SARS-CoV-2'yi "Yok Etmenin", Yani Yapı Olarak Bozmanın 4 Yolu!

Aşı Bulunana Kadar Yeni Koronavirüs İle Baş Etmenin Yolları, Bu Virüsün Yapısını Bozmaktan Geçiyor!

SARS-CoV-2'yi "Yok Etmenin", Yani Yapı Olarak Bozmanın 4 Yolu! Multnomah County
Yazar Compound Interest
5 dakika
17,855 Okunma Sayısı
Notlarım
Reklamı Kapat

Bütün dünya görmediği ama varlığını bildiği, ortalıkta dolaşan virüslerden biri ile savaş halinde. Evet, SARS-CoV-2 virüsünden bahsediyoruz. O kadar bulaşıcı ki, ondan kurtulmak için her türlü çareye başvurur hale geldik. Ellerimizi sıradan bir sabunla 20 saniye yıkamanın en etkili yol olduğunu öğrendik. Alkol oranı yüksek olan dezenfektanların da işe yaradığını, antibakteriyel ürünlerin ise virüsler üzerinde etkili olmadığını öğrendik. Daha fazlasını öğrenmek için buraya tıklayın.

Savaşımız şu anda yeni koronavirüsle ile ama koronavirüsler aslında hayatımızda uzun zamandır varlar. Bu büyük bir virüs ailesindeki bazı türler sadece soğuk algınlıklarına neden oluyor. Hayatımıza giren yeni koronavirüsün ise şu anda aşısı yok ve aşının uygulanabilir hale gelmesi daha zaman alacak gibi görünüyor. Bu yüzden SARS-CoV-2 virüsünün neden olduğu COVID-19 hastalığının hızla yayılmasını ve hastanelerdeki hasta yükünü azaltmanın en iyi yolu bu virüsleri yok etmekten geçiyor.

Bu virüsle savaşmanın yollarını bulurken, bu virüsün nasıl bir yapıya sahip olduğunu da anlamak gerekiyor. Vücudun dışında virüsü yok etmenin ve bulaşma ihtimalini azaltmanın yolları var. Bunların nasıl çalıştığını anlamak için, bu virüsün yapısını bilmek faydalı olacaktır. SARS-CoV-2, Coronaviridae olarak bilinen geniş bir virüs familyasına ait tek zincirli bir RNA virüsüdür; RNA dizisi yaklaşık olarak 30,000 baz uzunluğundadır.

SARS-CoV-2 genetik materyali.
SARS-CoV-2 genetik materyali.
The Economist

SARS-CoV-2, insanları enfekte ettiği bilinen yedinci koronavirüs türü ve diğer koronavirüsler gibi dört yapısal proteine sahip. N proteini RNA genomunu tutar ve S, E ve M proteinleri viral zarfı oluşturur. Mızrak proteini (İng: "spike protein") konakçının hücre zarına yapışmasına neden olur. SARS-CoV-2'nin bir tür zarf virüsü olması onun genetik materyali etrafında bir dış katmanı olduğu anlamına gelir. Dış tabaka yağ moleküllerinden yapılıdır ve virüsü yok etmek için olası hedeflerden biri bu yağ molekülleridir. Bu katmandaki proteinler ve hatta genetik materyalin kendisini de hedef olabilir.

Reklamı Kapat

Bu tabloda SARS-CoV-2'nin yapısını bozmanın dört yolu özetlenmiş.
Bu tabloda SARS-CoV-2'nin yapısını bozmanın dört yolu özetlenmiş.
Compound Interest

SARS-CoV-2'nin genetik materyalini bozmak için CDC (Centers for Disease Control and Prevention, Hastalık Kontrol ve Korunma Merkezleri) şu yolları öneriyor.

Virüsle Mücadelede 4 Yöntem

Elleri Sabunla 20 Saniye Yıkamak

Sabunla yıkamak, eller ve yüzeylerde etkilidir. Virüsü yok etmenin en iyi yoludur. Sabun, iki ucu olan ve yüzey aktif maddeler olarak adlandırılan moleküller içerir. Bir ucu yağlarda iyi çözünürken, diğer ucu suda iyi çözünür. Bu moleküller SARS-CoV-2'nin yağlı dış tabakası ile temas ettiğinde, onu çözer ve virüsü parçalamış olur.

