Pasifik Bulutlarını Parlaklaştırmak El Nino'yu Zayıflatabilir Ancak Modeller Avrupa ve Asya için Riskleri Gösteriyor!

Kapımızdaki bir "süper" El Nino döngüsü, gezegenimizde yarattığımız uzun vadeli iklim değişikliğinin de etkisiyle dünya çapında şiddetli sıcak hava dalgalarını, selleri ve kuraklıkları tetiklemeye hazırlanıyor.

Peki ya Pasifik Okyanusu'ndaki bu ısınma fenomenini tam oluşmaya başladığı sırada kesintiye uğratmak ve etkili bir şekilde devre dışı bırakmak mümkün olsaydı?

Science Advances dergisinde yayımlanan yeni bir araştırma tam olarak bu fikre odaklanıyor. Araştırmacılar, geliştirdikleri bilgisayar modelleriyle Pasifik üzerindeki bulutları yapay olarak parlaklaştırmanın, doğru zamanda yapıldığında bu güçlü hava olayını etkisiz hale getirebileceğini ve en yıkıcı etkilerini hafifletebileceğini gösterdi.

Jeomühendislik olarak adlandırılan alan üzerine yapılan önceki araştırmalar gezegeni bir bütün olarak soğutmaya odaklanırken, bu yeni çalışma daha hedefli müdahaleler öneriyor. Chicago Üniversitesi'nden doktora sonrası araştırmacı ve çalışmanın başyazarı Jessica Wan bu durumu şöyle açıklıyor:

Bu daha kısa zaman dilimli müdahaleler, jeomühendisliğin iklim değişikliğine karşı vereceğimiz yanıtlar portföyüne girmesi için çok güçlü bir yol olabilir.

Daha önce yapılan araştırmalar, 2019-2020 yıllarında Avustralya'yı kasıp kavuran "Kara Yaz" orman yangınlarının, El Nino-Güney Salınımı döngüsünün soğuk evresi olan ve yıllarca süren bir La Nina'nın oluşumunda kilit bir rol oynadığını göstermişti.

Yangınlardan yükselen duman parçacıkları bulutlara girdiğinde bulutları daha parlak hale getiren zincirleme reaksiyonları tetiklemiş ve böylece güneş enerjisinin daha büyük bir kısmı uzaya geri yansıtılmıştı. Wan ve ekibi, bu doğal deneyden yola çıkarak Güneş jeomühendisliğinin de benzer bir etki yaratıp yaratamayacağını merak ettiler.

Araştırmacılar, Ekvatoral Pasifik'teki devasa bir dikdörtgen bölge üzerinde deniz bulutlarının yapay olarak parlaklaştırılmasının 1997-1998 ile 2015-2016 yıllarındaki El Nino olayları üzerinde nasıl bir etki yaratacağını ölçmek için güçlü bir tahmin modeli kullandılar.

Teorik olarak bu işlem, alt atmosfere deniz tuzu püskürten püskürtme uçlarıyla donatılmış gemiler kullanılarak gerçekleştirilebilir. Bildiğimiz üzere El Nino olayları, doğu tropikal Pasifik'te deniz yüzeyinin ısınmasıyla bağlantılıdır ve Avustralya'da kuraklık, Doğu Afrika'da aşırı yağışlı kışlar ve genel olarak daha yüksek küresel sıcaklıklar gibi zincirleme etkilere yol açar.

Ekip, çalıştırdığı simülasyonların ardından bu müdahalenin en iyi sonucu erken bir dönemde (haziran ayında) başlatıldığında ve bir sonraki Şubat ayına kadar sürdürüldüğünde verdiğini tespit etti. Wan, insanların bu konuyla ilgilenmesinin asıl nedenini şu sözlerle vurguluyor:

Pasifik'teki belirli bir bölgenin sıcaklığı değil, bu etkilerin karalara nasıl yansıdığı daha büyük bir önem taşıyor.

El Nino ile bağlantılı aşırı hava olayları şimdiye kadar sayısız can kaybına ve trilyonlarca dolarlık ekonomik zarara neden oldu. Modellenen bulut parlaklaştırma işlemi ise, sıcaklık ve yağış etkilerinin çoğunu tersine çevirdi. Başka bir deyişle, normal bir El Nino etkisiyle ısınan bölgeler soğudu, yağışın arttığı bölgeler ise daha kurak hale geldi.

Peki, bu yöntemin hiç mi dezavantajı yok? Her şeyden önce, söz konusu teknoloji henüz pratik kullanım için hazır değil. Dünyanın dört bir yanındaki araştırma ekipleri gökyüzüne deniz tuzu püskürtecek cihazlar geliştiriyor; ancak bu cihazlar henüz yeterli hacimde püskürtme yapamıyor. İdeal bir tasarım kusursuz hale getirilse bile, gereken çevresel etkiyi yaratmak için yaklaşık 2.400 gemiye ihtiyaç duyulacağı tahmin ediliyor.

Evrim Ağacı'ndan Mesaj

Neden Desteğe İhtiyacımız Var?

Aslında maddi destek istememizin nedeni çok basit: Çünkü Evrim Ağacı, bizim tek mesleğimiz, tek gelir kaynağımız. Birçoklarının aksine bizler, sosyal medyada gördüğünüz makale ve videolarımızı hobi olarak, mesleğimizden arta kalan zamanlarda yapmıyoruz. Dolayısıyla bu işi sürdürebilmek için gelir elde etmemiz gerekiyor.

Bunda elbette ki hiçbir sakınca yok; kimin, ne şartlar altında yayın yapmayı seçtiği büyük oranda bir tercih meselesi. Ne var ki biz, eğer ana mesleklerimizi icra edecek olursak (yani kendi mesleğimiz doğrultusunda bir iş sahibi olursak) Evrim Ağacı'na zaman ayıramayacağımızı, ayakta tutamayacağımızı biliyoruz. Çünkü az sonra detaylarını vereceğimiz üzere, Evrim Ağacı sosyal medyada denk geldiğiniz makale ve videolardan çok daha büyük, kapsamlı ve aşırı zaman alan bir bilim platformu projesi. Bu nedenle bizler, meslek olarak Evrim Ağacı'nı seçtik.

Eğer hem Evrim Ağacı'ndan hayatımızı idame ettirecek, mesleklerimizi bırakmayı en azından kısmen meşrulaştıracak ve mantıklı kılacak kadar bir gelir kaynağı elde edemezsek, mecburen Evrim Ağacı'nı bırakıp, kendi mesleklerimize döneceğiz. Ama bunu istemiyoruz ve bu nedenle didiniyoruz.

Destek Ol

Mühendislik zorluklarının ötesinde başka riskler de mevcut. Dünyadaki her bölge El Nino koşullarının tersine çevrilmesinden fayda sağlamayacaktır. Nitekim modeller, Avrupa ve Asya üzerinde istenmeyen ısınmalar gibi sürpriz sonuçlar da ortaya koydu.

Wan'a göre bir diğer sorun ise, deniz bulutlarını parlaklaştırma yönteminin El Nino'yu bastırmak için defalarca kullanılması durumunda neler olacağı da dahil olmak üzere, uzun vadeli etkilerin henüz incelenmemiş olması.

Bununla birlikte jeomühendisliğin pek çok muhalifi var. Bu kişiler, iklimin yapay olarak soğutulabilmesi halinde kirletici faaliyetlerde bulunan şirketlerin sera gazı salmaya devam etmek için kendilerinde hak göreceğini ve bunun büyük bir ahlaki tehlike yaratacağını savunuyor. Jeomühendisliğe bakış açısını değerlendiren Wan, içinde bulunduğumuz durumu şöyle özetliyor:

Emisyonları bugün tamamen durdurup sorunsuz bir şekilde hayatımıza devam edebileceğimiz noktayı çoktan geçtik; ne yazık ki ısınma sürecine çoktan hapsolmuş durumdayız. Bu yüzden jeomühendisliğe bakış açımı temel olarak, uzun vadeli bir çözüm üzerinde çalışırken en kötü etkileri nasıl azaltabileceğimiz sorusu şekillendiriyor.

Bu alandaki çalışmaların devam etmesi gerektiğini savunan araştırmacı, sözlerini şu şekilde noktalıyor:

İçinde bulunduğumuz bu kritik koşullar göz önüne alındığında araştırmaları yapmamanın büyük bir sorumsuzluk olacağını düşünüyorum.