Evrim Ağacı

SARS-CoV-2'yi "Yok Etmenin", Yani Yapı Olarak Bozmanın 4 Yolu!

Aşı Bulunana Kadar Yeni Koronavirüs İle Baş Etmenin Yolları, Bu Virüsün Yapısını Bozmaktan Geçiyor!

SARS-CoV-2'yi Multnomah County
Tavsiye Makale

Bu türev bir içeriktir. Yani bu yazının omurgası, Compound Interest isimli kaynaktan çevrilerek dilimize uyarlanmıştır; ancak "çeviri" içeriklerimizden farklı olarak, bu içerikte orijinal metin birebir korunmamıştır. Anlatım ve konu akışı gibi detaylar Evrim Ağacı yazar(lar)ı ve/veya editörler tarafından güncellenmiş, değiştirilmiş ve/veya geliştirilmiştir. Yazar, kaynaktan alınan metin omurgası üzerine kendi örneklerini, bilgilerini, detaylarını eklemiş; içeriği ve anlatımı zenginleştirmiş ve/veya çeşitlendirmiş olabilir. Bu ek kısımlarla ilgili kaynaklar da, yazının sonunda gösterilmiştir. Metnin omurgasını oluşturan kaynağı, orijinal dilinde okumak için lütfen yukarıdaki bağlantıya tıklayınız. Bu içerik, diğer tüm içeriklerimiz gibi, İçerik Kullanım İzinleri'ne tabidir.

Bütün dünya görmediği ama varlığını bildiği, ortalıkta dolaşan virüslerden biri ile savaş halinde. Evet, SARS-CoV-2 virüsünden bahsediyoruz. O kadar bulaşıcı ki, ondan kurtulmak için her türlü çareye başvurur hale geldik. Ellerimizi sıradan bir sabunla 20 saniye yıkamanın en etkili yol olduğunu öğrendik. Alkol oranı yüksek olan dezenfektanların da işe yaradığını, antibakteriyel ürünlerin ise virüsler üzerinde etkili olmadığını öğrendik. Daha fazlasını öğrenmek için buraya tıklayın.

Savaşımız şu anda yeni koronavirüsle ile ama koronavirüsler aslında hayatımızda uzun zamandır varlar. Bu büyük bir virüs ailesindeki bazı türler sadece soğuk algınlıklarına neden oluyor. Hayatımıza giren yeni koronavirüsün ise şu anda aşısı yok ve aşının uygulanabilir hale gelmesi daha zaman alacak gibi görünüyor. Bu yüzden SARS-CoV-2 virüsünün neden olduğu COVID-19 hastalığının hızla yayılmasını ve hastanelerdeki hasta yükünü azaltmanın en iyi yolu bu virüsleri yok etmekten geçiyor.

Bu virüsle savaşmanın yollarını bulurken, bu virüsün nasıl bir yapıya sahip olduğunu da anlamak gerekiyor. Vücudun dışında virüsü yok etmenin ve bulaşma ihtimalini azaltmanın yolları var. Bunların nasıl çalıştığını anlamak için, bu virüsün yapısını bilmek faydalı olacaktır. SARS-CoV-2, Coronaviridae olarak bilinen geniş bir virüs familyasına ait tek zincirli bir RNA virüsüdür; RNA dizisi yaklaşık olarak 30,000 baz uzunluğundadır.

SARS-CoV-2 genetik materyali.
SARS-CoV-2 genetik materyali.
The Economist

SARS-CoV-2, insanları enfekte ettiği bilinen yedinci koronavirüs türü ve diğer koronavirüsler gibi dört yapısal proteine sahip. N proteini RNA genomunu tutar ve S, E ve M proteinleri viral zarfı oluşturur. Mızrak proteini (İng: "spike protein") konakçının hücre zarına yapışmasına neden olur. SARS-CoV-2'nin bir tür zarf virüsü olması onun genetik materyali etrafında bir dış katmanı olduğu anlamına gelir. Dış tabaka yağ moleküllerinden yapılıdır ve virüsü yok etmek için olası hedeflerden biri bu yağ molekülleridir. Bu katmandaki proteinler ve hatta genetik materyalin kendisini de hedef olabilir.

