünlük kurması mümkün değildir.

Burada temel dayanağımız Newton'ın etki ve tepki prensibidir. Siz cisimleri ne kadar güçlü ittirirseniz ittirin, iki keskin kenarın birbirine temas ettiği noktada oluşan kuvvet büyüklükleri birbirine tamamen eşittir. Üstelik temas yüzey alanları da özdeş olduğu için, uç noktada oluşan mekanik gerilim iki cisim için de aynı anda yükselir. Malzemenin akma veya kırılma sınırına gelindiğinde, iki taraftaki atomik bağlar eşzamanlı olarak pes eder. Biri diğerini dilimleyemez, her iki kenar da birbirini ezerek plastik deformasyona uğrar ve düzleşir. Mutfaktaki iki özdeş bıçağın ağzını birbirine vurduğunuzda bıçakların birbirini kesmeyip sadece çentiklenmesi tam olarak bu yüzdendir.

Gerçek dünyaya, yani mikroskobik ve atomik seviyeye indiğimizde ise doğanın kusursuz simetriden pek hoşlanmadığını görürüz. En gelişmiş laboratuvarda üretilmiş iki jilet bile atomik ölçekte birbirinin tıpatıp aynısı olamaz. Kristal kafes yapısındaki minik bir dizilim kusuru, temas anındaki mikroskobik bir açı farkı veya birkaç atomluk bir pürüz, gerilimin bir tarafta diğerinden milisaniyeler önce birikmesine yol açar. Bu durumda zayıf kalan kenar önce eğilir veya çatlar, kuvvet vektörü yön değiştirir ve cisimler birbirinin üzerinden kayar. Fakat bu durum da bir kesme değil, asimetrik bir kırılma ve kaymadır.

Özetle iki inatçı ve eşit güçteki keskin cisim karşılaştığında kazanan bir kılıç ustası çıkmaz. İki taraf da aynı anda körelerek masadan beraber mağlup ayrılır.

Kaynaklar

David Halliday, Robert Resnick, Jearl Walker. Fundamentals Of Physics. Alındığı Yer: | Arşiv Bağlantısı
William D. Callister, David G. Rethwisch. Materials Science And Engineering: An Introduction. Alındığı Yer: | Arşiv Bağlantısı

0

Paylaş

Tolga Güler

Üye CevabıSen de Cevap Ver

İnsan genom projesi nedir? Bununla ne hedeflenir?

Muhammet Kurnaz

İnsan Genom Projesi, insan türünün haploit genomunu oluşturan yaklaşık 3,1 milyar baz çiftinin dizilimini belirlemek ve türümüze ait tüm genleri fiziksel ve işlevsel olarak haritalamak amacıyla 1990 ile 2003 yılları arasında yürütülmüş uluslararası bir kamu bilimi konsorsiyumudur. Projenin nihai hedefi tek bir bireyin genetik şifresini çözmek değil, tüm insanlık için evrensel bir referans genom kütüphanesi inşa etmekti.

Konsorsiyumun yola çıkarken belirlediği ve süreç içinde tamamladığı temel hedefler şunlardır:

Nükleotid diziliminin belirlenmesi: İnsan DNA'sını oluşturan adenin, timin, guanin ve sitozin bazlarının tam sırasını en az yüzde 99,99 doğruluk payıyla okumak.
Gen sayısının ve konumlarının tespiti: Protein kodlayan genleri bulmak. Proje öncesinde 100 bin civarında tahmin edilen insan gen sayısının, bu çalışma sonucunda yaklaşık 20 bin ile 25 bin bandında olduğu ortaya çıkarıldı.
Model organizma genomlarının çözülmesi: Karşılaştırmalı genomiğin ve evrimsel analizin önünü açmak amacıyla Escherichia coli, maya, Caenorhabditis elegans, Drosophila ve ev faresi gibi model türlerin dizilimlerini tamamlamak.
Biyoinformatik ve teknoloji transferi: Dizileme maliyetlerini düşüren yüksek verimli yöntemler ile devasa veriyi işleyecek analiz yazılımları geliştirmek, tüm veriyi GenBank gibi açık kaynaklı veri tabanlarında küresel bilim camiasına ücretsiz sunmak.
Etik, yasal ve sosyal etkiler (ELSI): Genetik bilginin gizliliği, olası genetik ayrımcılık ve patent tartışmalarını incelemek adına bütçenin yüzde beşini doğrudan bu alana ayırmak.

