İçerikler - Sayfa 447

İstiridyeler, onlar için epey zorlu olan birkaç asır geçirdiler. Arkeolojik bulgular, insanların binlerce yıla aşkındır yumuşakçalardan besin olarak faydalandığını ve yetiştirdiğini gösterse de Sanayi Devrimi ile birlikte istiridyelerin sömürülmesi özellikle artışa geçmiştir.^[1] İstiridye eti, dünya çapında hızla büyümekte olan 19. yüzyıl kıyı şehirleri için en ucuz protein kaynaklarından birisi olurken, istiridye kabukları yollar ve binalar inşa etmek için beton ve benzeri malzemeler olacak şekilde işlenmiştir. 200 yıldan kısa bir sürede istiridye popülasyonu düşüşe geçmiş, balıkçılık çöküşe girmiş ve bir zamanlar aşırı bol olan bu temel mahsul, artık nadir bulunan bir lezzet halini almıştır.

Ostrea angasi, yani düz istiridye (İng: "flat oyster") tam da bu tür bir kurban olmuştur. Güney Avustralya ve Tazmanya’ya endemik olan tür, sömürgecilik döneminde tamamen bir yok oluşa maruz kalmıştır. Bir zamanlar birbiri üzerine büyüyen nesillerin kabuklarından oluşan bol resiflerin bulunduğu yerlerden geriye günümüzde dağınık biçimde yaşan bireyler kalmıştır.

Her ne kadar havayla temas eden meyvelerin C Vitamini miktarı azalıyor olsa da bu azalmanın hızı dikkate değer değildir. Dolayısıyla insanın günlük ihtiyacını karşılamayacak düzeye birkaç saat (ve hatta gün) içinde gelmesi mümkün değildir. Örneğin yeni kesilmiş bir portakalı dışarıda 4 hafta bile bırakacak olsanız, başlangıçtaki C vitamini içeriğinin sadece %50'sini kaybedecektir. Bir diğer deyişle, kesildikten sonra dışarıda 4 hafta bırakılmış 2 tane portakal bile insanın o günkü C vitamini ihtiyacını karşılamaya yeter de artar - ki insanlar biber gibi diğer kaynaklardan da C vitamini almaktadır.

Belli ailelerde ve ebeveynler arasında popüler olan bu iddianın gerçek kökenini tespit etmek zordur. Bir tahmine göre bu iddia, sabah kahvaltısı sırasında içilen portakal suyunun bir an önce bitirilmesi ve bu sayede okula geç kalmayı önleme amacıyla uydurulmuştur. Ayrıca C Vitaminin oksitlenerek etkisini kaybettiği bilgisi de bu oksitlenmenin aşırı hızlı olduğu varsayımıyla birleşerek halk arasında bu hatalı inancın yayılmasına sebep olmuş olabilir.

Son teslim tarihi, bir şeyin bitmesi gereken son zaman dilimini ifade eder. Son teslim tarihleri, bireyler ve şirketler gibi çeşitli tüzel kişiler, okul ve iş yeri gibi çeşitli alanlarda karşımıza çıkmaktadır. Teslim tarihleri çeşitli şekillerde faydalı olabilir, bu nedenle bunların nasıl etkili bir şekilde kullanılacağını anlamak faydalıdır. Bunun amaçla, aşağıdaki makalede, ilk olarak teslim tarihleri hakkında daha fazla bilgi edinecek ve bunları mümkün olduğunca etkili bir şekilde nasıl kullanabileceğinizi göreceksiniz.

Son teslim tarihine bir örnek olarak, bir proje müdürünün belirli bir ürünün prototipinin belirli bir zaman için teste hazır olmasını söylemesi verilebilir.

Wu sendromu, ortalamanın önemli ölçüde altında genel zihinsel işlevsellik ile karakterize edilen ve gelişimsel dönemde kendini gösteren uyumsal davranıştaki bozulmalarla ilişkili, Xq26 kromozomu üzerindeki GRIA3 genindeki (305915) mutasyonundan kaynaklı, X'e bağlı bozukluktur (İng: "Intellectual developmental disorder, X-linked, syndromic, Wu type").

Genetikle ilgili olarak "X'e bağlı" kalıbı, X kromozomundaki genlerin etkilediği karakteristikleri veya özellikleri ifade eder. İnsanlarda ve diğer memelilerin çoğunda X ve Y olmak üzere iki cinsiyet kromozomu vardır. Dişilerin hücrelerinde iki X kromozomu bulunurken erkeklerde bir X ve bir Y kromozomu bulunur. X'e bağlı bir hastalık durumunda, etkilenen genellikle erkeklerdir çünkü hastalığa neden olan mutasyonu taşıyan X kromozomunun tek bir kopyasına sahiptirler. Kadınlarda, mutasyona uğramamış ikinci bir kopyanın varlığı, cinsiyete bağlı bir bozukluğun farklı, daha hafif veya hiçbir belirtisine neden olmayabilir.^[1]

Talasemi, α ve β‑globin genlerindeki kusurlardan kaynaklanan genetik bir hematolojik bozukluktur. Dünya çapında her yıl 300.000 ilâ 400.000 çocuk, hemoglobinopatili doğmaktadır.^[1] Talasemi hastaları ve aileleri, yaşamları boyunca çeşitli ciddi klinik, sosyo-ekonomik ve psiko-sosyal zorluklarla karşı karşıya kalmaktadır.

Klinik uygulamada talasemili hastaların acılarını bir dereceye kadar en aza indirmek ve potansiyel olarak hastalığı iyileştirmek için farklı tedaviler mevcuttur. Ağırlıklı olarak, hastalar hemoglobin seviyelerini korumak için kan transfüzyonu tedavisi görürler. Çoklu transfüzyonlar nedeniyle vücutlarındaki demir seviyeleri oldukça yükselir. Aşırı demir yüklenmesi vücut organlarına zarar vererek kalp yetmezliği, karaciğer fonksiyon yetmezliği veya endokrin yetmezliği ile sonuçlanabilir ve bunların tümü maalesef yaygın olarak gözlenmektedir.^[2] Tedavide kullanılan bazı ilaçlar, sonuçta vücuttaki fetal hemoglobin (HbF) düzeylerinin ve toplam hemoglobin düzeylerinin artmasıyla sonuçlanan γ‑gen ekspresyonunu artırmak için geliştirilmiştir. Bununla beraber, bu ilaçların etkinliği hastanın genetik yapısına bağlı olarak değişmektedir.^[3]