Ellerimizi herhangi bir sabunla 20 saniye yıkamak en etkili yoldur.
Ellerimizi herhangi bir sabunla 20 saniye yıkamak en etkili yoldur.
The Independent

Her tür sabun bu yüzey aktif moleküllerini içerir, bu nedenle hangi türü kullandığınız önemli değildir. Bazı sabunlar ek olarak antibakteriyel bileşenler içerir ancak bunlar bakterilere karşı aktiftir, bu nedenle virüsü etkilemezler. Bu sabunların içerdiği moleküller yine de bu işi yapmaktadır ama kullanacağınız sabunun antibakteriyel olmasına gerek yoktur.

Sabun ve su sadece elleriniz için değil, aynı zamanda yüzey temizliğinde de etkilidir, bu yüzden acele ederek herhangi bir fantezi yüzey temizleyicisi almanıza gerek yoktur.

Bu konuda daha fazla bilgi almak için buraya tıklayın.

Dezenfektan Jelleri Kullanmak

Eğer ellerimizi hemen yıkayamazsak ne olacak? Yiyecek alışverişinizi almak için süpermarkete gidiyorsanız muhtemelen sabun ve lavaboya kolayca erişemeyeceksiniz. Bu, el dezenfektanlarının devreye girdiği yerdir. Öncelikle, el dezenfektanlarının hepsinin aynı olmadığını bilmek gerekir. Alkol bazlı el dezenfektanları istediğimiz tiptir. Alkole dayalı olmayan dezenfektanlar vardır ancak bunların virüslere karşı daha az etkili olduğu gösterilmiştir. Alkol bazlı dezenfektanlar ise SARS-CoV-2 dahil birçok virüs türüne karşı etkilidir.

Jel şeklindeki el dezenfektanı.
Jel şeklindeki el dezenfektanı.
Wikipedia

Başka önemli bir nokta ise dezenfektanların en az %60 alkol içermeleri gerektiğidir. Yüzeyleri temizlemek için kullanıyorsanız, CDC (Hastalık Kontrol ve Korunma Merkezleri) minimum konsantrasyonun %70 alkol olması gerektiğini öneriyor. Alkol molekülleri virüs proteinlerinin yapısına zarar vererek virüsü yok ederler. Alkol bazlı temizleyiciler ellerinizdeki ve yüzeylerdeki virüsleri yok etmek için iyi bir yoldur.

Bu konuda daha fazla bilgi almak için buraya tıklayın.

Reklamı Kapat

Çamaşır Suyu Çözeltisi

Çamaşır suyu (NaClO), kimyasal adı sodyum hipoklorit olan, temizlik ve hijyen amacıyla kullanılan kimyasal bir maddedir. Sadece yüzeyler için kullanılmalıdır!

En az % 0,1’lik olan çamaşır suyu çözeltisi sert yüzeylerin temizlenmesinde çok etkilidir. Karıştırma oranları için CDC'nin önerdiği oranları kullanabilirsiniz. Çamaşır suyu çözeltisi, virüs proteinleri ve virüs genetik materyali ile reaksiyona girerek onları yok eder. Yüzeye püskürtmek ve daha sonra maksimum etki için yaklaşık 10 dakika beklemek önemlidir.

Çamaşır suyu (İng. bleach)
Çamaşır suyu (İng. bleach)
Kind Png

Ayrıca, çamaşır suyunu diğer temizleyicilerle karıştırmamanız gerekiyor. Kendi başına çok etkili bir iş yaptığı için zaten gerek de yoktur. Ve eğer yaparsanız, diğer temizleyicilerin çamaşır suyu ile reaksiyona girmesi ve toksik klor gazı üretmesi riski yüksektir. Burada virüsü yok etmeyi çalışıyoruz, kendimizi değil!

Hidrojen Peroksit Çözeltisi

%3'lük hidrojen peroksit (H2O2) çözeltisi de virüslere karşı etkilidir. Sadece yüzeyler için kullanılmalıdır. Çamaşır suyuna benzer şekilde çalışır; virüs proteinleri ve genetik materyal ile reaksiyona girer ve onları yok eder. Benzer şekilde, on dakikaya kadar yüzeyde bırakılmalıdır. Ayrıca diğer temizleyicilerle, özellikle sirke içerenlerle karıştırmamak gerekir.

Reklamı Kapat

Hidrojen peroksitin kullanım alanı geniştir.
Hidrojen peroksitin kullanım alanı geniştir.
The Spruce / Katie Kerpel

Sonuç

Sabun ve su, eller ve yüzeyler dahil olmak üzere etkili bir iş çıkarır. Sabun ile çalışmak daha az tehlikelidir ve sık dokunduğunuz yüzeyleri düzenli olarak temizlemek için kolayca kullanılabilir. Tabii bunları yapıyor olamanın bu virüse yakalanmayacağınız anlamına gelmiyor. Burada yapmaya çalıştığımız şey, onu yakalama riskimizi azaltmaktır ancak bu riski sıfıra indirmek çok zordur.