Popülasyon genetiği ve evrimsel biyoloji açısından bakıldığında sıkça atlanan önemli bir ayrıntı var. 2003 yılında tamamlandığı ilan edilen harita her kromozom bölgesinin tamamen çözüldüğü anlamına gelmiyordu, farklı kökenlerden gelen anonim bağışçıların DNA örneklerinden oluşturulmuş mozaik bir referans genomdu. Sentromer ve telomer gibi yoğun tekrarlı heterokromatin bölgelerindeki teknik kör noktalar, ancak geçtiğimiz yıllarda yeni nesil uzun okuma teknolojileri ve T2T konsorsiyumu ile kapatılabildi. Yine de İnsan Genom Projesi, türümüzün biyolojik çeşitliliğini, hastalıkların kökenlerini ve diğer canlılarla olan ortak atasal bağlarımızı çözümlememizi sağlayan modern genomik devrimin temelini attı.

Kaynaklar

International Human Genome Sequencing Consortium. Finishing The Euchromatic Sequence Of The Human Genome. Alındığı Yer: | Arşiv Bağlantısı
Francis S. Collins, Michael Morgan, Aristides Patrinos. The Human Genome Project: Lessons From Large-Scale Biology. Alındığı Yer: | Arşiv Bağlantısı

0

Paylaş

Ryu Ryu

ÜyeFizik & Kuantum

Dünyadan marsa bir hortum çeksek hortum hem dünya hem marsta hiç bir yere bağlı olmasa sadece atmosferin içinde bulunsa hortum hangi gezegenin yüzeyine düşmeye başlar?

İki gezegeninde kütleçekiminin aynı olduğu ve farklı olduğu senaryoları ayrı ayrı düşünelim aynı olduğu senaryoda iki hortumda tüm yol boyunca havada asılımı kalır ? Dünya ve Mars arasında ki atmosferik basınç farkından dolayı hortumu sifon görevi görmesi için kullanabilir miyiz?

0

Paylaş

Yener Apaydın

Üye CevabıSen de Cevap Ver

Bu sene tıp fakültesine yerleştim ama fizik ve uzay ilgi duyduğum alanlardı tıp okurken bunları ne şekilde ve ne kadar ilerletebilirim?

Furkan Ateş

internetten kaynaklardan buradan makalaler ve kitaplardan ve ayrıca gündemleri yeni gelişmeleride takip edebilirsin tıpa yerleşmişsin ama gözün fizik ve kuantumda keşke tıpı değilde fizik veya astronomi seçseydin tıpta baları olabilirmisin bilmiyorum bu şekilde aklın hep astronomi ve fizikts kalır bence

0

Paylaş

Konfüçyüs Sk

Üye CevabıSen de Cevap Ver

insanlar neden sınavlara son gün çalışır ve en verimide o çalışmayla alırlar?

Ali buğra Özcan

Ya açıkçası bu tamamen algı ve odaklanmayla alakalı bir durum. Tabii burada denilen şeylerin bilimsel bir karşılığı olduğunu ancak şöyle söylenebilir. Yani belki son gün geldiği zaman daha fazla odaklanmak için emek sarf ediyorsundur. Bundan dolayı ise daha çok verim alıp çalışıyorsundur ama bu olay sınavın sadece son gününde çalışıldığı zaman verim alındığı anlamına da gelmez. Bir diğer konu ise insanlar her zaman sınavlara son gün çalışmaz. Yani bu kişiden kişiye değişen bir alışkanlıktır. Buna tembellik de diyebiliriz.

1

0

Paylaş

Ali Buğra Özcan

ÜyePsikoloji & Psikiyatri

insanlar neden sınavlara son gün çalışır ve en verimide o çalışmayla alırlar?

0

1

Paylaş