Soru & Cevap: Soru Sor, Cevap Al

Dünyadan marsa bir hortum çeksek hortum hem dünya hem marsta hiç bir yere bağlı olmasa sadece atmosferin içinde bulunsa hortum hangi gezegenin yüzeyine düşmeye başlar?

Ryu Ryu

Dünyadan marsa bir hortum çeksek hortum hem dünya hem marsta hiç bir yere bağlı olmasa sadece atmosferin içinde bulunsa hortum hangi gezegenin yüzeyine düşmeye başlar?

Merhaba

Hortumun tamamı tek bir gezegenin yüzeyine düşmezdi. Çünkü hortumun Dünya’ya yakın kısmı Dünya’ya, Mars’a yakın kısmı ise Mars’a doğru çekilirdi. İki uç da hiçbir yere bağlı değilse Dünya atmosferindeki uç Dünya’ya, Mars atmosferindeki uç da Mars’a düşmeye başlar aradaki bölüm ise gerilir ve gerçek bir malzemeden yapılmışsa büyük ihtimalle parçalanırdı. İki gezegenin kütleçekimini aynı kabul edersek bile hortum bütün yol boyunca havada asılı kalmaz. Eğer gezegenlerin kütleleri de aynıysa yalnızca tam ortadaki tek bir noktada çekimler birbirini dengeleyebilir. Fakat bu denge kararsız olur ve en küçük sapmada cisim gezegenlerden birine yaklaşmaya başlar. Keza hortumun ortasının dengede olması, diğer bütün bölümlerinin de dengede olduğu anlamına gelmez. Hortumun iki yarısı zıt yönlere doğru çekilerek gerilirdi. Kütleçekimleri farklı olduğunda ise çekimlerin eşitlendiği nokta, kütlesi daha küçük olan gezegene daha yakın bulunur. Gerçek durumda Dünya, Mars’tan daha büyük kütleye sahip olduğu için denge noktası Mars’a daha yakın olurdu. Lakin yine Mars yakınındaki uç Mars’a düşerken Dünya yakınındaki uç Dünya’ya düşerdi. Ayrıca Dünya ile Mars arasındaki yol atmosferle dolu değildir büyük bölümü uzay boşluğudur. Üstelik iki gezegen Güneş’in çevresinde farklı hızlarla hareket ettiği ve aralarındaki uzaklık sürekli değiştiği için böyle bir hortum sabit biçimde uzanamazdı. Hortum bir şekilde iki gezegen arasında sabitlenip açık uçları atmosferlerin içinde tutulabilseydi Dünya’nın yüksek atmosfer basıncı, havayı Mars yönüne doğru hareket ettirebilirdi. Fakat buna klasik anlamda sifon demek doğru olmazdı. Bu, basınç farkının oluşturduğu bir gaz akışı olurdu. Hortumun milyonlarca kilometre boyunca desteklenmesi, sızdırmaz kalması ve büyük basınç farkına dayanması gerektiğinden uygulamada mümkün görünmüyor. Sonuç olarak bence bu düşünce deneyinin en güzel tarafı şu diye düşünüyorum: İki çekimin eşitlendiği tek bir noktanın bulunmasıyla, bir cismin bütününün dengede kalması aynı şey olmazdı. Saygılarımla.

0

Paylaş

Kozmik Zihin

Üye CevabıSen de Cevap Ver

Elektronegatiflik ile elektron ilgisi aynı şey mi?

Evrim Ağacı

Hayır, elektronegatiflik ve elektron ilgisi aynı kavramlar değildir.

🔹 Elektronegatiflik: Bir atomun kimyasal bağdaki elektronları kendine çekme eğilimidir.

🔹 Elektron ilgisi: Gaz hâlindeki nötr bir atomun elektron alması sırasında gerçekleşen enerji değişimidir.

İki kavram birbiriyle ilişkili olsa da farklı fiziksel anlamlara sahiptir.

Kozmik Zihin | Bilimle kalın.

1

0

Paylaş

Kerem Gülcan

Üye CevabıSen de Cevap Ver

insanlar neden sınavlara son gün çalışır ve en verimide o çalışmayla alırlar?

Ali buğra Özcan

İnsanlar kendilerini yormayı pek sevmezler. Evrimsel süreç içerisinde de enerjiyi daha verimli tüketen canlıların hayatta kalmaya elverişli olduğunu veya günümüz için düşünürsek toplumda daha değerli görüldüğünü gözlemliyoruz. Fakat aynı zamanda insan, birim zaman içerisinde yaratıcılığını ve potansiyelini oldukça iyi kullanabilen bir canlı. Ben, insanoğlunun bu potansiyelini özellikle zaman baskısı altında daha yoğun kullandığına inanıyorum. Tüm bunları birleştirdiğimizde, iki günde 5-6 saat çalışarak bir konuyu öğrenmek varken, aynı konuya bir-iki hafta boyunca günde bir-iki saat ayırmak yerine son ana bırakmak bize daha mantıklı geldiğini bu sebepten söyleyebiliriz. Tabii bunlardan bağımsız olarak insan psikolojisi de devreye giriyor: erteleme eğilimi, öncelikleri belirleyememe ve kısa vadeli rahatlığı uzun vadeli faydaya tercih etme gibi.

Not: Şunu da unutmamak gerekir zaman baskısı zihinsel performansımızı ve kısa süreli hafızamızı daha iyi kullanmamızda etkili olsa da uzun süreli öğrenimi ve bilgi hafızası oluşturmasında pek bir etkisi olmaz. Planlı ve düzenli çalışmayı şahsi olarak uygulayamasak da şiddetle tavsiye ediyoruz.

0

Paylaş

Murat Tarhan

Üye CevabıSen de Cevap Ver

Öz-İndüksiyon maddenin yapısından mı kaynaklanıyor?

Mahsun YAŞAR

Öz indüksiyon doğrudan maddenin atomik ya da kimyasal yapısından kaynaklanmaz. Bu olgu, hareket eden elektrik yüklerinin etrafındaki uzayda biriken manyetik alandan ve doğanın ani değişimlere direnmesinden doğar. Yabancı kaynaklarda okuduğunuz eylemsizlik benzetmesi ise sadece hoş bir benzetme değil, fiziksel ve matematiksel olarak son derece isabetli bir tespittir.

Evde duran ağır bir gardırobu itmeye çalıştığınızı hayal edin. İlk anda harekete geçmemek için direnir, hız kazandıktan sonra da birden durduramazsınız. Elektrik devrelerinde bobin de tıpkı bu gardırop gibi davranır. Telden akım geçmeye başladığında çevresinde bir manyetik alan kurulur. Doğa, Lenz Yasası gereğince bu manyetik akı değişimine karşı koyar ve akımın artışını frenleyen zıt bir gerilim üretir. Elektronların kütlesi son derece küçük olduğundan, buradaki eylemsizlik mekanik bir kütleden değil, manyetik alanda depolanan enerjinin kendisinden kaynaklanır.

Maddenin bu süreçte hiç mi rolü yok derseniz, elbette var. Telin sarım geometrisi ve içine koyduğunuz ortam, örneğin ferromanyetik bir demir çekirdek, manyetik alanı yoğunlaştırarak bu eylemsizlik etkisini katbekat artırır. Çok özel durumlarda, süperiletkenlerde veya nano aygıtlarda elektronların kendi kütlesinden kaynaklanan kinetik indüktans da gözlenir. Fakat günlük hayatta karşılaştığımız temel öz indüksiyon, maddenin kimyasal tepkisinden ziyade uzaya yayılan elektromanyetik alanın bizzat kendi dinamiğidir.

Tepkinin büyüklüğü ve ters akım konusuna gelirsek, ters yönde bir akım doğması için bu tepkinin ilk gerilimden büyük olması gerekmez. Hatta akımı ilk başlattığınızda öz indüksiyon akımı tersine döndürmez, sadece akımın sıfırdan tepe değerine ulaşma süresini uzatır. Asıl çarpıcı durum devreyi aniden kestiğinizde ortaya çıkar. Akım bir anda sıfıra düşmek istediğinde, çöken manyetik alan bu defa akımı sürdürebilmek için aynı yönde devasa bir gerilim üretebilir. Fişi prizden hızlıca çekerken gördüğünüz o ufak kıvılcım, manyetik alanın size "daha karpuz kesecektik, nereye gidiyorsun" deme şeklidir. Akımın değişim hızı ne kadar yüksekse, oluşan bu sıçrama gerilimi ilk besleme geriliminden kat kat daha büyük olabilir.