Bu tabloda SARS-CoV-2'nin yapısını bozmanın dört yolu özetlenmiş.
Bu tabloda SARS-CoV-2'nin yapısını bozmanın dört yolu özetlenmiş.
Compound Interest

SARS-CoV-2'nin genetik materyalini bozmak için CDC (Centers for Disease Control and Prevention, Hastalık Kontrol ve Korunma Merkezleri) şu yolları öneriyor.

Virüsle Mücadelede 4 Yöntem

Elleri Sabunla 20 Saniye Yıkamak

Sabunla yıkamak, eller ve yüzeylerde etkilidir. Virüsü yok etmenin en iyi yoludur. Sabun, iki ucu olan ve yüzey aktif maddeler olarak adlandırılan moleküller içerir. Bir ucu yağlarda iyi çözünürken, diğer ucu suda iyi çözünür. Bu moleküller SARS-CoV-2'nin yağlı dış tabakası ile temas ettiğinde, onu çözer ve virüsü parçalamış olur.

Ellerimizi herhangi bir sabunla 20 saniye yıkamak en etkili yoldur.
Ellerimizi herhangi bir sabunla 20 saniye yıkamak en etkili yoldur.
The Independent

Her tür sabun bu yüzey aktif moleküllerini içerir, bu nedenle hangi türü kullandığınız önemli değildir. Bazı sabunlar ek olarak antibakteriyel bileşenler içerir ancak bunlar bakterilere karşı aktiftir, bu nedenle virüsü etkilemezler. Bu sabunların içerdiği moleküller yine de bu işi yapmaktadır ama kullanacağınız sabunun antibakteriyel olmasına gerek yoktur.

Sabun ve su sadece elleriniz için değil, aynı zamanda yüzey temizliğinde de etkilidir, bu yüzden acele ederek herhangi bir fantezi yüzey temizleyicisi almanıza gerek yoktur.

Bu konuda daha fazla bilgi almak için buraya tıklayın.

Dezenfektan Jelleri Kullanmak

Eğer ellerimizi hemen yıkayamazsak ne olacak? Yiyecek alışverişinizi almak için süpermarkete gidiyorsanız muhtemelen sabun ve lavaboya kolayca erişemeyeceksiniz. Bu, el dezenfektanlarının devreye girdiği yerdir. Öncelikle, el dezenfektanlarının hepsinin aynı olmadığını bilmek gerekir. Alkol bazlı el dezenfektanları istediğimiz tiptir. Alkole dayalı olmayan dezenfektanlar vardır ancak bunların virüslere karşı daha az etkili olduğu gösterilmiştir. Alkol bazlı dezenfektanlar ise SARS-CoV-2 dahil birçok virüs türüne karşı etkilidir.

Jel şeklindeki el dezenfektanı.
Jel şeklindeki el dezenfektanı.
Wikipedia

Başka önemli bir nokta ise dezenfektanların en az %60 alkol içermeleri gerektiğidir. Yüzeyleri temizlemek için kullanıyorsanız, CDC (Hastalık Kontrol ve Korunma Merkezleri) minimum konsantrasyonun %70 alkol olması gerektiğini öneriyor. Alkol molekülleri virüs proteinlerinin yapısına zarar vererek virüsü yok ederler. Alkol bazlı temizleyiciler ellerinizdeki ve yüzeylerdeki virüsleri yok etmek için iyi bir yoldur.

Bu konuda daha fazla bilgi almak için buraya tıklayın.

