Bu Reklamı Kapat
Bu Reklamı Kapat

Ruh Halleri (Algı Düzeyleri) - Bazı Algılanmış Dünya-Dışı Karşılaşmalar

Ruh Halleri (Algı Düzeyleri) - Bazı Algılanmış Dünya-Dışı Karşılaşmalar
11 dakika
2,448
  • Psikoloji

24 Nisan 2012 tarihinde bir Salı günü, Anderson Cooper tarafından sunulan popüler bir televizyon programında şu soru soruldu: "Uzaylılar tarafından ziyaret ediliyor muyuz?".

Oraya davet edilmemin sebebi şu 3 olaya kuşkucu bir bakış açısı getirmek içindi: (1) Evinin arka bahçesinde defalarca UFO gördüğünü söyleyen bir kadın. (2) İki genç bayanın UFO görmelerinden dolayı hipnoza başvurarak uzaylılarla iletişim kurduklarını hatırlamaları. (3) Kendi stiline sahip bir psişik "yıldız halkı" ile telepati yoluyla iletişim kurduğunu iddia etti. Şov süresince MUFON (Mutual UFO Network) adlı organizasyondan bir temsilci katıldı. O sadece şüphecilerden şüphe ediyordu.

Bu Reklamı Kapat

Hep beraber bu vakaların, UFOlojinin gizemciliğini ve "cehalete başvurma" mantıksal safsatasına üstü kapalı bir şekilde dayanan uzun süreli geleneğine devam ettiğini göreceğiz. (Cehalete Başvurma: "Gökyüzünde neyin görüldüğünü bilmiyoruz, öyleyse, bu dünya-dışına ait bir araçtır.") Bu vakalar aynı zamanda bahsi geçen görgü şahitlerinin ruh haline (algı düzeyine) dayandığını göstermektedir. Şovu takip ederek vakaları araştırmakla yeterince zaman geçirebildim, ve burada sırasıyla Anderson'ın üç vakaya yönelik görüşler paylaşılmıştır.

UFO: Akıldaki Gözün Üzerinde Uçuşması

Levittown'dan (Pennsylvania) 52 yaşında olan Denise Murter adında biri var. Kocasıyla beraber 'Alex' adlı hırlayan köpekleri tarafından uyanmalarıyla, Murter'in karşılaşma olayı 2008'in Mayıs ayında başlamıştı. Apartmanda ilginç bir şey bulmayarak, bu şey kendini açığa çıkarsın diye köpeği dışarıya çıkardı. İşte orada, "gökyüzünde bir ışık gördüm" ve tahminince "1000 fit (300 metre) yüksekliğindeydi". "Bir noktadan diğer nokataya hızlı bir şekilde hareket etmesi" gibi görünmesiyle beraber "avludaki ağaçların üzerinde uçtuğunu" belirtmişti. Hiç ses yoktu ve Alex "gayet usluydu". Işık 20 dakika boyunca uçtu, ancak ona sonrasında ne olduğunu anlatmamıştı.

Bu Reklamı Kapat

Bu olay 4 hafta sonra tekrarlandı ama bu sefer gece gökyüzü daha bulutlu ve kapalıydı. Bu yüzden UFO hakkında "Bulutların arasından süzülürken bir kısmı görünebiliyordu" dedi. Nasıl hareket ettiğine bağlı olarak da halka ya da bumerang şeklindeydi. Denise "mavimsi yeşil" pencereler gördüğünü ve bunların "aracın etrafını çevrelediğini" belirtti. "Küçük pembe bir ışık" (aracı) takip ediyordu ve "Altında üçgen şeklinde üç büyük ışık kaynağının" olduğunu söyledi.

Bir ay sonra Alex yine onu (Murter'i) uyandırdı ve "anında geri geldiklerini anladım ve tekrar dışarı çıkmam gerekiyordu" dedi. Araç bu sefer eve daha yakın bir yerde görünüyordu "ama hala ağaçların üzerinde süzülüyordu". Sonra bir ışık huzmesi ve "sanki ağaçlarda dans ediyormuş gibi" ışıltılı toz gördü (Murter 2012a).

Murter "Felç olmuştum, hareket edemiyordum" diye belirtti. Kocasına söylemek için bir sonraki günü bekledi çünkü "İnanılması güç bir şeydi... insanların delirdiğimi düşünmelerini istemiyordum; sanki bir filmin bir parçası gibiydi" dedi. Kocası yaşadığı deneyimi başkalarına anlatmamasını söyledi, ama o "MUFON'a -Mutual UFO Network- (Karşılıklı UFO Ağ) anlattı" ve olayın kendisini ve daha fazlasını da söyledi (Murter 2012a). Olayların bir başka versiyonunda bir MUFON alan araştırmacısını içererek 20 Nisan 2008'de başlayan "yarım düzine kadar gözlemlemeyi" anlatıyordu (Howe 2008).

