İçerikler - Sayfa 399

Taşa başvurma mantık hatası, bir kimse, rakibinin argümanı üzerine hiçbir şekilde düşünmeksizin veya absürtlüğüne yönelik yeterli kanıt sunmaksızın "absürt" olarak nitelediğinde gerçekleşen bir mantık hatasıdır. Bunun bir örneği, tartışma içinde bulunduğu rakibinin bütün iddialarına gülen ve bu iddiaları hiçbir gerekçeye dayanmadan "saçma" olarak niteleyen bir kimsedir.

İnsanlar birçok durumda taşa başvurur, taşa başvurma da küçümseyici ve göz ardı edici doğasından ötürü tartışma sürecine zarar verir. Bu çerçevede makalemizde taşa başvurma mantık hatası hakkında bilgi edinecek ve bu hataya başvuran insanlara karşı neler yapabileceğinizi göreceksiniz.

Evrim Ağacı, Türkiye'nin en büyük bilim platformlarından birisidir. Ama "bilim platformu" da nedir? Neden bir "blog" değil?

İzah edelim: Amacımız, Evrim Ağacı'nı Türkiye'deki bilimseverlerin diğer bilimseverlerle etkileşime geçip fikir alışverişinde bulunabilecekleri, tanışabilecekleri, beraber projeler yapabilecekleri bir yuva haline getirmek. Dolayısıyla Evrim Ağacı'nda sadece "içerik üretmek" ile kalmıyoruz; aynı zamanda sitemizi, ülkemizin bilimsel aydınlanma sürecinde rol alma potansiyeli olan her bir bilimsever için faydalı olacak bir dijital bir platform (bir nevi "bilimsel sosyal medya") olarak geliştiriyoruz. Buna yönelik araçlar hazırlıyoruz, ürünler geliştiriyoruz, sistemler programlıyoruz.

Kuduz; çoğunlukla enfekte bir hayvanın ısırması yoluyla bulaşan, insanlarda ve diğer memelilerde ensefalite (beyin iltihabına) neden olan, aşı yoluyla kolaylıkla önlenebilen ancak önlenmediği takdirde çok ölümcül olan, viral bir hastalıktır. Kuduz virüsü (Rabies lyssavirus), memelilerin merkezi sinir sistemini enfekte eder ve nihayetinde beyinde hastalık oluşmasına ve ölüme neden olur. Virüs, genellikle ısırıkları, sıyrıkları ve yaraları kontamine eden tükürük veya mukozal maruziyet yoluyla bulaşır. Ayrıca nakledilen nörolojik dokular (örneğin kornea) ve katı organlar yoluyla kuduz geçişi de belgelenmiştir.

Kuduzun ilk belirtileri; halsizlik veya rahatsızlık, ateş veya baş ağrısı dahil olmak üzere gribe benzer olabilir. Ayrıca ısırık bölgesinde rahatsızlık, karıncalanma veya kaşıntı hissi olabilir. Bu belirtiler günlerce sürebilir. Semptomlar daha sonra serebral disfonksiyon, anksiyete, konfüzyon ve ajitasyon şeklinde ilerler. Hastalığa yakalanma ile semptomların başlaması arasındaki süre genellikle 1-3 aydır ancak bu süre 1 haftadan az veya 1 yıldan fazla olacak şekilde değişebilir. Aradaki süre, virüsün merkezi sinir sistemine ulaşmak için periferik sinirler boyunca kat etmesi gereken mesafeye (dolayısıyla ısırığın vücuttaki konumuna) bağlıdır.

Konformal Döngüsel Kozmoloji (İng: "Conformal Cyclic Cosmology" veya kısaca "CCC"), Nobel Ödüllü fizikçi Roger Penrose tarafından Genel Görelilik Teorisi kapsamında geliştirilen, Evren'in kendini sonsuz döngüler halinde tekrar ettiğini ileri süren bir kozmolojik modeldir.^[1] Konformal Döngüsel Kozmoloji modelinde "gelecek" dediğimiz olgu, bir önceki evrenin zaman-benzeri sonsuzudur; yani uzay-zaman dokusundaki herhangi bir noktanın, var olabilecek herhangi bir zaman ölçeğinde varabileceği en uzak noktadır.^[2]

Bu yazımızda böyle bir modele neden ihtiyaç olduğunu anlatacağız ve modelin ne dediğini biraz daha iyi anlamanızı sağlamaya çalışacağız.

Gish yardırması, (İng: "Gish gallop"), argümanların doğruluğu, geçerliliği veya uygunluğu dikkate alınmaksızın rakibi mümkün olduğunca çok argümanla boğmayı içeren bir retorik tekniğidir. Bu çerçevede Gish yardırması yöntemini kullanan bir kişi, çok sayıda muğlak iddiayı, anekdot niteliğindeki ifadeleri, yanlış yorumlanmış gerçekleri ve alakasız yorumları hızlı bir şekilde arka arkaya gündeme getirerek kendi duruşunu desteklemeye çalışabilir.

Gish yardırması aynı zamanda laf kalabalığı argümanı, laf kalabalığı kanıtı ve pompalı tüfek argümantasyonu olarak da bilinir. "Gish gallop" terimi ilk defa, o zamanlar Ulusal Bilim Eğitimi Merkezi'nin yetkili müdürü olan Profesör Eugenie Scott tarafından, Genç Dünya yaratılışçısı Duane Gish ile yapılan tartışmaları tanımlamak için kullanılmıştır.^[1][2] Scott, bu tartışmaları şöyle özetlemektedir: