Saz delicesi (Circus aeruginosus)
/old/content_media/431feed7d22792ad6e43ecb5b6f0f406.jpg)
- Taksonomi
- Ornitoloji
- Bilimsel Adı Circus aeruginosus
- Halk Arasındaki Türkçe Adı Saz delicesi
- Halk Arasındaki İngilizce Adı Western marsh harrier
- Üst Alan (Superdomain) Neomura
- Alan (Domain) Ökaryotlar (Eukaryota)
- Alem (Kingdom) Hayvanlar (Animalia)
- Alt Alem (Subkingdom) Gerçek Dokulular (Eumetazoa)
- Klad Parahoxlu Hayvanlar (Parahoxozoa)
- Klad İki yanlı simetrili hayvanlar (Bilateria)
- Klad Nephrozoa
- Üst Şube (Superphylum) İkincil Ağızlılar (Deuterostomia)
- Şube (Phylum) Kordalılar (Chordata)
- Klad Olfactores (Olfactores)
- Alt Şube (Subphylum) Omurgalılar (Vertebrata)
- Aşağı Şube (Infraphylum) Gerçekçeneliler (Gnathostomata)
- Klad Kemikli balıklar (Osteichthyes)
- Klad Sarcopterygii
- Klad Tetrapodomorpha
- Klad Eotetrapodiformes
- Klad Elpistostegalia
- Klad Stegocephali
- Klad Dört Bacaklılar (Tetrapoda)
- Klad Reptiliomorpha
- Klad Amniyot (Amniota)
- Klad Sauropsida
- Klad Sürüngenler (Reptilia)
- Klad Gerçek sürüngenler (Eureptilia)
- Klad Neodiapsida
- Klad Diapsidler (Sauria)
- Klad Archelosauria
- Klad Archosauromorpha
- Klad Archosauriformes
- Klad Arkozorlar (Archosauria)
- Klad Avemetatarsalia
- Klad Dinozoromorf (Dinosauromorpha)
- Klad Dinozor (Dinosauria)
- Klad Saurischia
- Klad Teropod (Theropoda)
- Klad Yeni theropodlar (Neotheropoda)
- Klad Averostra
- Klad Tetanurae
- Klad Orionides
- Klad Avetheropoda
- Klad Coelurosauria
- Klad Tyrannoraptora
- Klad Maniraptoromorpha (Maniraptoromorpha)
- Klad Maniraptoriformes (Maniraptoriformes)
- Klad Maniraptora (Maniraptora)
- Klad Pennaraptora (Pennaraptora)
- Klad Paraves (Paraves)
- Klad Avialae (Avialae)
- Klad Avebrevicauda (Avebrevicauda)
- Klad Pygostylia (Pygostylia)
- Klad Ornithothoraces (Ornithothoraces)
- Klad Euornithes (Euornithes)
- Klad Ornithurae (Ornithurae)
- Sınıf (Class) Kuşlar (Aves)
- Aşağı Sınıf (Infraclass) Neognathae
- Klad Yeni kuşlar (Neoaves)
- Klad Passerea
- Klad Telluraves
- Aile (Family) Atmacagiller (Accipitridae)
- Tür (Species) Saz delicesi (Circus aeruginosus)
- Bu içerik, Evrim Ağacı'nın tür gözlemleri ve türlere dair bilgileri barındıran Yaşam Ağacı projesinin bir parçası olarak hazırlanmıştır.
Bu Makalede Neler Öğreneceksin?
Bu bölümü yapay zekâ hazırlar.- Saz delicesi (Circus aeruginosus), Türkiye'nin en büyük delice türü olup, kanat altı renkleri ve yaşına göre farklı varyasyonlar gösterir ve şahinle karışabilir.
- Deliceler, Accipitridae ailesine ait yırtıcı kuşlardır ve genellikle sulak alanlar, sazlıklar gibi habitatlarda yaşarken, son zamanlarda tarım alanlarında da görülmektedir.
- Saz delicesi avını havada asılı kalarak gözler, küçük memeliler, kuşlar, sürüngenler, balıklar ve böceklerle beslenir, ayrıca leşle de beslenebilir ve genellikle yalnız yaşamayı tercih eder.
/old/content_media/995575af3f064eb6e83912e635e2f750.jpg)
Gözlem Bilgileri
Zonguldak'ta Filyos Çayı (Yenice Irmağı) yanında ve Bolu'da süzülürken gözlemlediğimiz saz delicesi (Circus aeruginosus). Kendileri aynı zamanda kızıl tuygun olarak da bilinir.
Tanım ve Genel Bilgiler