Çamaşır Suyu Çözeltisi

Çamaşır suyu (NaClO), kimyasal adı sodyum hipoklorit olan, temizlik ve hijyen amacıyla kullanılan kimyasal bir maddedir. Sadece yüzeyler için kullanılmalıdır!

En az % 0,1’lik olan çamaşır suyu çözeltisi sert yüzeylerin temizlenmesinde çok etkilidir. Karıştırma oranları için CDC'nin önerdiği oranları kullanabilirsiniz. Çamaşır suyu çözeltisi, virüs proteinleri ve virüs genetik materyali ile reaksiyona girerek onları yok eder. Yüzeye püskürtmek ve daha sonra maksimum etki için yaklaşık 10 dakika beklemek önemlidir.

Çamaşır suyu (İng. bleach)
Çamaşır suyu (İng. bleach)
Kind Png

Ayrıca, çamaşır suyunu diğer temizleyicilerle karıştırmamanız gerekiyor. Kendi başına çok etkili bir iş yaptığı için zaten gerek de yoktur. Ve eğer yaparsanız, diğer temizleyicilerin çamaşır suyu ile reaksiyona girmesi ve toksik klor gazı üretmesi riski yüksektir. Burada virüsü yok etmeyi çalışıyoruz, kendimizi değil!

Hidrojen Peroksit Çözeltisi

%3'lük hidrojen peroksit (H2O2) çözeltisi de virüslere karşı etkilidir. Sadece yüzeyler için kullanılmalıdır. Çamaşır suyuna benzer şekilde çalışır; virüs proteinleri ve genetik materyal ile reaksiyona girer ve onları yok eder. Benzer şekilde, on dakikaya kadar yüzeyde bırakılmalıdır. Ayrıca diğer temizleyicilerle, özellikle sirke içerenlerle karıştırmamak gerekir.

Hidrojen peroksitin kullanım alanı geniştir.
Hidrojen peroksitin kullanım alanı geniştir.
The Spruce / Katie Kerpel

Sonuç

Sabun ve su, eller ve yüzeyler dahil olmak üzere etkili bir iş çıkarır. Sabun ile çalışmak daha az tehlikelidir ve sık dokunduğunuz yüzeyleri düzenli olarak temizlemek için kolayca kullanılabilir. Tabii bunları yapıyor olamanın bu virüse yakalanmayacağınız anlamına gelmiyor. Burada yapmaya çalıştığımız şey, onu yakalama riskimizi azaltmaktır ancak bu riski sıfıra indirmek çok zordur.

Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Muhteşem! 6
  • Tebrikler! 24
  • Bilim Budur! 5
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 0
  • Güldürdü 1
  • İnanılmaz 1
  • Umut Verici! 5
  • Merak Uyandırıcı! 0
  • Üzücü! 2
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
  • Korkutucu! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 31/05/2020 07:00:17 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/8458

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Evrim Ağacı %100 okur destekli bir bilim platformudur. Maddi destekte bulunarak Türkiye'de modern bilimin gelişmesine güç katmak ister misiniz?
Destek Ol
Gizle
Güncel
Kozmoloji
Darwin
Gerçek
Avcı
Beyin
Sanat
Bitki
Primat
Evrimsel Biyoloji
Ses Kaydı
Tutarlılık
Kedigiller
Bakteri
Genom
Doğa Yasaları
Bilgi Felsefesi
Canlı
Evren
Uçma
Astrobiyoloji
Mitler Ve Gerçekler
Göğüs
Erkek
Enfeksiyon
Kadın Doğum
Daha Fazla İçerik Göster
Daha Fazla İçerik Göster
Türkiye'deki bilimseverlerin buluşma noktasına hoşgeldiniz!

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
“Evrimin rastgele olduğu inancı sadece yanlış değildir; aynı zamanda gerçeğin zıttıdır. Şans, evrim tarifinde ufak bir role sahiptir. Aslolan, hiç rastgele olmayan birikimli seçilimdir.”
Richard Dawkins
Geri Bildirim Gönder