Multiple Skleroz merkezi sinir sisteminin otoimmün ilişkili olup en sık görülen hastalığıdır. Birincil olarak merkezi sinir liflerinin demiyelinizasyonu (miyelin kaybı) ve takiben ikincil aksonal hasarlanmaya dayanan, merkezi sinir sistemi dokularında dağınık halde bulunan lezyonlarla karakterizedir. Lezyonların konumuna bağlı olarak çeşitli nörolojik semptomları gözlemlemek mümkündür. Yaygın başlangıç semptomları, optik nöritin bir sonucu olan görme bozuklukları ve duyusal bozukluklardır. Hastalığın temel sebebi bilinmemektedir.

Multipl Skleroz'a ait belirti ve bulgular kişiden kişiye değişmekle birlikte tutulumun olduğu sinir liflerine göre de farklılık göstermektedir. Sık görülen semptomlar şöyle sıralanabilir:

Tetrakromasi (Yunancada "dört" anlamına gelen tetra ve "renk" anlamına gelen kroma sözcüklerinden türetilmiştir), renk bilgisini iletmek için dört bağımsız kanala sahip olma veya gözde dört tip koni hücresine sahip olma durumudur. Tetrakromasiye sahip organizmalara tetrakromat denir.

Tetrakromatik organizmalarda duyusal renk uzayı dört boyutludur, yani görünür spektrumları içinde keyfi olarak seçilen ışık spektrumlarının duyusal etkisini eşleştirmek için en az dört ana rengin karışımı gerekir.

Hipertansiyon, yüksek veya artmış kan basıncı olarak bilinir. Kalp ve damar hastalıkları için önemli bir faktördür ve küresel bir halk sağlığı sorunu olarak kabul edilir. Her dört erkekten ve her beş kadından birinin hipertansiyon hastası olduğu bildirilmiştir. Sigara içme, fazla tuz tüketme, alkol alışkanlığı ve sağlıksız uyku süresi gibi bazı yaşam tarzı faktörleri hipertansiyonun ortaya çıkma sıklığını etkilemektedir. Bu makalede, hipertansiyon için bir risk faktörü olan uykusuzluktan bahsedilecektir.

Ünlü nörobilimci ve uyku uzmanı Matthew Walker, "Niçin Uyuruz?" adlı kitabında, uyku ile hipertansiyon arasındaki ilişkiyi çeşitli çalışmalara dayanarak ortaya koymuştur.^[1] Bu çalışmalardan biri, 2011 yılında 8 farklı ülkede yapılmış; araştırmaya çeşitli yaş, ırk ve etnik kökenden yarım milyondan fazla erkek ve kadın dahil edilmiştir. Söz konusu çalışma, uyku süresinin giderek azalmasının başlangıçtan itibaren 7-25 yıl içinde koroner kalp hastalığına yakalanma veya ölme riskinde %45 artışla ilişkilendirildiğini ortaya koymuştur.

Mezozoyik Zaman denilince şüphesiz ki akla gelen ilk canlılar dinozorlardır. 202 milyon yıldır kuşları da kapsayacak şekilde yeryüzünde tüm ihtişamlarıyla dolanan hayvanlar... Dinozorlar inanılmaz çeşitli bir gruptur. Neredeyse 40 metreye ve 70 tona varan sauropodlardan tutun boyutu 6 cm, kütlesi ise en fazla 2 veya 3 gram olabilen arı sinekkuşu (Mellisuga helenae) dinozorların ne kadar çeşitli olduğunu gözler önüne sermektedir. Mezozoyik Zaman, çoğunlukla dinozorlar üzerinden hatırlansa da bu dönemde en az onlar kadar başarılı olmuş başka bir sürüngen grubu daha vardır. Pterozorlar (Pterosaurlar) yani uçan sürüngenler...

Dinozorlar ve pterozorlar ilk olarak Triyas (252-201 MYÖ) denilen bir dönemde dünya sahnesine atılmıştır.^[2] Bu döneme ait en eski dinozor örnekleri 230 milyon yıl önceye kadar gitmektedir.^[1] Ancak atalarının tarihi daha da eskilere dayanmaktadır. Hem Dinozorlar (Dinosauria) hem Pterozorlar (Pterosauria) hem de Timsahımsılar (Crocodylomorpha), Arkozorlar (Archosauria) denilen bir sürüngen grubundan evrimleşmektedir. Günümüzde bu grubun hayatta olan son temsilcileri Timsahlar (Crocodilia) takımı ve yaşayan dinozorlar olan Kuşlar (Aves) sınıfıdır. Pterozorlar yaklaşık 66 milyon yıl önce gerçekleşen 5. kitlesel yok oluşta tamamen yok olmuştur.^[3] Peki bu arkozorlar yani dinozorların ve pterosaurların ataları da neyin nesiydi? Nasıl yaşıyorlardı? Nasıl gözüküyorlardı? Veya en önemlisi, evrimsel süreçte dinozorlar ve pterosaurlar birbirinden ne zaman ayrıldı?

Günümüzde Homo sapiens'in dünya üzerindeki nüfusu 8 milyara yakın durumdadır, Homo sapiens evriminin başlangıcından bugüne ekolojik dengeyi kendi amaçları uğruna durmaksızın değiştirmekte ve biyoçeşitliliğe zararlar vermektedir. İnsanlar, dünyayı değiştirirken diğer canlılar yerine daha çok kendi türünün menfaatlerini gözettiğinden dünyada pek çok tür insan eliyle yok edilmiştir ve edilmeye devam etmektedir.

WWF (Dünya Doğayı Koruma Vakfı) ve Londra Zooloji Derneği'nin (ZSL) hazırladığı raporlarda son 50 yıl içerisinde canlı popülasyonlarının insan eliyle %68 azaldığı görülmüştür. Yine Dünya Hayvan Vakfı'nın (WAF) verilerine göre dünyadaki türlerin yarısı, 2050 yılına kadar yok olacaktır.^[2][3] İnsan eliyle ekolojiye verilen zararlar ve küresel iklim değişikliği, gezegendeki tüm canlı popülasyonlarını ciddi biçimde tehdit eder hale gelmiştir.^[4] Ne yazık ki insanların sadece bir kısmı biyoçeşitliliğin ne denli tehlike altında olduğunun farkındadır ve bazı bilim insanları ise soyunun tükenmesinde insanların etkili olduğu canlıları geri getirmek için çalışmalarda bulunmaktadır. Bu makale, nesli tükenmiş canlılar olan yünlü mamutların neslinin nasıl döndürüleceğini ve konu hakkında yapılan türdiriltimi çalışmalarını incelemektedir.