Kısa cevap: İçilebilir, kimseyi zehirlemez, ama ne ciddi bir faydası var ne de satılması mantıklı. Kedi sütü diye bir ürün olmamasının nedeni tehlikesi değil, ekonomisi ve pratik imkânsızlığı.
Önce zarara bakalım. Kedi sütü, anne kedinin yavrusuna verdiği, kedi yavrusunun büyümesine göre ayarlanmış bir sıvıdır. İnsan sağlığı açısından bilinen özel bir toksisitesi yok. Asıl risk bulaşıcı etkenlerde. Sağlıklı bir kediden bile elle sağılan, hijyen koşulları kontrol edilmemiş, pastörize edilmemiş süt; Toxoplasma, Salmonella, Campylobacter gibi etkenler ve zoonotik riskler açısından işin ciddi tarafıdır. Çiğ süt neyse, o. Kedi olması bunu değiştirmez.
Faydaya gelince. Kedi sütü, inek sütüne kıyasla çok daha fazla protein ve yağ içerir (yaklaşık olarak protein %7-10, yağ %5-10 aralığında rapor edilir), laktoz ise nispeten düşüktür. Yani yavru bir etoburun ihtiyacına göre ayarlanmış, enerji yoğun bir süt. İnsan için eşsiz bir besin değeri yok. Aynı proteini ve enerjiyi sıradan gıdalardan çok daha ucuza, çok daha güvenli alırsınız. Bir de şu var, "kedi sütü şunu tedavi eder" tarzı iddiaların hiçbirinin klinik dayanağı yok. Bunu söyleyenlere kanıt sorun, genelde cevap yerine bir ezoterik video gelir.
Neden piyasada satılmıyor sorusunun cevabı üç maddede:
- Verim: Bir kedi bir laktasyon döneminde yavrularına yetecek kadar süt üretir, yani günde birkaç ila birkaç on mililitre. İnek günde 20-30 litre verir. Sağım için kedi, ekonomik olarak anlamsızdır.
- Sağım zorluğu: Kedi sağım makinesine uygun bir hayvan değil, memeleri küçük, hayvan stres altında. Yavrusuna ihtiyacı olan sütü ayırmak da etik ve pratik bir sorun.
- Düzenleme: Gıda olarak satış için hayvan türünün gıda mevzuatında yer alması, denetlenebilir üretim ve pastörizasyon gerekir. Kimse bunun için yatırım yapmaz, çünkü ortada bir pazar yok.
Dolayısıyla "yasak olduğu için" ya da "gizlendiği için" satılmıyor değil. Satılmıyor, çünkü bir litresi için onlarca kedinin aylarca sağılması gerekirdi. İnsanlar için süt kaynağı olarak zaten inek, keçi, koyun, manda gibi evcilleştirilmiş, verimli türler var.
Bir not daha, kedi yavrusuna inek sütü vermek de iyi fikir değil. Yetişkin kedilerin çoğunda laktoz sindirimi azalır ve ishale yol açabilir. Meraklanıp kendi kedinizin sütünü tatmayı düşünüyorsanız, yavruların hakkını yemeyin.
Kaynaklar
-
National Research Council. Feline Lactation And Milk Composition (Nutrient Requirements Of Dogs And Cats). Alındığı Yer:
| Arşiv Bağlantısı
-
CDC. Raw Milk Questions And Answers. Alındığı Yer:
| Arşiv Bağlantısı