Evrim Ağacı'ndan Mesaj

"Felç olma" -beraberinde de "sanki bir film gibi olmanın" garip deneyimi- olay sırasında neler olmuş olabileceğine dair bir ipucu vermektedir: Yarı-uykulu olmakla (ve uçuşan UFO'yu izlemek için arka bahçedeki şezlongda dinlenmiş de olabilir), Murter bir hipnogojik deneyimi (ya da "yürüyen rüya") yaşamış olabilir. Bu bütünüyle uyanık olmakla uyumuş olmak arasındaki bir arayüzde yaşanmaktadır. Halüsinasyonlarla genel olarak karakterize edilmektedir, sıklıkla parlak ışıklar rapor edilmektedir ve uyku felci vücudunun hareket edememesini sağlar çünkü halen uyku modundadır (Mavromatis 1987, 14-52). Bu durum büyük olasılıkla Murter'in algıladığı ışık hüzmesi ile ışıltılı tozu açıklamaktadır. Murter'in rapor ettiği olaylar sırasında -en az bir süresinde- bütünüyle uyanık olmadığından şüphe ediyorum, bu da onun algılarını etkilemiştir.

UFO'nun kendisine ilişkin, ben Tucson'daki Grasslands Gözlemevinde yönetici olan ve bizim organizasyondaki UFO uzmanlarından biri olan James McGaha ile Murter'in gözlemleri üzerinden konuştum. O, Murter'in tam olarak hangi zamanlarda ve hangi yöne doğru baktığı durumuna bakılırsa, UFO'nun hazır bir açıklaması olabileceğini belirtti. O da bu göksel objenin, onun (Murter'in) görüş hizasındaki yıldızlara oranla 25 kat daha parlak daha olmasıdır (özetle adı Jüpiter). Hareket etmesi gibi görünmesi de otokinetik efekten dolayıdır (McGaha 2012). Bu efekt bir kişinin karanlıkta parlak bir ışığa özellikle ufkunun üzerinde (referans çerçevesi burada görülmemektedir) bakmasıyla yaşanmaktadır. Otokinesis "insan gözünün istemsizce yaptığı küçük titreşim hareketleridir" (Hendry 1979, 26). (Örnek olarak bir UFO vakasında, aynı basit pozisyonda 40 dakika boyunca durmasıyla bir ışığın "zikzak" olarak hareket etmesiyle yıldız ile "otokinetik hareketin" bir kombinasyonu olduğunu kanıtlamaktadır" [Hendry 1979, 95].)

Murter'in bahsettiği kayan renklere de gelince, McGaha (2012) bu efektin parıltıdan (scintillation) dolayı olduğunu not etti -yani, sadece yıldızların değil ama Jüpiter gibi gezegenlerin de özellikle atmosferin türbülanslı olduğu zamanlarda "parıldamasıdır". Parıldama açık gecelerde görülebilmektedir, tek bir göksel ışığı bile etkileyerek farklı ışık dalgaların kırılmasıya (refraction) renkleri oluşturmaktadır. Otokinesis gibi, parıldama da "hareket illüzyonu" oluşturabilmektedir (Hendry 1979, 26). Bu ikisi de Murter'in bahsettiği değişken şekiller illüzyonunu oluşturmuş olabilir, ve buna Murter'in kendi hayal gücü de dahildir. Şovdan sonra bana kızgın bir not göndererek "Ne gördüğümü biliyorum" (Murter 2012b) dedi. Elbette bu iyi-niyetli bayanın ne gördüğünü sandığını "bilmesinde" bir kuşku yoktur.

Yine de, Cooper'a kendi şovunda söylediğim gibi, dünya dışı varlıkların inanılmaz mesafeleri -Dünya'ya gizli bir göreve- zikzak manevralarıyla gelmeleriyle Murter'in arka bahçesinin üzerinde birkaç kere ışıklarını açık tutarak uçuşmaları doğal olmaktan çok uzaktır.

Uzaylılar Ve İpnotik Hatırlama

Anderson'ın bir sonraki bölümünde (vakasında) Lawrenceburg, Kentucky'den gelen Brittany Fields ile Jennifer Morgan adlı iki genç kadının bir gece bir UFO'ya rastlayarak, ardından hipnoz yoluyla uzaylı karşılaşmaları "hatırlamaları" konusu ele alındı.

