İçerikler - Sayfa 336

HCoV-OC43, insanları ve sığırları enfekte eden Betacoronavirus 1 virüsünün insanlara bulaşan bir suşudur. OC43'ün 1890'lı yıllarda Bovine-CoV'dan (sığırları enfekte eden varyant) ayrılıp insanlara sıçradığı düşünülmektedir. İnsanlarda nadiren ciddi sonuçlar doğurur. Genellikle diğer 3 koronavirüsle (NL63, 229E, HKU1) birlikte soğuk algınlığına sebep olur. Bu dört koronavirüs, mevsimsel olarak görülen soğuk algınlığı vakalarının %10 ila %30'unu oluşturur. OC43 ise koronavirüs kaynaklı soğuk algınlığı vakalarının en sık rastlanan patojenidir. Bu haliyle genetik olarak yaklaşık %51 oranında benzediği SARS-CoV-2'den sonra en sık rastlanan koronavirüstür.^[1]

Betacoronavirus'lardan bir Embecovirus olan OC43'ün kemirgenlerden köken aldığı ve ara konak canlı olan sığırlardan insanlara sıçradığı düşünülmektedir. Diğer Embecovirusler gibi OC43 de "Hemagglutinin esteraz" isimli daha kısa bir Spike proteinine sahiptir. 7 insan koronavirüsü arasında OC43'e en çok benzeyen virüs HKU1, tüm Koronavirüsler içinde ise Bovine-CoV'dur.

COVID-19 semptomları arasında en tedirgin edici olanlardan biri beyin sisidir. Beyin sisinden etkilenen kişiler baş ağrıları, odaklanmada zorluk ve unutkanlık gibi sorunlarla karşılaşırlar.

Yeni bir çalışmada araştırmacılar, SARS-Cov-2'nin beyin hücrelerinin kaynaşmasına ve hücreler arası iletişimin bozulmasına sebep olduğunu gösterdi. Araştırma hücre kültüründe yürütülmüş olsa da bazı bilim insanları bu bulguların pandeminin en kafa karıştırıcı semptomlarından biri olan beyin sisini de açıklayabileceğini düşünüyor.

Yapay tatlandırıcılar, şekerin verdiği tatlılığı sağlamak amacıyla birçok gıda ürününe eklenen bileşiklerdir. Şekerden daha fazla tatlılık sağlarlar ve çoğunlukla kalori içermezler. Bu nedenle diyet ürünlerinde de sıklıkla tercih edilirler. Sağlıklı tatlandırıcıların sahip olması gereken özellikler arasında tatlandırıcı özelliğinin yüksek olması, enerji vermemesi (kalorisiz olması) ve kan şekerini yükseltmemesi bulunmaktadır.

Yapay tatlandırıcılar iyi birer alternatif olarak görülse de uzun süreli ve yüksek dozda tüketimleri sağlık için zararlı olabilir. Dünya Sağlık Örgütü'nün kanser araştırmalarını yürüten birimi olan Uluslararası Kanser Araştırmaları Ajansı'nın (IARC), en yaygın kullanılan yapay tatlandırıcılardan biri olan aspartamı 2023 yılının temmuz ayında "İnsanlar için olası kanserojen" ilan etmesi beklenmektedir.

Yaban kedileri, genellikle küçük-orta büyüklükte ve zarif bir vücut yapısına sahip kedilerdir. Boyları yaklaşık 50-75 cm arasında değişirken, kuyruk uzunluğu ise 25-40 cm civarındadır. Genellikle kum rengi veya gri tonlarındadır. Kürkleri, leopar (pars) benekleri veya tekir nesli kediler gibi çizgileriyle süslü olabilir. Kafaları yuvarlak, kulakları kısa ve sivri uçlu, gözleri genellikle sarı veya yeşildir. Kuyrukları kalındır ve siyah halkalar barındırır.

Yaban kedileri, Kedigiller (Felidae) familyasında sınıflandırılmaktadır. Kedigiller ailesi, Eosen döneminin başlarından itibaren (yaklaşık 56-34 milyon yıl önce) fosil kayıtlarında belirmeye başlar. Yaban kedileri de bu ailenin bir üyesidir. Yaban kedilerinin en yakın akrabaları, diğer büyük kedigiller türleriyle birlikte Afrika'ya özgüdür. Yaklaşık 9-11 milyon yıl önce, yaban kedilerinin atası olan "Proailurus" cinsi evrimleşmiştir. Bu, modern kedilerin ortak atası olarak kabul edilen bir cinstir. Daha sonra, yaban kedileri farklı coğrafi bölgelere yayılmıştır ve çeşitli türlerin evrimleşmesine yol açmıştır. Orta Asya, Avrupa, Orta Doğu ve Afrika gibi bölgelerde farklı yaban kedisi türleri evrimleşmiştir.

Yeniden yabanileştirme (İng: rewilding), özünde, insan faaliyetlerinden zarar görmüş ekosistemlere yeni bir soluk getirerek, doğanın karmaşık dokusunu onarmayı ve korumayı amaçlayan vizyoner bir yaklaşımdır.

Yeniden yabanileştirme, doğanın egemenliğini geri kazanmasına izin vererek yalnızca ekosistemleri canlandırmakla kalmaz, aynı zamanda hem çevreye hem de insanlığa sayısız fayda sağlar. Bu faydalar biyoçeşitliliği teşvik etmek ve iklim değişikliğini hafifletmekten, kendi refahımızı zenginleştirmeye kadar uzanmaktadır. Aynı zamanda yıllardır gerçekleştirdiğimiz bu tahribat üzerine kurulu yaşam stilimizin aksine doğal dünya ile uyumlu bir şekilde bir arada yaşamanın anahtarını da elinde tutmaktadır. Öyleyse, yeniden yabanileşmenin nasıl işlediğine ve gezegenimizin geleceği için nasıl bir dönüştürücü potansiyeli olduğuna hep birlikte yakından bir göz atalım.