İçerikler - Sayfa 434

Yapılan bir araştırmaya göre; kısa bir fiziksel fonksiyon testine tabi tutulan 65 yaş üstü olan ve düşük fiziksel fonksiyona sahip bireylerde daha yüksek kalp krizi, kalp yetmezliği ve felç riski gözlemlendi. Araştırma, Amerikan Kalp Derneği'nin açık erişimli hakemli bir dergisi olan Journal of the American Hearth Association'da yayımlandı.^[1]

Araştırmada kullanılan Kısa Fiziksel Performans Bataryası (SPPB); yürüme, hız, bacak gücü ve dengeyi içeren bir tür fiziksel fonksiyon ölçümüdür. Bu araştırmada, fiziksel uygunluktan farklı olan fiziksel fonksiyon incelendi. John Hopkins Üniversitesinin Baltimore'daki Halk Sağlığı ve Tıp fakültelerinde sırasıyla epidemiyoloji ve kardiyoloji bölümlerinde doçent doktor ve çalışmanın kıdemli yazarı olan Kunihiro Matsushita şöyle söylüyor:

Türk mitolojisinde kartal ve kartal benzeri kuşlar (şahin, doğan, atmaca) önemli birer türeyiş sembolü olmuşlardır. Bunlar, kendilerinden türediğine inanılan bir hayvan-ata veya hayvan-anayı temsil eder.^[1] Örneğin bozkır coğrafyasına nispeten daha kuzey bölgelerde yaşayan Yakutlar ve Teleütler gibi bazı Türk toplulukları, kartaldan türediklerine inanıyorlardı.^[3] Bu hayvandan türeme motifini, Bozkurt efsanesinde veya dişi bir geyikten türediğine inanan toplumlarca anlatılagelen başka efsanelerde de görmekteyiz (örneğin Cengiz Aytmatov'un Beyaz Gemi isimli romanı bu konu ile ilgilidir).

Buna karşılık, hayvandan türeme veya varlığını herhangi bir şekilde bir diğer hayvana borçlu olma anlatıları sadece bozkır coğrafyasında yaşayan halklar için geçerli değildir. Roma'nın kuruluş efsanesinde yer alan Romulus ve Remus kardeşleri besleyen dişi kurt hadisesi de benzer mitolojik unsurları barındırmaktadır.

Kedilerin kutularda, özellikle de karton kutularda oturmayı sevdiğini bilmek için illâ kedi sahibi olmanıza gerek yok. Onlar, her türlü kapalı alanda oturmayı seviyor. Yerde boyalı bir daire varsa, kedinin tam ortasına oturması muhtemeldir. Yakın zamanda yapılan bir araştırma, kedilerin dünyayı nasıl algıladığını öğrenmek için bu yaygın kedi alışkanlığından faydalanıyor.

Algı, tuhaftır. Bir çitin arkasında bir kedi gördüğümüzde, algı sistemimiz, kedinin görünmeyen kısımlarını tamamlar. Bu kısımlardan gelen ışık retinamıza çarpmaz; ancak yine de algısal işlememizin en erken aşamalarında bile o görünmeyen kısımlar da temsil edilirler.

Almanya, Leipzig, Max Planck Evrimsel Antropoloji Enstitüsü'nden Mona Bachmann'ın PLOS Biology'de yayımlanan bir araştırmasına göre; vahşi yaşam avcılığının nedenleri ve bunun ekolojik sonuçları, Afrika ve Avrupa'da sosyoekonomik bağlama göre değişiyor.^[1] Bu farklara rağmen, avlanma yoğunluğu, genel olarak bu Kuzey-Güney bağlamında beklenenden daha az çeşitlilik gösteriyor.

Vahşi yaşam avcılığı, dünya genelinde yaygındır ve yabani hayatın korunduğu alanların içindeki ve dışındaki biyoçeşitliliğin azalmasına sebep olan en büyük faktörlerden biridir. Genelde avcılığın yaban hayatı üzerindeki etkilerini inceleyen çalışmalar, Güney Yarımküre'deki avcılığa odaklanıyor. Fakat avcılık, Kuzey Yarımküre'deki yabani hayatı da tehdit edebiliyor. Bununla birlikte, Afrika ve Avrupa'da avcılığın gerçekleştirildiği sosyoekonomik ve ekolojik bağlamlar arasındaki farklılıklar hakkında çok az şey biliniyor. Bachmann ve çalışma arkadaşları, yabani hayatı etkili bir şekilde korumaya katkıda bulunmak için vahşi yaşam avcılığının nedenleri ve ekolojik sonuçlarını anlamayı hedeflediler.

Atın evcilleştirilip etkili bir biçimde kullanımı, savaşlarda galibiyet ibresine yön veren önemli unsurlardan bir tanesidir. Filin evcilleştirilmesiyse attan farklı olmuştur. Her coğrafyaya uyum sağlayamaması, evcilleştirmenin ve fil kullanımının daha yerel kalmasına sebep olmuştur.

Filin ehlileştirilmesi, çoğunlukla Hindistan'da gerçekleştirilmiştir.^[1] Dolayısıyla aşağıda vereceğimiz yöntemler, Hindistan yöresinde görülen yöntemlerdir. Farklı coğrafyalara ait farklı ehlileştirme uygulamaları bulunabileceğini göz önünde bulundurmak gerekmektedir.