Ülkemizin en büyük delice türü olan saz delicesi (Circus aeruginosus). Uzaktan şahinle (Buteo buteo) çoğu zaman karıştırılır. Kendisi yırtık kanatlı genç bir erkeğe benziyor. Muhtemelen ilk veya ikinci yılında. Kanatların altındaki beyaz tonlamasından bunu anlayabilirsiniz. Çeşitli varyasyonları, cinsel dimorfizmleri bulunduğundan ve şahin (Buteo buteo) ile karıştırıldığından ötürü Field Guide to Birds isimli taksonomik ornitoloji kitaplarından yardım almak gerekebilir. Bu kitaplar arasında en başarılısı bize göre Collins Bird Guide'dır. Bu kitabın aynı zamanda bir telefon uygulaması da mevcut. Renk varyasyonlarını (don), yaşlarına göre renk tonlamalarını, seslerini ve her taraftan görünüşlerini ayrıntılı olarak işleyen Collins Bird Guide uygulamasını anlattığımız yazımıza buradan erişebilirsiniz.
/old/content_media/29741bb9bd20017b74fc674e79b5d8f1.jpg)
Erkeğin sırtı ve kanat örtüleri kızıl kahverengine sahip olmasından dolayı kolayca ayırt edilir. Gençleri ise kanat altlarında sekonder (ikincil) tüylerde beyazlıklar içerir. Yetişkin erkek belirgin olarak tamamen açık renge (krem/kahverengi) bürünmeye başlar. Erkeğin alt kısımlarında sekonder (ikincil) kanat tüyleri daha belirgin olarak beyazdır. Marjinal tüyleri ise siyahtır. Dişilerin alt kısımlarında marjinal tüyler daha kahverengi ağırlığındadır.
Evrimsel Tarih ve Taksonomi
Deliceler, Accipitridae (Atmacagiller) ailesinde üye yırtıcı kuşlardır. Bu taksonomik ailenin içerisinde atmacalar, kartallar, çaylaklar, tuygunlar, şahinler ve Eski Dünya akbabaları gibi birçok tanınan yırtıcı kuş yer alır. Diğer yandan balık kartalı, Pandionidae ailesine üye iken; sekreter kuşu Sagittariidae ailesine üyedir.
/old/content_media/c4a0b9bc755989a6a2514d989adbae13.jpg)
Ekolojik Dağılım ve Habitat
Adından da anlaşılacağı gibi genelde ıslak, sazlık ve sulak alanları tercih ederler. Son zamanlarda sanayileşmenin artmasından ötürü tarım alanlarında ve düzlüklerde de rastlanmıştır.
Davranış ve Etoloji
Sazlıkların tepesinde yuvarlak çizerek bölgeyi tararlar. Sazlıkların üzerinde adeta havada asılı kalarak, aşağıyı izlerler. Yerden 2 ile 6 metre yüksekliğinde avı gördüğünde pençelerini aniden açar ve saldırır. Diğer delicelerden daha antisosyal bir türdür. Yalnızlığı sever.
Diyet ve Metabolizma
Küçük memeliler ve kuşlar dahil olmak üzere sürüngenler, balıklar ve böcekler ile beslenir. Ayrıca diğer birçok etçil hayvan gibi leşle de beslenebilir.
- Tebrikler!5

- Mmm... Çok sapyoseksüel!1

- Muhteşem!0

- Bilim Budur!0

- Güldürdü0

- İnanılmaz0

- Umut Verici!0

- Merak Uyandırıcı!0

- Üzücü!0

- Grrr... *@$#0

- İğrenç!0

- Korkutucu!0

Bilimsel bir hata mı gördün?
Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misin?
Şu iki siteden biriyle hemen destek olabilirsin:
kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci
Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracıyla 22.11.2026 08:18:28 tarihinde oluşturuldu. Evrim Ağacı'ndaki içerikleri birden fazla editör sürekli gözden geçiriyor, güncelliyor ve geliştiriyor. Bu çıktıdan sonraki güncellemeleri görmek ve içeriğin en güncel hâlini okumak için şu adrese git: evrimagaci.org/s/5385
İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı sürece izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş hâlleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz.