Uluslararası Uzay İstasyonu'nun (İng: "International Space Station" veya kısaca "ISS") görev süresi, bir uzatma olmadığı takdirde, 2024'te bitecek gibi görünüyor. Fakat bu süre sonunda İstasyon hemen düşüvermeyeceği için, bir süre daha yörüngede dolanmaya ve görev yapmaya devam edebilir. NASA'nın istasyon ile ilgili planı, en geç 2030'lu yıllara kadar İstasyon'u yörüngeden çıkarmak... Bununla ilgili yazımızı buradan okuyabilirsiniz.

Her ne kadar İstasyon artık görev süresinin sonuna yaklaşmış olsa da NASA, Alçak Dünya Yörüngesi'ndeki (kısaca "ADY") varlığını tamamen kaybetmek istemiyor. NASA yöneticisi Jim Bridenstine, 2020'deki senato panelinde yaptığı bir konuşmada şöyle dedi:

Yeni çalışmamızda, liderlik ettiğim ekibimle birlikte, yüksek yapılı canlıların en yakın mikrobiyal akrabası olan Asgard arke hücrelerini görüntülemeyi başardık. Asgard arkelerin genetik materyali ve protein makineleri arasındaki boşluk, karmaşık hücre altı yapının temel taşlarına işaret ediyor. Nature yayın grubu altında bulunan saygın bir dergi olan ISME Journal'da yayımladığımız araştırma sonuçları, yüksek yapılı canlı hücrelerin nasıl evrimleştiğini anlamamıza yardımcı olacak.^[1]

Dünya üzerinde yasayan canlılar, hücrelerinin özelliklerine göre prokaryot ve ökaryot olmak üzere iki gruba ayrılıyor. Bakteriler ve arkeler gibi prokaryotik canlıların hücreleri, küçük ve basit bir yapıda olurken; genetik materyallerini zarlı bir çekirdek yapısı içerisinde taşımıyor. Ökaryot hücreler ise genellikle daha büyük ve karmaşık yapıdayken, farklı metabolik işlemlerinin yürütüldüğü, "organel" denilen özelleşmiş zarlı yapılar içeriyor.

Türümüz, üst düzey bilişsel fonksiyonları sayesinde sadece bulunduğu çevreye değil, aynı zamanda kendi bedenine de hükmedebilen, son derece ilginç bir türdür. Buna bağlı olarak, kas biyolojisinin dinamiklerini (bilerek veya bilmeyerek) deneyimleyen insanlar, vücutlarında bulunan 650 kadar iskelet kasını çeşitli şekillerde zorlayarak geliştirebileceklerini fark etmişlerdir. Böylece egzersiz ve vücut geliştirme gibi fiziksel aktiviteler ortaya çıkmıştır.

Bir insan, istemli kaslarından birini, yani kendi isteğiyle kontrol edebildiği kaslarından birini hareket ettirmek istediğinde, beyninden çıkan bir sinyal neredeyse anlık olarak o kaslara ulaşır ve kaslara saçtığı kimyasal maddeler sayesinde kasın kasılmasını sağlar. Bu sürecin detaylarını buradaki yazımızdan öğrenebilirsiniz. Biz bu yazıda, bu kasılma sonucu kasların nasıl geliştiğini ve bunun evrimsel anlamını irdeleyeceğiz.

Hayvanların büyük bir çoğunluğu hayatta kalabilmek adına konum değiştirme özelliği gösterirler. Bu özellikleri sayesinde çevresel stres faktörlerinden kaçabilmeyi, besince zengin ortamlara dahil olabilmeyi sağlarlar. Haliyle evrimsel süreç içerisinde konum değiştirebilme yeteneği oldukça önem arz etmekte ve bireyin üreme başarısı üzerinde etki sahibi olmaktadır.

Tardigradlar da tıpkı diğer pek çok hayvan grubu gibi konum değiştirme hareketini adımlama yöntemi ile gerçekleştirir, fakat bu yöntem içinde yer aldığı mikrometrik dünyadaki diğer canlılara göre öylesine yavaştır ki "İl Tardigrado", yani "yavaş adım" adını almasına sebebiyet vermiştir. İlginç bir şekilde, her ne kadar tardigradların mikroskop altındaki yürüyüşleri bilim insanlarının ilgisini çekmiş olsa da şimdiye kadar bu ufak hayvanların yürüyüş mekanikleri aydınlatılmamıştır. Bilindiği üzere her habitatta karşımıza çıkabilme potansiyeline tardigradların habitat farklılığında nasıl hareket ettiği de kafalarda soru işareti yaratmaktadır.

Vücut geliştirme, vücuttaki kas ve tendonları kademeli bir şekilde artan dirence maruz bırakarak, yani giderek daha ağır yükler altına sokarak, iskelet kaslarının büyüklüğünü ve gücünü arttırmayı hedefleyen bir güç antrenmanıdır.

Çoğu durumda bu gelişmeyi sağlamak için, kütleçekim kuvvetinden faydalanılır: Büyük kütleler, Dünya'ya doğru daha büyük bir kuvvetle çekildiği için, bu kütlenin altına giren veya onu kaldırmaya çalışan kişiler daha büyük bir ağırlık kuvveti hissederler. Bir dambıl veya halterin yaptığı, kişinin kaslarıyla dengelemeye çalışacağı büyük bir kütle (dolayısıyla yere doğru büyük bir ağırlık kuvveti) görevi görmesidir. Düzenli olarak bu tür bir yük altına giren kaslar, burada detaylarını izah ettiğimiz fizyolojik süreçlerden geçerek irileşir ve güçlenirler.