Bu Reklamı Kapat

Hikayeleri 26 Nisan 2011'de başladı. Gece yarısına yakın bir zamanda ikisi de genç olan üç erkekle beraber arabalarıyla dışarıya çıktı. Yolun birinde dönüş yapıp oradaki tarlanın üzerine bakarken, ağaçların üzerindeki bir ışığın kendilerine doğru hızlı bir şekilde yaklaştığını gördüler. Jennifer ilk başta bunun bir helikopter olduğunu düşündü: "Uzun gibiydi" ve ön ve arkasında ışıkları vardı. Ama üzerlerinden uçunca "devasa" olduğunu, "bir helikopterden büyük" olduğunu ve bildiği herhangi bir helikoptere benzemeyen bir sesi olduğunu belirtti. Sesi gürültülü, tiz ve gümbürtülü bir ritmi vardı. Aynı zamanda tiz bir sızlama sesi vardı. Sonrasında her yerde ışıkların olduğunu, "kırmızı, beyaz ve yeşil" ve "düzensiz bir şekilde parladıklarını" söyledi (Morgan 2012). Brittany de benzer olayları tarif etti, ancak ilk düşüncesi asıl gördüklerinin bir keşif balonu olmasıydı (Fields 2012).

Bu genç insanların bir şey gördüğüne dair bir şüphe yoktur, ve alkol ya da herhangi bir uyuşturucunun etkisi altında kaldıklarını koşulsuzca reddettiler. Ancak, öne çıkmaktan çekinin üç erkeğin olması hayallerinin olasılıklarına takılıp kalmaya pek meyilli olmadıklarını gösteriyor (tıpkı bir önceki vakadaki Murter'in kocası gibi).

Bu vaka üzerinde James McGaha ile konuştum, ancak bu sefer astronom olarak değil ama eski özel harekat ve elektronik savaş uçağı pilotluk bilgilerine başvurdum. Görgü şahitlerine ait UFO tasvirinin "kesinlikle bir Helikopter" diye belli olduğunu belirtti. Bahsi geçen bölgenin Fort Campbell'e (Kentucky) yakın olduğunu belirtti ki burada Amerikan askeri helikopterlerin eğitimi yer almaktadır. Orada meşhur "Gece Avcılarının" (Night Stalkers) özel-operasyon birimleri bulunmaktadır. (Hatta bir sonraki günler için yer alan eğitimlerde "Gece Avcılarının" Fort Campbell'den terörist Usame Bin Laden'e yönelik başarılı bir görev gerçekleştirilmiştir.) Gece Avcıları birimlerinin halkın nadiren gördüğü büyük ve değişik görünümlü olan etkileyici helikopter çeşitlerine sahiptir. Binbaşı McGaha bu genç insanların UFO gözleminin bir gece vakti helikopter görev eğitimiyle açıklanabileceğini belirtti. Rapor edilen kırmızı, yeşil ve beyaz ışıklara da gelirsek, bunlar -askeri ya da sivil- hava araçlarındaki bütün renklerdir.

Herhangi bir durumda, Britanny sonrasında şunları söyledi, "gecenin sonuna doğru dört yollu bir duraktan sola döndükten sonra hiç kimse belirli bir zaman dilimini hatırlayamıyor." Bu "kayıp zaman" ve diğer endişelerden dolayı, kendisi MUFON ile iletişime geçip "Hipnotize olmamızı teklif ettiler" dedi (Fields 2012). Hipnozda iken dört küçük insansı varlığı "hatırladı", ve biri elini tutmuştu, diğeri de vücudunu inceliyordu. Elini tutan varlığa "gözlerini diktim" ve "duygu seline kapıldığını hissettim." O da, "fazlasıyla endişeli" ve "beni sadece iyileştirmek istiyordu" dedi. İkinci bir seansta "kayıp zamanı" inceledi ve Jennifer ile "donmuş bir animasyon gibi" bir durumda kaldıklarını rapor etti (Fields 2012).

Bu Reklamı Kapat

Jennifer da "Brittany kadar hipnozda cevap vermemişti." Onun seansı daha çok "bir rüyaya benzerdi." "Tek hatırlayabildiğim şey parlak bir ışık görmekti. Brittany yolun kenarına çekildi ve sonra da hafızam birden bir arabanın içinden yuvarlak beyaz bir odaya sıçardı." dedi. Bütünüyle çıplaktı ve başının arkasında bir acı hissetmişti. Sonrasında erkek arkadaşı boynun arkasında nasıl olduğunu hatırlayamadığı bir yara izini tespit etti. Uzaylılar tarafından kaçırıldığını mı düşünmüştü? "Başka bir açıklaması yok. Bu mantıklı olan tek açıklamadır" gibi bir sonuca vardı (Morgan 2012).

