Evrim Ağacı

Sığır Sineğigiller (Tabanidae)

Sığır Sineğigiller (Tabanidae)
Tabanus promesogaeus türü, Ulus/Bartın bölgesinde gözlemlenmiştir.
Furkan Eren

Bu içerik, Evrim Ağacı'nın Yaşam Ağacı projesinin bir parçası olarak hazırlanmıştır. Yaşam Ağacı projesinin amacı, başta Türkiye'de bulunan türleri, Türkiye'deki doğa gözlemcilerimizin özgün fotoğraf ve video içerikleri ışığında, evrimsel akrabalık ilişkilerine uygun bir şekilde filogenetik bir ağaç üzerinde kategorize etmek, nihayetinde ise Dünya'daki tüm türleri yavaş yavaş Yaşam Ağacı'na eklemektir.

Bu yazı, Evrim Ağacı'nın tür gözlemleri ve türlere dair bilgileri barındıran Yaşam Ağacı projesinin bir parçası olarak hazırlanmıştır.

Tanım ve Genel Bilgiler

Tabanidae türleri insanlar tarafından en çok bilinen sinek aileleri arasında yer alırlar. Üç segmentten oluşan kısa antenlere, birleşik gözlere sahiptirler. Vücutları geniştir ve renkleri kısmen parlak olabilir. Kafa ve göğüs (toraks) bölgesi kısa kıllar ile kaplıdır. Halter organları kaplayan bazal lob bulundururlar. Vücut uzunlukları 5-25 mm arasında değişiklik gösterir. En irilerinin kanat açıklığı 60 mm'ye ulaşabilir. Chrysops cinsindeki geyik sineklerinin uzunluğu 10 mm'ye erişebilir, çizgili karınlara (abdomen) ve sarı-siyah arası renklere sahiptirler. Tabanus cinsindeki at sinekleri ise 25 mm gibi daha büyük boyutlara ulaşabilirler. Renkleri genelde kahverengi veya pırıltılı bir siyahtır.

Evrimsel Tarih ve Taksonomi

Tabanidae ailesinin dünya genelinde 144 cinsi ve bilinen 4455 türü mevcuttur. Tabanidae ailesi ile birlikte Rhagionidae ailesini de içeren Tabanomorpha grubu, bu türlerin bilinen en eski üyesidir. Alt ailelerden biri de Tabaninae alt ailesidir. Tabaninae 107 Nearktik türe sahiptir. Bilindiği kadarıyla Tabanus ve Hybomitra cinsi yaklaşık olarak 150 ile 160 milyon yıl önce evrimleştiler. Bununla birlikte birkaç hematofaj (kan emici) cins olan Chrysops, Hybomitra, Haematopota görünüşe göre yaklaşık olarak 20 milyon yıl önce evrimleşmişlerdir. Bununla birlikte Tabanus dipteranın en büyük cinslerinden birisidir. Fakat monofilik değildir yani ilerleyen zamanlarda düzenlemeye gidilmesi muhtemeldir.

Tabanus promesogaeus türü, (Bartın/Ulus).
Tabanus promesogaeus türü, (Bartın/Ulus).
Furkan Eren

Tabanidae ailesi Chrysopsinae'nin yeniden tanımlanabilmesi için yeterli kanıt olmasına rağmen üç alt aileye bölünmüştür. Pangoniinae alt ailesi, birçoğunun kanla beslenip beslenmediği bilinmeyen Stonemyia ve Goniops gibi oldukça etkileyici olan fakat az bilinen cinsleri içeren atalardan birisi olarak kabul edilir. Ekonomik açıdan önemli olan asıl türler diğer iki alt ailenin üyeleridir. Chrysopsinae alt ailesine geyik sinekleri adı verilir. Bu türlerin neredeyse tamamı yani 80'den fazlası Nearktik türü içeren Chrysops cinsinin üyeleridir. “Geyik sineği” terimi, birkaç türü Batı Amerika Birleşik Devletleri'ndeki insanlar ve hayvanlar üzerinde oldukça zararlı olabilecek Silvius cinsinin üyeleri içinde kullanılmaktadır.

Ekolojik Dağılım ve Habitat

Yumurtalarını genellikle bitkilerin üzerlerine bırakırlar. Yaşam döngüleri ortalama 1 yıl kadar sürer fakat 3 yıl yaşayan Tabanidae üyelerine rastlanılmıştır. Neotropik bölgelerde oldukça tür çeşitliliği vardır. Bunun yanında Nearktik bölge de hatırı sayılır bir tür çeşitliliğine sahiptir. Kendi başına sadece Nearktik bölgede 25 cins ve 355 tür bulunmaktadır.

Tabanus promesogaeus türü, (Bartın/Ulus).
Tabanus promesogaeus türü, (Bartın/Ulus).
Furkan Eren

Davranış ve Etoloji

Bu ailenin dişileri ısırdığında insanın canını biraz yakabilir. Sivrisinekler deriyi ısırdığında kanı direkt olarak emme yolunu tercih etse da Tabanidae üyeleri ise bu adaptasyona sahip değillerdir. Ciltte bir kesik atarlar böylelikle kan hemen yüzeye çıkar ve yüzeye çıkan kanı emerek beslenme ihtiyacını giderirler.

Diyet ve Metabolizma

Tabanidae ailesinin üyelerine insanlar oldukça aşinadırlar. Genellikle sakin habitatlarda yaşarken bazen akarsu kenarlarında da görülebilirler. Ilıman bölgelerde iyi bir çalışma yapılmasına rağmen tropikal iklim bölgelerinde ve Nearktik bölgede oldukça yaygın olarak görülmektedir.

İnsanlarla Etkileşim ve Kültürel Referanslar

Tabanidae üyelerinin hayvancılığa da zararı dokunabiliyor, hem de süt verimini azaltabilecek düzeyde. Kuzey Amerika’daki çoğu zararlı tür Chrysops, Hybomitra ve Tabanus cinsinin üyeleridir. Ayrıca dişi türler, kan yolu ile bulaşan çeşitli hastalık etkenlerini yayabilirler. Örneğin bazı endemik bölgelerde at anemi virüsü adı verilen EIA virüsünü yayabilirler. Ayrıca bazı Loa loa gibi türler ve trypanozomların, fil hastalığı, tularemi etkenlerinin de yayılmasını sağlayabilirler.

Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Muhteşem! 1
  • Tebrikler! 2
  • Bilim Budur! 1
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 2
  • Güldürdü 0
  • İnanılmaz 1
  • Umut Verici! 1
  • Merak Uyandırıcı! 2
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
  • Korkutucu! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 01/06/2020 03:22:45 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/8427

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Evrim Ağacı %100 okur destekli bir bilim platformudur. Maddi destekte bulunarak Türkiye'de modern bilimin gelişmesine güç katmak ister misiniz?
Destek Ol
Gizle
Güncel
Deri
Balıklar
Lgbt
İlaç
Mit
Maymun
Ay Ve Dünya
Ara Geçiş Türleri
Böcekler
Ölüm
Oyun Teorisi
Yaşlılık
Farmakoloji
Genel Görelilik
Bilim Tarihi
Sağlık Personeli
Jinekoloji
Balıkçılık
Yapay Seçilim
Sağlık Bilimleri
Etimoloji
Önlem
Doğa Yasaları
Kozmik Mikrodalga Arkaplan Işıması (Cmb)
Zehirli Mantar
Daha Fazla İçerik Göster
Daha Fazla İçerik Göster
Türkiye'deki bilimseverlerin buluşma noktasına hoşgeldiniz!

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
“Sadece absürt olanı deneyenler imkansızı başarabilirler.”
Robin Morgan
Geri Bildirim Gönder