Rusya'nın Ukrayna'yı işgal etmesi sonucu başlayan süreç, bilimsel ilerleyişi de tehdit ediyor. Avrupa Uzay Ajansı tarafından yapılan açıklamada, İngiltere tarafından inşa edilen ve 2005 yılında yapımı onaylanan "Rosalind Franklin" isimli Mars keşif aracının (rover) öngörüldüğü gibi 2022 yılında fırlatılmasının "fazlasıyla olasılık dışı" hâle geldiği vurgulandı. Çünkü robotun inşası, Rus Uzay Ajansı (Roscosmos) ile işbirliği içerisinde yapılıyor.

Projenin yol haritasına göre Mars aracı, 2022 yılının Eylül ayında Rusya tarafından üretilen bir roket ile Mars'a gönderilecekti. 8 ay boyunca yol aldıktan sonra, yine Rus ekipmanları kullanılarak Mars'a iniş yapacaktı. Avrupa Uzay Ajansı, yaşanan son gelişmelerden sonra bu işbirliğini temellendirmenin güç olacağını belirtiyor.

Modern zamanlarda falcılık, giderek bilimsel bir havaya bürünmeye başladı. Ne yazık ki bilimsel terim kullanan herkesin bilim insanı zannediliyor. Mesela size gelip "MIT laboratuvarlarında nanoteknoloji ile üretilen bu elektromotor denge bilekliği, nörofizyolojinizi baştan programlayarak sizi Freudyen bir denge hâline ulaştıracak!" diyebiliriz. Belki bu yazının okurları olarak size değil ama, bu tür bomboş laflarla Türkiye'de kaç kişiye bir şeyler satabileceğimizi bir düşünsenize!

Ama akıllıca süslenmiş sahtebilimi bilimden ayırt etmek her zaman bu kadar kolay olmuyor. Piyasada dolaşan bazı "kişilik testleri" buna güzel bir örnek. Mesela resmi adı Myers-Briggs Kişilik Envanteri olan, halk arasında 16 Kişilik Testi olarak da bilinen testi duymuşsunuzdur. Hatta yapmış olma ihtimaliniz de yüksek, çünkü bugüne kadar testi en az 50 milyon kişinin yaptırdığı ve her yıl 1.5 milyon civarında kişi bu testi yaptırmaya devam ettiği düşünülüyor. Sadece Amerika Birleşik Devletleri'ndeki 10.000 firma, 2.500 üniversite ve 200 devlet kurumu bu testi resmî olarak kullanıyor.^[1]

Belki işitilen olumlu bir haber, belki özlem duygusuna son veren bir kavuşma, belki de rakip takıma atılan bir gol ânı… Sevinç dolu olduğumuz an, vücudumuzdaki yere göğe sığamama hissi, bizleri kollarımızı havaya açmaya ve zıplamaya sevk eder. "Sevinçten havalara uçmak" deyimini günlük hayatımızda sıklıkla kullanırız - ama bu, sadece bir metafordan ibaret değildir: Sevindiğimizde, gerçekten zıplarız! Bu durumda sormak gerek: Neden sevinçten havalara uçarız?

Her şeyden önce, "mutluluk" veya "sevinç" gibi duyguların neden -mesela- "yatağa uzanmak", "yemek yemek", "kendi etrafında 360 derece dönmek" ile değil de, "zıplamak" ile ilişkilendirildiğini anlayarak başlamamız lazım. Bunu da öncelikle dilbilimsel açıdan inceleyebiliriz.

Bir genetik araştırma ekibinin bulgularına göre; evrimsel değişkenler, otizm de dahil olmak üzere birçok sağlık durumunun ortaya çıkmasında, göze çarpan bir cinsiyet dengesizliği sergiliyor.

Journal of Molecular Evolution'da yayınlanan makalenin yazarları, insan genomunun erkeklerde ve kadınlarda çok farklı özelliklerin kalıtımını desteklemek için evrimleştiğini ve bunun da erkekleri bir dizi fiziksel ve zihinsel sağlık koşullarına karşı daha savunmasız hale getirdiğini söylüyor.^[1]

Hemen hemen herkes, Büyük Patlama'yı duymuştur. Her şeyin, yani Evren'in tamamının nereden geldiği, insanlığın karşılaştığı en büyük felsefi gizemlerden biriydi. Bu soruyla bin yıllık mücadeleden sonra, bilimsel incelemelerimiz sayesinde cevabın "Büyük Patlama" olduğunu bulduk. Fikir, tek kelimeyle muhteşemdi.

Fakat sıradan bir insandan bir kozmoloğa kadar herhangi birinden "Başlangıçta ... vardı." cümlesindeki boşluğu tamamlamasını isterseniz, bir sürü farklı yanıt alırsınız. En bilinen yanıtlardan biri, Evren'deki tüm madde ve enerjinin tek bir noktada toplandığı bir ânı ifade eden "tekillik"tir. Buna göre tekillik ânında Evren'in ısısı, yoğunluğu ve enerjisi, istediğiniz ölçüde sınırsız bir büyüklükte olacaktır; hatta bunlar, zamanın ve bizzat uzayın başlangıcına denk gelebilir.