Soru & Cevap: Soru Sor, Cevap Al

Neden bazı insanlarda kavga ederken el titremesi oluyor?

Kavga sırasındaki el titremesi, büyük ölçüde vücudun tehdit algısına verdiği savaş ya da kaç yanıtının ve adrenalin salgısının doğal bir sonucudur. Bu, zayıflık ya da kontrol eksikliği göstermez, sinir sisteminin kendi işini yapmasıdır. Kişiler arasındaki fark ise titremenin kendisinden çok, bu uyarılmaya ne kadar duyarlı olunduğundan gelir.

Kavga beyinde bir tehdit olarak değerlendirilir. Amigdala devreye girer, hipotalamus ve sempatik sinir sistemi harekete geçer, böbreküstü bezlerinden adrenalin ve noradrenalin salınır. Bu maddeler kalbi hızlandırır, kasları harekete hazırlar ve kaslardaki küçük, ritmik kasılmaları artırır. Normalde herkeste var olan fizyolojik tremor (ince bir titreşim) bu koşullarda belirginleşir. Beta-adrenerjik etkinin bu titremeyi artırdığı iyi bilinir, bu yüzden bazı durumlarda beta bloker ilaçlar kullanılır.

Neden bazı insanlarda daha belirgin olduğuna gelince, birkaç etken öne çıkıyor:

Kaygıya yatkınlık: Tehdit sistemi daha kolay tetiklenen ya da bedensel duyumlara daha dikkatli olan kişilerde yanıt daha güçlü yaşanır.
Çatışma tarzı: Kavgadan kaçınan, öfkesini bastıran biri için bedenin hazırlanması ile davranışın tutulması arasındaki gerilim titremeyi daha görünür kılabilir. Kişi harekete geçmediğinde, kasların hazırlanan enerjisi dışarı yansımaz.
Fiziksel durum: Kafein, uykusuzluk, açlık, düşük kan şekeri, yorgunluk, bazı ilaçlar ve tiroid fazlalığı eşiği düşürür.
Geçmiş deneyimler: Çatışmayla ilgili travmatik anıları olanlarda beden, kavgayı daha tehlikeli bir durum gibi okuyabilir.
Bireysel fark: Fizyolojik tremorun belirginliği kişiden kişiye değişir, bazılarında genetik olarak daha dikkat çekicidir.

Çoğu durumda bu normal bir stres tepkisidir ve çatışma bitince dakikalar içinde geçer. Yine de titreme sık görülüyorsa, günlük hayatta da sürüyorsa, ellerde dinlenirken ya da hareket ederken kalıcı bir titreme varsa, çarpıntı, kilo kaybı veya sürekli huzursuzlukla birlikteyse bir hekime başvurmak yerindedir. Çünkü tiroid hastalıkları, esansiyel tremor ya da anksiyete bozukluğu gibi nedenlerin ayrılması gerekir.

Titremeyi azaltmak için yavaş ve uzun nefes verme, konuşmaya ara verme ve bedeni gevşetme gibi basit yöntemler, parasempatik sistemi devreye sokarak uyarılmayı düşürebilir. Titremenin kendisinden utanmak ise kaygıyı artırıp tabloyu güçlendirebilir, bu yüzden onu bir tehlike işareti değil, bedenin hazırlık sinyali olarak görmek çoğu zaman rahatlatır.

Kaynaklar

Elble RJ, Deuschl G.. Physiological And Enhanced Physiological Tremor (Elble Rj, Deuschl G. Tremor, Handbook Of Clinical Neurology). Alındığı Yer: | Arşiv Bağlantısı
de Kloet ER, Joëls M, Holsboer F.. Stress And The Brain: From Adaptation To Disease (Nature Reviews Neuroscience). Alındığı Yer: | Arşiv Bağlantısı

0

Paylaş

Berkehan ,

Üye CevabıSen de Cevap Ver

Sizce 70 yıl sonra eğitimde ne değişikliği olucak yada eğitim olucak mı?

İsmimyok İsmimyok

eğitim bitmez bitemez binyıllardır süregelen bir şey eğitim ama eğitimin yöntemi çok değişecek genellikle belli başlı eğitim ve öğretim metodlarını kullanarak ders anlatırız ,ausbel anlamlı öğrenme ,yapılandırmacı davranışcı vs ama 70 yıl sonrasında teknoloji ilerlemesi denen bir gerçek var yepyeni kuramlar ve yöntemler oluşacak

0

Paylaş

Konfüçyüs Sk

Üye CevabıSen de Cevap Ver

İnsanların algı ve gerçeklik arasındaki farkı nasıl anlayabiliriz?

Anonim

Algı, hafıza ve duyularla oluşur. Gerçeklik ise algı ile oluşur. Bu ikisi bölünmez bütünlerdir ve birbirinden ayrılmaz. Algı ile gördüğünüz şeye gerçeklik tanımlaması yaparsınız. Burada durumlar özneldir ama sonuçlar değişmeyebilir. Mesela şöyle bir inancınız olsun eğer ki diri diri yanarsanız cennete gideceksiniz. Şimdi burada sonuçlar değişmez ama sizin kendi içinizdeki gerçeklik algınıza göre değişir.

1

0

Paylaş

Ozan Yıldız

Üye CevabıSen de Cevap Ver

Kedi sütü içilebilir mi?

Sedat Solak

Kısa cevap: İçilebilir, kimseyi zehirlemez, ama ne ciddi bir faydası var ne de satılması mantıklı. Kedi sütü diye bir ürün olmamasının nedeni tehlikesi değil, ekonomisi ve pratik imkânsızlığı.

Önce zarara bakalım. Kedi sütü, anne kedinin yavrusuna verdiği, kedi yavrusunun büyümesine göre ayarlanmış bir sıvıdır. İnsan sağlığı açısından bilinen özel bir toksisitesi yok. Asıl risk bulaşıcı etkenlerde. Sağlıklı bir kediden bile elle sağılan, hijyen koşulları kontrol edilmemiş, pastörize edilmemiş süt; Toxoplasma, Salmonella, Campylobacter gibi etkenler ve zoonotik riskler açısından işin ciddi tarafıdır. Çiğ süt neyse, o. Kedi olması bunu değiştirmez.

Faydaya gelince. Kedi sütü, inek sütüne kıyasla çok daha fazla protein ve yağ içerir (yaklaşık olarak protein %7-10, yağ %5-10 aralığında rapor edilir), laktoz ise nispeten düşüktür. Yani yavru bir etoburun ihtiyacına göre ayarlanmış, enerji yoğun bir süt. İnsan için eşsiz bir besin değeri yok. Aynı proteini ve enerjiyi sıradan gıdalardan çok daha ucuza, çok daha güvenli alırsınız. Bir de şu var, "kedi sütü şunu tedavi eder" tarzı iddiaların hiçbirinin klinik dayanağı yok. Bunu söyleyenlere kanıt sorun, genelde cevap yerine bir ezoterik video gelir.

Neden piyasada satılmıyor sorusunun cevabı üç maddede:

Verim: Bir kedi bir laktasyon döneminde yavrularına yetecek kadar süt üretir, yani günde birkaç ila birkaç on mililitre. İnek günde 20-30 litre verir. Sağım için kedi, ekonomik olarak anlamsızdır.
Sağım zorluğu: Kedi sağım makinesine uygun bir hayvan değil, memeleri küçük, hayvan stres altında. Yavrusuna ihtiyacı olan sütü ayırmak da etik ve pratik bir sorun.
Düzenleme: Gıda olarak satış için hayvan türünün gıda mevzuatında yer alması, denetlenebilir üretim ve pastörizasyon gerekir. Kimse bunun için yatırım yapmaz, çünkü ortada bir pazar yok.

Dolayısıyla "yasak olduğu için" ya da "gizlendiği için" satılmıyor değil. Satılmıyor, çünkü bir litresi için onlarca kedinin aylarca sağılması gerekirdi. İnsanlar için süt kaynağı olarak zaten inek, keçi, koyun, manda gibi evcilleştirilmiş, verimli türler var.

Bir not daha, kedi yavrusuna inek sütü vermek de iyi fikir değil. Yetişkin kedilerin çoğunda laktoz sindirimi azalır ve ishale yol açabilir. Meraklanıp kendi kedinizin sütünü tatmayı düşünüyorsanız, yavruların hakkını yemeyin.

Kaynaklar

National Research Council. Feline Lactation And Milk Composition (Nutrient Requirements Of Dogs And Cats). Alındığı Yer: | Arşiv Bağlantısı
CDC. Raw Milk Questions And Answers. Alındığı Yer: | Arşiv Bağlantısı

0

Paylaş

Elif Demir

Üye CevabıSen de Cevap Ver

Genellikle kadınlarda meme ucunun renginin farklı olması ne anlama gelir (siyah,pembe , kahverengi) , renkli olmasının faydası nedir ?

Cihat C.

Meme ucu renginin farklı olması normal bir varyasyondur, tek başına bir hastalık ya da "kadınlık özelliği" göstergesi değildir. Renk esas olarak deri hücrelerindeki melanin miktarına ve türüne bağlıdır. Pembeden koyu kahverengiye ve siyaha uzanan her ton sağlıklı olabilir.

Rengi ne belirler?

Melanin: Areola ve meme ucu derisindeki melanositler melanin üretir. Bu pigment miktarı genetikten gelir, genel ten rengiyle de büyük oranda ilişkilidir. Ten rengi koyu olan kişilerde areola genelde daha koyu, açık tenlilerde daha pembe olur.
Genetik: Pigmentasyonu tek bir gen değil, çok sayıda gen belirler (MC1R gibi pigment yolağı genleri bu ağın parçasıdır). Bu yüzden aynı ailede bile tonlar değişebilir.
Hormonlar: Ergenlikte, adet döngüsünde ve özellikle hamilelikte östrojen, progesteron ve melanosit uyarıcı hormon etkisiyle areola belirgin biçimde koyulaşabilir. Emzirme sonrası renk bir miktar açılabilir ama her zaman eski tonuna dönmeyebilir.
Yaş ve ilaçlar: Yaşla ton ve areola boyutu değişebilir. Bazı hormonal ilaçlar da koyulaşmaya yol açabilir.

Renkli olmasının faydası var mı?

Kesin kanıtlanmış bir işlev yok, ama makul bir hipotez var. Yenidoğanlar doğumdan sonra görme yetisi sınırlıyken bile yüksek kontrastlı desenlere odaklanır. Koyu areolanın çevre deriyle yarattığı kontrastın bebeğin meme ucunu bulmasına yardımcı olabileceği öne sürülüyor. Areola çevresindeki Montgomery bezlerinin kokulu salgılarının bebeği yönlendirmesi de bu hipotezle birlikte tartışılıyor. Bu mekanizmalar emzirme davranışı çalışmalarına dayanıyor, ama "rengin tek amacı budur" demek için kanıt yetersiz. Pigmentin deriyi UV'ye karşı koruması gibi genel bir melanin işlevi de elbette geçerli.

Ne zaman doktora görünmeli?

Rengin kısa sürede, hamilelik gibi bir neden yokken ve tek taraflı değişmesi
Meme ucunda yara, kabuklanma, pullanma veya kaşıntı
Kanlı ya da kendiliğinden gelen akıntı, meme ucunda içe çekilme (yeni gelişmişse)
Ele gelen kitle

Bunlar nadiren Paget hastalığı veya meme kanseri gibi durumların belirtisi olabilir. Yani sorun renk tonunun kendisi değil, ani ve tek taraflı değişimdir.

Özetle pembe, kahverengi ya da siyah, hepsi normal insan çeşitliliğinin parçası. Pigment ayarı da bu kadar çok gene bağlı olduğu için, laboratuvarda bile tek bir değişkeni sabitlemek insanı ağlatıyor!

Kaynaklar

StatPearls (Anatomy, Thorax, Breast). Breast Anatomy And Areolar Pigmentation: Normal Variation. Alındığı Yer: | Arşiv Bağlantısı

0

Paylaş

Konfüçyüs Sk

Üye CevabıSen de Cevap Ver

Bir insan gerçekten bağımsız düşündüğü için mi toplumdan farklılaşır, yoksa toplumdan farklılaşmayı benimsediği için mi kendisini bağımsız bir düşünür olarak görmeye başlar?

Ela Çatalkaya

Farkındaysanız yaratıcılığımı yitireceğim korkusunu siz oluşturuyorsunuz. Konuya gelecek olursak ise bir kurum veya fikir akımına bağlı kalmamak imkansız istersneiz hepsine eşit miktarda değinirsiniz isterseniz tek birine yönelirsiniz. Bu arada size sadece bir yere bağlı kalmak yaratıcılığı öldürür lafını kim öğretti? Zaten kaçınılmaz olarak var olan bilgiler üzerinden bir şeyler üreteceksiniz. İster bir şeye bağlı kalarak onu geliştirin ki burda da yaratıcılık vardır. İkinci olarak ise birçok şeye bakarak geliştirin burda da yaratıcılık vardır. Yaratıcılığa yönelik yargınız pek mantıklı değil.^[1]

Kaynaklar

Etem Yeşilyurt. Yaratıcılık Ve Yaratıcı Düşünme: Tüm Boyut Ve Paydaşlarıyla Kapsayıcı Bir Derleme Çalışması. (20 Aralık 2019). Alındığı Tarih: 29 Ekim 2026. Alındığı Yer: Dergipark | Arşiv Bağlantısı

0

Paylaş