Aslında alternatif bir açıklama var, böyle karşılaşmalar için daha rasyonel bir açıklama hem de. Kökenleri -günümüzde mevcut- her yerde birden bulunan UFO mitolojisinde yer almaktadır. Brittany ilk gözlemlerini anlatırken "Dinleyin, ben her zaman bu tarz şeylere inanmışımdır" dedi (Fields 2012). Bilinmeyen bir objeyi bir tür dünya-dışı aracı olarak varsayma içgüdüsü ("cehalete başvurma" mantıksızlığın bir uygulaması olarak bilinir) diğer beklentileri için de koşullar hazırlamaktadır. İnsansı benzerlik, "kayıp zaman", hatırlanmayan yara izi-bunlar UFO ilminin yaygın motifleridir.

Hatta, hatırlanmayan bir yara izinin hiçbir yanı inanılmaz değildir, hele gözden uzak bir mekanda ise. Aynı zamanda "kayıp zaman" da çabuk kavrama yeteneğinin düşünceler esnasında kaybolmasından kaynaklanabilir. Hipnoz altındaki hatırlamaya da gelinirse, bu hafıza ile hayal gücünü birbiriyle karıştırmaktır. Hipnoz hayal kurmaya bir davettir (Baker & Nickell 1992, 216-31). (Kolayca hipnotize olabilmek kendini açığa veren şeylerden biridir, ancak hayale meyilli bir kişilik tipinin karakteristiği kendi başına bir teşhis değildir [Wilson & Barber 1983]-yazının devamında daha detaylı bir şekilde anlatılmaktadır.) Bu sebeplerden dolayı, Anderson'da MUFON ve diğerlerinin UFO vakalarında "anıları" açığa çıkarabilmek için kullandıkları hipnozu direkt bırakmalarını söyledim.

Yıldız İnsanlar

Anderson'daki son katılımcı Cassandra Vanzant adında bir sözde psişikti. Dünya dışı varlıklarıyla telepati yoluyla iletişim kurduğunu iddia etti, ve onların mesajlarını "tercüme etmektedir". Cooper'ın isteğine bağlı olarak ona "dördünce boyutta" bir yıldız ailesinin -"Lamarians"- olduğunu söyledi (Vanzant 2012). Cooper yüz ifadesini bozmamak için direndi, ve seyircide kaç kişi Vanzant'ın anında dünya dışı varlıklarıyla iletişim kurabileceğine inandığını sordu, ve sadece tek bir kişi elini kaldırdı.

Bu Reklamı Kapat

Agora Bilim Pazarı
Türlerin Kökeni

2019 Waterstones Yılın Kitabı Ödülü Finalisti
2019 North Somerset Teachers Kitap Ödülü Adayı

Türlerin göz alıcı çeşitliliğinden hayatta kalma mücadelelerine, en küçük bakteriden ulu Yaşam Ağacı’na: Charles Darwin’in ünlü eserinin bu olağan üstü uyarlamasıyla, dünyayı tamamen değiştirmiş devrim niteliğindeki bir kuramı, Evrim’i her yönüyle anlayacaksınız.

“Darwin’in ünlü eseri Türlerin Kökeni’ni harika bir sunum ve çizimler eşliğinde yeniden anlatan büyüleyici bir resimli kitap.”
Guardian

“Hayat dolu…Her okulda, her kütüphanedebulunmalı.”
Bookseller

“Sabina’nın bilim ve çizime olan tutkusu, bu karşı konulmaz güzellikteki kitapta bir araya geliyor. Önce Darwin’in çalışmalarını süzüyor, sonra onları inanılmaz bir anlaşılırlığa ve sunuma kavuşturuyor.”
Sophy Henn

“Olabilecek en güzel şekilde ortaya konmuş çok önemli bir çalışma.”
Emma Darwin, yazar, Charles Darwin’in torununun torunu

Bilgiler ve Uyarılar:

  1. Bu ürün sipariş alındıktan 1-3 gün içinde postalanacaktır.
  2. Lütfen sipariş vermeden önce iade ve ürün değişikliği ile ilgili bilgilendirmemizi okuyunuz.
  3. Bu kampanya, Domingo Yayınevi tarafından Evrim Ağacı okurlarına sunulan fırsatlardan birisidir.
Devamını Göster
₺74.00
Türlerin Kökeni

Seyirci şüphe etmekle haklıydı. Vanzant yakın zamandaki tek "iletişimcidir"(Contactee; dünya dışı varlıklarıyla durmadan iletişim kurabildiğini öne süren kimse. İletişimciler 1950'lerde ortaya çıktı ama şimdi bile kozmik mesajcılar olarak hizmet veren "kaçırılanlar" tarafından gölgede bırakıldı [Story 2001, 134; Nickel 2007, 255-56].) Bu tipler gibi Vanzant da hayale-meyilli kişilik (fantasy-prone personality) ile ilişkilendirebilir izlere sahiptir. Bu farklı ve aklı yerinde bir kişinin hayal kurmaya aşırı meyilli olduğunu açıklamaktadır. Örneğin Vanzant dünyadaki hayali arkadaşları gibi ("Artoli" ve "Madascrat"), yüksek varlıklardan özel mesajlar alabildiğine, psişik güçlerinin var olduğuna, beden-dışı deneyimi olduğuna inanmaktadır ve hayallere meyilli olduğunu gösteren diğer izleri taşımaktadır (Wilson ve Barber 1983).