Kaynaklar

David Halliday, Robert Resnick, Jearl Walker. Fundamentals Of Physics. Alındığı Yer: | Arşiv Bağlantısı

0

Paylaş

Derya Korkmaz

Üye CevabıSen de Cevap Ver

J1144 karadelik olmadan önce ne kadar genişti?

Peker Göknar

J1144 tek bir dev yıldızın çökmesiyle meydana gelmiş bir gök cismi olmadığı için, karadelik olmadan önceki tekil bir boyuttan veya yıldız çapından söz edemeyiz. Yaklaşık 2,6 milyar Güneş kütlesine sahip bu süper kütleli karadelik, doğrudan tek bir ata yıldızın patlamasıyla değil, evrenin erken dönemlerindeki tohum karadeliklerin birleşmesi ve milyarlarca yıl süren muazzam bir madde birikimiyle bugünkü boyutuna ulaştı.

Yazılı kağıtlarında sık sık karşıma çıkan tatlı bir yanılgı vardır, öğrenciler süper kütleli karadeliklerin de sıradan yıldız kökenli karadelikler gibi tek bir dev yıldızın patlamasıyla oluştuğunu hayal eder. Oysa astrofizikteki ışıma basıncı ve kararlılık sınırları nedeniyle tek bir yıldız en fazla birkaç yüz Güneş kütlesine kadar büyüyebilir. Güneş'in milyarlarca katı kütleye sahip J1144 gibi kozmik canavarların geçmişinde tek parça halinde duran devasa bir ata yıldız aramak bu yüzden fiziksel olarak olanaksızdır.

Gökbilimdeki güncel uzlaşıya göre bu yapılar iki ana tohum mekanizmasından biriyle başlar. Ya ilk nesil dev yıldızların çökmesiyle oluşan yüzlerce Güneş kütlelik küçük karadelikler zamanla birleşti, ya da erken evrendeki devasa gaz bulutları yıldız evresini tamamen atlayıp doğrudan çökerek on binlerce Güneş kütlesinde tohumlar meydana getirdi. J1144 bu tohumlardan biri olarak yola çıkıp, saniyede yaklaşık bir Dünya kütlesinde gaz yutarak bugünkü akıl almaz büyüklüğüne ulaştı.

Eğer merak edilen şey bu nesnenin şu anki fiziksel büyüklüğü ise, 2,6 milyar Güneş kütlesine karşılık gelen olay ufku yarıçapı yaklaşık 7,8 milyar kilometredir. Bu da kabaca 52 astronomik birime denk gelir, yani J1144 karadeliğinin olay ufku Güneş ile Plüton arasındaki mesafeyi bile rahatlıkla içine alabilecek bir genişliğe sahiptir.

Kaynaklar

Christopher A. Onken et al.. Discovery Of The Most Rapidly Growing Black Hole Of The Last 9 Gyr. Alındığı Yer: | Arşiv Bağlantısı

0

Paylaş

Ramiro Cruz

ÜyeAstronomi & Kozmoloji

Evrende beyaz cücelerin bir sonraki evresi diye geçen Siyah Cüceleri tamamen zamanın yetersizliğinden dolayı mı keşfedemedik?

Teoride mümkün olarak gözüken bu gök cisimlerini belki insanlık tarihi hatta evrenimizin ömrü bile görmeye yetmeyecek, ama ona rağmen var olabileceğini biliyoruz. Burada bir çelişki yok mu yani beyaz cüceler gerçekten içerisinde sıkışan sıcaklığı bu kadar yavaş mı itiyor? Beyaz cüce ne kadar sürede siyah cüceye dönüşebilir?

2

1

Paylaş