Okundu Olarak İşaretle
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Tebrikler! 28
  • Muhteşem! 7
  • Umut Verici! 7
  • Bilim Budur! 6
  • Üzücü! 2
  • Güldürdü 1
  • İnanılmaz 1
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 0
  • Merak Uyandırıcı! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
  • Korkutucu! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
  1. Türev İçerik Kaynağı: Compound Interest | Arşiv Bağlantısı

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 28/07/2021 09:41:47 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/8458

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Reklamı Kapat
Size Özel
İçerikler
Instagram
Ses Kaydı
Yatay Gen Transferi
Görüş
İlaç
Uçak
Makroevrim
Fizik
Karar
Transkripsiyon
Beyin
Gezegen
Evrenin Genişlemesi
Manyetik Alan
Uzaylı
Yemek
Beslenme Biçimi
Köpekbalığı
Anatomi
Avrupa
Davranış
Diş Sorunları
Erkek
Teyit
Göğüs Hastalığı
Doğa Gözlemleri
Daha Fazla İçerik Göster
Evrim Ağacı'na Destek Ol
Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katmak için hemen buraya tıklayın.
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
EA Akademi
Evrim Ağacı Akademi (ya da kısaca EA Akademi), 2010 yılından beri ürettiğimiz makalelerden oluşan ve kendi kendinizi bilimin çeşitli dallarında eğitebileceğiniz bir çevirim içi eğitim girişimi! Evrim Ağacı Akademi'yi buraya tıklayarak görebilirsiniz. Daha fazla bilgi için buraya tıklayın.
Etkinlik & İlan
Bilim ile ilgili bir etkinlik mi düzenliyorsunuz? Yoksa bilim insanlarını veya bilimseverleri ilgilendiren bir iş, staj, çalıştay, makale çağrısı vb. bir duyurunuz mu var? Etkinlik & İlan Platformumuzda paylaşın, milyonlarca bilimsevere ulaşsın.
Podcast
Evrim Ağacı'nın birçok içeriğinin profesyonel ses sanatçıları tarafından seslendirildiğini biliyor muydunuz? Bunların hepsini Podcast Platformumuzda dinleyebilirsiniz. Ayrıca Spotify, iTunes, Google Podcast ve YouTube bağlantılarını da bir arada bulabilirsiniz.
Yazı Geçmişi
Okuma Geçmişi
Notlarım
İlerleme Durumunu Güncelle
Okudum
Sonra Oku
Not Ekle
Kaldığım Yeri İşaretle
Göz Attım

Evrim Ağacı tarafından otomatik olarak takip edilen işlemleri istediğin zaman durdurabilirsin.
[Site ayalarına git...]

Filtrele
Listele
Bu yazıdaki hareketlerin
Devamını Göster
Filtrele
Listele
Tüm Okuma Geçmişin
Devamını Göster
0/10000

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
Geri Bildirim Gönder
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, Evrim Ağacı'nda çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol
Sizi Takip Ediyor

Devamını Oku
Evrim Ağacı Uygulamasını
İndir
Chromium Tabanlı Mobil Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
İlk birkaç girişinizde zaten tarayıcınız size uygulamamızı indirmeyi önerecek. Önerideki tuşa tıklayarak uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu öneriyi, yukarıdaki videoda görebilirsiniz. Eğer bu öneri artık gözükmüyorsa, Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Chromium Tabanlı Masaüstü Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
Yeni uygulamamızı kurmak için tarayıcı çubuğundaki kurulum tuşuna tıklayın. "Yükle" (Install) tuşuna basarak kurulumu tamamlayın. Dilerseniz, Evrim Ağacı İleri Web Uygulaması'nı görev çubuğunuza sabitleyin. Uygulama logosuna sağ tıklayıp, "Görev Çubuğuna Sabitle" seçeneğine tıklayabilirsiniz. Eğer bu seçenek gözükmüyorsa, tarayıcının Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Safari Mobil Uygulama
Sırasıyla Paylaş -> Ana Ekrana Ekle -> Ekle tuşlarına basarak yeni mobil uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu basamakları görmek için yukarıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Daha fazla bilgi almak için tıklayın