Kısa ve net cevap: Bir robot kendini bir insana karşı aktif biçimde, yani insana fiziksel müdahalede bulunarak asla koruyamaz, ancak pasif kaçınma yöntemleriyle koruyabilir. Buradaki temel ayrım, Asimov'un robot yasalarındaki katı öncelik hiyerarşisidir.
Üçüncü yasa bir robotun kendi varlığını korumasını emreder, fakat altında çok net bir şart koşar: Bu koruma birinci veya ikinci yasayla çelişmemelidir. Birinci yasa bir insanın zarar görmesini mutlak biçimde yasaklar. İkinci yasa ise birinciyle çelişmediği sürece insanların verdiği emirlere itaati zorunlu kılar. Dolayısıyla bir insan robota saldırdığında robot insana karşı koyamaz, onu itemez veya ona fiziksel bir darbe vuramaz. Aktif bir savunma hamlesi doğrudan birinci yasayı ihlal eder ve mantık zincirinde anında bloke olur.
Buna karşılık robot tamamen savunmasız kalmak zorunda değildir. Eğer saldıran insan robota "dur, kıpırdama" gibi net bir emir vermediyse, robot darbeden kaçabilir, hızla uzaklaşabilir ya da pasif bir kalkan arkasına saklanabilir. Bu kaçış veya savunma eylemleri insana zarar vermediği ve ortada çiğnenen bir komut bulunmadığı için üçüncü yasa geçerliliğini korur. Robot kendi varlığını kurtarmak üzere bu yönde hareket eder.
İşin kilitlendiği an insanın komut vermesidir. İnsan saldırırken "olduğun yerde bekle ve yok edilmene izin ver" derse, ikinci yasa üçüncü yasayı ezer ve robot hareket edemez, parçalanmayı kabul etmek zorunda kalır. Bunun tek istisnası, robotun parçalanmasının o an veya hemen sonrasında başka bir insanın zarar görmesine yol açacağı senaryolardır. Böyle bir durumda en üst basamak olan birinci yasa devreye girer ve insanın ikinci yasaya dayanan kendini imha etme emrini geçersiz kılar.
Kaynaklar
-
Isaac Asimov. Three Laws Of Robotics. Alındığı Yer:
| Arşiv Bağlantısı
-
Isaac Asimov. Runaround (Astounding Science Fiction). Alındığı Yer:
| Arşiv Bağlantısı