O (Vanzant) müşterilerinin yıldız aileleriyle "kanal kurduğunda" (iletişime geçtiğinde), onlarla önce "Dünya dışı diliyle" konuşmaktadır ("Twinkle" 2012), ancak bu "dillerde konuşmaya" (speaking in tongues) epey benzemektedir. Buna 'Glossolalia' denmektedir ve genellike "psikosaçmalıktır," ve sözde-diller oluşturmak için anlamsız heceler kullanmaktadır (Nickel 1993, 103-109). Vanzant sonrasında "tercümeler" sunmaktadır ve bunlar "bu dünyevi tabakada" ve insanların "kendi gerçeklerine sahip olma" gibi Yeni Çağ (New Age) klişeleriyle doludur ("Twinkle" 2012). Bu da bana göre Vanzant'ın aynı zamanda bu şekilde konuştuğunu göstermektedir. Deliller onun (Vanzant'ın) verdiği "mesajların" kaynağının kendisi olduğunu göstermektedir. Önce kendisini, sonra da diğer hayalperest ve saf olan halkı kandırmaktadır.

UFOlojik vakaların genelinde olduğu gibi, Anderson'dan olan bu örnekler etkileyicidir. Bunlar kişiye ait gözlerinin ne kadar da yanıltıcı olabileceğini ve nasıl -saflık, UFO'ya inanma önyargısı, illüzyonlar ve hatalı algılamalar, bilincin değişmiş durumları, kişilik izleri, ve UFO-yalan üretme kültürü de dahil diğer faktörlerin- dünyevi bir fenomeni dünya dışı varlıklarla karşılaşma algılarına dönüştürdüğünü göstermektedir.

Şovun ardından Anderson Cooper uçan daire savunucularından sert eleştiriler aldı (tıpkı Herald-Tribune'un utanç verici saf blogcu Billy Cox gibi [2012]) ve biraz da övgüye değer rasyonalistlerden (Ed Stockly [2012], Los Angeles Times için blog yazar ve benden sayıca üstün oldukları halde benim "iyi bir iş çıkardığımı" düşünmüştü). Benim görüşüme göre, Cooper çok iyi bir iş çıkardı ve kendisini bir skeptik olarak tanımlayarak başlangıçta benim tüm süreç boyunca cevaplayabilme fırsatını verdi. Stockly'nin not ettiği gibi: "Belki de Nickell'in en önemli etkisi Cooper'ın stüdyodaki seyircilere oy verdirdiği zamandı. Kaç kişinin UFO'ların dünya dışı ziyaretçileri olduğuna inanmasına dair sadece birkaç el havaya kalktı, ve birkaç el hariç neredeyse tüm eller inanmadıklarına dair kalktı. Bu skeptikler için bir puandır. Görünüşe göre Cooper'ın seyircisi oldukça bilgili çıktı." Cooper'ın da yolu yönlendirdiğini de buna eklerim.

Ç.N.: Speaking In Tongues (Glossolalia): Bazı kiliselerde kişiler kendilerine anlam ifade etmeyen bir dili konuşmaktadırlar. Bu Yeni Ahit'te geçen fenomen bu kişilere Kutsal Ruh tarafından bahşedilmiştir ve dilin kendisi de ya dünyevi bir dil ya da meleklerin dili olmaktadır. Bu uygulama oldukça tartışmalı ve bazı kişiler tarafından yanlış bulunmaktadır.

Okundu Olarak İşaretle
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Muhteşem! 0
  • Tebrikler! 0
  • Bilim Budur! 0
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 0
  • Güldürdü 0
  • İnanılmaz 0
  • Umut Verici! 0
  • Merak Uyandırıcı! 0
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
  • Korkutucu! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
  1. Çeviri Kaynağı: CSICOP | Arşiv Bağlantısı
Bu Reklamı Kapat

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 10/08/2022 17:24:21 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/1931

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Bu Reklamı Kapat
Size Özel (Beta)
İçerikler
Sosyal
Gönderiler
Okyanus
Deizm
Kuantum Fiziği
Santigrat Derece
Hidrotermal Baca
Göğüs Hastalığı
Elementler
Bilgisayar
Yaşamın Başlangıcı
Beslenme Biçimi
Çocuklar
Onkoloji
Abd
Etik
Kültür
Beslenme Bilimi
Factchecking
Tespit
Sahte
Mars
Popülasyon
Solunum
Çeşitlilik
Nasa
Savaş
Aklımdan Geçen
Komünite Seç
Aklımdan Geçen
Fark Ettim ki...
Bugün Öğrendim ki...
İşe Yarar İpucu
Bilim Haberleri
Hikaye Fikri
Başlık
Bugün Türkiye'de bilime ve bilim okuryazarlığına neler katacaksın?
Bağlantı
Gönder
Ekle
Soru Sor
Daha Fazla İçerik Göster
Evrim Ağacı'na Destek Ol
Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katmak için hemen buraya tıklayın.
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
EA Akademi
Evrim Ağacı Akademi (ya da kısaca EA Akademi), 2010 yılından beri ürettiğimiz makalelerden oluşan ve kendi kendinizi bilimin çeşitli dallarında eğitebileceğiniz bir çevirim içi eğitim girişimi! Evrim Ağacı Akademi'yi buraya tıklayarak görebilirsiniz. Daha fazla bilgi için buraya tıklayın.
Etkinlik & İlan
Bilim ile ilgili bir etkinlik mi düzenliyorsunuz? Yoksa bilim insanlarını veya bilimseverleri ilgilendiren bir iş, staj, çalıştay, makale çağrısı vb. bir duyurunuz mu var? Etkinlik & İlan Platformumuzda paylaşın, milyonlarca bilimsevere ulaşsın.
Podcast
Evrim Ağacı'nın birçok içeriğinin profesyonel ses sanatçıları tarafından seslendirildiğini biliyor muydunuz? Bunların hepsini Podcast Platformumuzda dinleyebilirsiniz. Ayrıca Spotify, iTunes, Google Podcast ve YouTube bağlantılarını da bir arada bulabilirsiniz.
Yazı Geçmişi
Okuma Geçmişi
Notlarım
İlerleme Durumunu Güncelle
Okudum
Sonra Oku
Not Ekle
Kaldığım Yeri İşaretle
Göz Attım

Evrim Ağacı tarafından otomatik olarak takip edilen işlemleri istediğin zaman durdurabilirsin.
[Site ayalarına git...]

Filtrele
Listele
Bu yazıdaki hareketlerin
Devamını Göster
Filtrele
Listele
Tüm Okuma Geçmişin
Devamını Göster
0/10000

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
Geri Bildirim Gönder
Paylaş
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nda reklamları 2 şekilde kapatabilirsiniz:

  1. Ücretsiz üye girişi yapmak: Sitedeki reklamların %50 kadarını kapatmak için ücretsiz bir Evrim Ağacı üyeliği açmanız ve sitemizi/uygulamamızı kullanmanız yeterli!

  2. Maddi destekçilerimiz arasına katılmak: Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, sitemizin/uygulamamızın çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, %100 reklamsız ve çok daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol

Devamını Oku
Evrim Ağacı Uygulamasını
İndir
Chromium Tabanlı Mobil Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
İlk birkaç girişinizde zaten tarayıcınız size uygulamamızı indirmeyi önerecek. Önerideki tuşa tıklayarak uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu öneriyi, yukarıdaki videoda görebilirsiniz. Eğer bu öneri artık gözükmüyorsa, Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Chromium Tabanlı Masaüstü Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
Yeni uygulamamızı kurmak için tarayıcı çubuğundaki kurulum tuşuna tıklayın. "Yükle" (Install) tuşuna basarak kurulumu tamamlayın. Dilerseniz, Evrim Ağacı İleri Web Uygulaması'nı görev çubuğunuza sabitleyin. Uygulama logosuna sağ tıklayıp, "Görev Çubuğuna Sabitle" seçeneğine tıklayabilirsiniz. Eğer bu seçenek gözükmüyorsa, tarayıcının Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Safari Mobil Uygulama
Sırasıyla Paylaş -> Ana Ekrana Ekle -> Ekle tuşlarına basarak yeni mobil uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu basamakları görmek için yukarıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Daha fazla bilgi almak için tıklayın

Önizleme
Görseli Kaydet
Sıfırla
Vazgeç
Ara
Raporla

Raporlama sisteminin amacı, platformu uygunsuz biçimde kullananların önüne geçmektir. Lütfen bir içeriği, sadece düşük kaliteli olduğunu veya soruya cevap olmadığını düşündüğünüz raporlamayınız; bu raporlar kabul edilmeyecektir. Bunun yerine daha kaliteli cevapları kendiniz girmeye çalışın veya diğer kullanıcıları oylama, teşekkür ve kabul edilen cevap araçları ile daha kaliteli cevaplara teşvik edin. Kalitesiz bulduğunuz içerikleri eleyebileceğiniz, kalitelileri daha ön plana çıkarabileceğiniz yeni araçlar geliştirmekteyiz.

Soru Sor
Görsel Ekle
Kurallar
Platform Kuralları
Bu platform, aklınıza takılan soruları sorabilmeniz ve diğerlerinin sorularını yanıtlayabilmeniz içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu platformun ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Gerçekten soru sorun, imâdan ve yüklü sorulardan kaçının.
Sorularınızın amacı nesnel olarak gerçeği öğrenmek veya fikir almak olmalıdır. Şahsi kanaatinizle ilgili mesaj vermek için kullanmayın; yüklü soru sormayın.
2
Bilim kimliğinizi kullanın.
Evrim Ağacı bir bilim platformudur. Dolayısıyla sorular ve cevaplar, bilimsel perspektifi yansıtmalıdır. Geçerli bilimsel kaynaklarla doğrulanamayan bilgiler veya reklamlar silinebilir.
3
Düzgün ve insanca iletişim kurun.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
4
Sahtebilimi desteklemek yasaktır.
Sahtebilim kategorisi altında konuyla ilgili sorular sorabilirsiniz; ancak bilimsel geçerliliği bulunmayan sahtebilim konularını destekleyen sorular veya cevaplar paylaşmayın.
5
Türkçeyi düzgün kullanın.
Şair olmanızı beklemiyoruz; ancak yazdığınız içeriğin anlaşılır olması ve temel düzeyde yazım ve dil bilgisi kurallarına uyması gerekmektedir.
Soru Ara
Aradığınız soruyu bulamadıysanız buraya tıklayarak sorabilirsiniz.
Alıntı Ekle
Eser Ekle
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu komünite, fark edildiğinde ufku genişleten tespitler içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Formu olabildiğince eksiksiz doldurun.
Girdiğiniz sözün/alıntının kaynağı ne kadar açıksa o kadar iyi. Açıklama kısmına kitabın sayfa sayısını veya filmin saat/dakika/saniye bilgisini girebilirsiniz.
2
Anonimden kaçının.
Bazı sözler/alıntılar anonim olabilir. Fakat sözün anonimliğini doğrulamaksızın, bilmediğiniz her söze/alıntıya anonim yazmayın. Bu tür girdiler silinebilir.
3
Kaynağı araştırın ve sorgulayın.
Sayısız söz/alıntı, gerçekte o sözü hiçbir zaman söylememiş/yazmamış kişilere, hatalı bir şekilde atfediliyor. Paylaşımınızın site geneline yayılabilmesi için kaliteli kaynaklar kullanın ve kaynaklarınızı sorgulayın.
4
Ofansif ve entelektüel düşünceden uzak sözler yasaktır.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
5
Sözlerinizi tırnak (") içine almayın.
Sistemimiz formatı otomatik olarak ayarlayacaktır.
Gönder
Tavsiye Et
Aşağıdaki kutuya, [ESER ADI] isimli [KİTABI/FİLMİ] neden tavsiye ettiğini girebilirsin. Ne kadar detaylı ve kapsamlı bir analiz yaparsan, bu eseri [OKUMAK/İZLEMEK] isteyenleri o kadar doğru ve fazla bilgilendirmiş olacaksın. Tavsiyenin sadece negatif içerikte olamayacağını, eğer bu sistemi kullanıyorsan tavsiye ettiğin içeriğin pozitif taraflarından bahsetmek zorunda olduğunu lütfen unutma. Yapıcı eleştiri hakkında daha fazla bilgi almak için burayı okuyabilirsin.
Kurallar
Platform Kuralları
Bu platform; okuduğunuz kitaplara, izlediğiniz filmlere/belgesellere veya takip ettiğiniz YouTube kanallarına yönelik tavsiylerinizi ve/veya yapıcı eleştirel fikirlerinizi girebilmeniz içindir. Tavsiye etmek istediğiniz eseri bulamazsanız, buradan yeni bir kayıt oluşturabilirsiniz. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu platformun ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Önceliğimiz pozitif tavsiyelerdir.
Bu platformu, beğenmediğiniz eserleri yermek için değil, beğendiğiniz eserleri başkalarına tanıtmak için kullanmaya öncelik veriniz. Sadece negatif girdileri olduğu tespit edilenler platformdan geçici veya kalıcı olarak engellenebilirler.
2
Tavsiyenizin içeriği sadece negatif olamaz.
Tavsiye yazdığınız eserleri olabildiğince objektif bir gözlükle anlatmanız beklenmektedir. Dolayısıyla bir eseri beğenmediyseniz bile, tavsiyenizde eserin pozitif taraflarından da bahsetmeniz gerekmektedir.
3
Negatif eleştiriler yapıcı olmak zorundadır.
Eğer tavsiyenizin ana tonu negatif olacaksa, tüm eleştirileriniz yapıcı nitelikte olmak zorundadır. Yapıcı eleştiri kurallarını buradan öğrenebilirsiniz. Yapıcı bir tarafı olmayan veya tamamen yıkıcı içerikte olan eleştiriler silinebilir ve yazarlar geçici veya kalıcı olarak engellenebilirler.
4
Düzgün ve insanca iletişim kurun.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
5
Türkçeyi düzgün kullanın.
Şair olmanızı beklemiyoruz; ancak yazdığınız içeriğin anlaşılır olması ve temel düzeyde yazım ve dil bilgisi kurallarına uyması gerekmektedir.
Eser Ara
Aradığınız eseri bulamadıysanız buraya tıklayarak ekleyebilirsiniz.
Tür Ekle
Üst Takson Seç
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu platform, yaşamış ve yaşayan bütün türleri filogenetik olarak sınıflandırdığımız ve tanıttığımız Yaşam Ağacı projemize, henüz girilmemiş taksonları girebilmeniz için geliştirdiğimiz bir platformdur. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Takson adlarını doğru yazdığınızdan emin olun.
Taksonların sadece ilk harfleri büyük yazılmalıdır. Latince tür adlarında, cins adının ilk harfi büyük, diğer bütün harfler küçük olmalıdır (Örn: Canis lupus domesticus). Türkçe adlarda da sadece ilk harf büyük yazılmalıdır (Örn: Evcil köpek).
2
Taksonlar arası bağlantıları doğru girin.
Girdiğiniz taksonun üst taksonunu girmeniz zorunludur. Eğer üst takson yoksa, mümkün olduğunca öncelikle üst taksonları girmeye çalışın; sonrasında daha alt taksonları girin.
3
Birden fazla kaynaktan kontrol edin.
Mümkün olduğunca ezbere iş yapmayın, girdiğiniz taksonların isimlerinin birden fazla kaynaktan kontrol edin. Alternatif (sinonim) takson adlarını girmeyi unutmayın.
4
Tekrara düşmeyin.
Aynı taksonu birden fazla defa girmediğinizden emin olun. Otomatik tamamlama sistemimiz size bu konuda yardımcı olacaktır.
5
Mümkünse, takson tanıtım yazısı (Taksonomi yazısı) girin.
Bu araç sadece taksonları sisteme girmek için geliştirilmiştir. Dolayısıyla taksonlara ait minimal bilgiye yer vermektedir. Evrim Ağacı olarak amacımız, taksonlara dair detaylı girdilerle bu projeyi zenginleştirmektir. Girdiğiniz türü daha kapsamlı tanıtmak için Taksonomi yazısı girin.
Gönder
Tür Gözlemi Ekle
Tür Seç
Fotoğraf Ekle
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu platform, bizzat gözlediğiniz türlerin fotoğraflarını paylaşabilmeniz için geliştirilmiştir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Net ve anlaşılır görseller yükleyin.
Her zaman bir türü kusursuz netlikte fotoğraflamanız mümkün olmayabilir; ancak buraya yüklediğiniz fotoğraflardaki türlerin özellikle de vücut deseni gibi özelliklerinin rahatlıkla ayırt edilecek kadar net olması gerekmektedir.
2
Özgün olun, telif ihlali yapmayın.
Yüklediğiniz fotoğrafların telif hakları size ait olmalıdır. Başkası tarafından çekilen fotoğrafları yükleyemezsiniz. Wikimedia gibi açık kaynak organizasyonlarda yayınlanan telifsiz fotoğrafları yükleyebilirsiniz.
3
Paylaştığınız fotoğrafların telif hakkını isteyemezsiniz.
Yüklediğiniz fotoğraflar tamamen halka açık bir şekilde, sınırsız ve süresiz kullanım izniyle paylaşılacaktır. Bu fotoğraflar nedeniyle Evrim Ağacı’ndan telif veya ödeme talep etmeniz mümkün olmayacaktır. Kendi fotoğraflarınızı başka yerlerde istediğiniz gibi kullanabilirsiniz.
4
Etik kurallarına uyun.
Yüklediğiniz fotoğrafların uygunsuz olmadığından ve başkalarının haklarını ihlâl etmediğinden emin olun.
5
Takson teşhisini doğru yapın.
Yaptığınız gözlemler, spesifik taksonlarla ilişkilendirilmektedir. Takson teşhisini doğru yapmanız beklenmektedir. Taksonu bilemediğinizde, olabildiğince genel bir taksonla ilişkilendirin; örneğin türü bilmiyorsanız cins ile, cinsi bilmiyorsanız aile ile, aileyi bilmiyorsanız takım ile, vs.
Gönder
Tür Ara
Aradığınız türü bulamadıysanız buraya tıklayarak ekleyebilirsiniz.