İçerikler - Sayfa 28

Etimiz ve habercimiz oldular, gübre kaynağı ve dini bir sembol olarak hizmet ettiler. Güvercinler günümüzde çoğunlukla kirli şehir zararlıları olarak görülüp sevilmeseler de insan toplumunda uzun bir süre önemli bir rol oynadılar.

Yakın zamanda yayımlanan bir araştırma, bu mütevazı kuşların ilk olarak 3.500 yıl önce evcilleştirildiğini ortaya koydu. Bu durum, onların hayatlarımıza daha önce düşünülenden neredeyse bin yıl daha uzun bir süredir dâhil oldukları anlamına geliyor.

İstanbul, binlerce yıllık tarihi, 2 kıtayı birbirinden ayıran Boğazı ve güzel deniziyle bilinse de, jeolojik geçmişi çok daha ilginçtir. Günümüzden yaklaşık 419 ila 359 milyon yıl önce, yani balıkların altın çağı olarak da bilinen Devoniyen Dönemi’nde, bugün üzerinde yürüdüğümüz İstanbul sokakları aslında Ekvator'un güneyinde sıcak ve sığ bir tropikal denizin tabanıydı. Bu sularda minik balıklar mercanlar arasında yüzüyor, trilobitler sürünerek hareket ediyor, Orthoceras gibi uzun kabuklular ise planktonlarla besleniyordu.

Jeoloji literatüründe "İstanbul Zonu" veya "İstanbul Paleozoyik İstifi" olarak adlandırılan bu bölge, o dönemde Gondvana süper kıtasının kuzey kenarında, kıta sahanlığı içerisinde yer alıyordu. Bu antik denizde yaşayan canlılar, arkalarında bugün İstanbul'un belli bölgelerinin altını dolduran ve dünya çapında jeologların ilgisini çeken muazzam bir fosil mirası bıraktı.^[1]

Sokan böcekler için geliştirilen Schmidt Böcek Sokması Ağrı İndeksi, böcek sokmalarının verdiği acıyı birden dörde kadar olan bir ölçekte sıralar.

Bu ölçekte, Batı bal arısının (Lat: "Apis mellifera") sokması sadece iki puan alırken kırmızı kağıt yaban arısı ve Klug'un kadife karıncasının sokması üç puana ulaşıyor. Ancak dört numarada, Güney Amerika mermi karıncasının (Lat: "Paraponera clavata") sokması yer alıyor. Bu ölçeği geliştirdiği için 2015 Ig Nobel Ödülü'nü kazanan böcek bilimci Dr. Justin O. Schmidt, bu agresif canlının sokmasını şöyle açıkladı:

Çamaşırları yüksek sıcaklıklarda yıkamanın daha etkili olduğu bir zamanlar doğru olsa da artık durum böyle değil. Çamaşır makineleri ve deterjan teknolojisindeki ilerlemeler, kıyafetlerimizin artık 15°C gibi düşük sıcaklıklarda bile etkili bir şekilde temizlenebileceği anlamına geliyor.

Her şeyden önce, modern çamaşır makineleri daha soğuk yıkama programları göz önünde bulundurularak tasarlanmaktadır. Yeni tambur tasarımları ve daha gelişmiş dönme mekanizmaları, kıyafetleri daha etkili bir şekilde hareket ettirir. Böylece kir ve lekelerin yüksek sıcaklıklara ihtiyaç duyulmadan mekanik olarak çıkarılması sağlanır.

Güneş gibi yıldızlar, kütleçekimi tarafından bir arada tutulan soğuk, yoğun gaz ve toz birikintileri olan ve yıldız öncesi çekirdek olarak adlandırılan yıldızsal nesnelerin çökmesiyle oluşur. Yıldız oluşumunun kesin mekanizmaları hakkında pek çok soru işareti varlığını korusa da gelişmiş radyo teleskopları araştırmacılara bebek yıldızların iç işleyişine dair yeni içgörüler sağlıyor.

Kyushu Üniversitesi ve Max Planck Dünya Dışı Fiziği Enstitüsü araştırmacıları, Astronomy & Astrophysics dergisinde yayımladıkları çalışmalarında, yıldız öncesi bir çekirdekte meydana gelen ve çift kutuplu difüzyon olarak bilinen bir olguyu ilk kez tespit ettiler. Bu olgu, çekirdeğin manyetik desteğini zayıflatarak kütleçekimsel çökmeye yol açıyor ve ön yıldız adı verilen bebek bir yıldızın oluşumunu tetikliyor.