İçerikler - Sayfa 238

Bilim insanları son birkaç yılda herkesin bir iç sese sahip olmadığını keşfetmişti.^[1] Şimdi ise yeni bir çalışma, iç monologu olmadan yaşamanın beynin dili nasıl işlediğine ışık tutuyor.

Danimarka'daki Kopenhag Üniversitesi ve ABD'deki Wisconsin-Madison Üniversitesi'nden araştırmacıların yürüttüğü bu son çalışma, içsel konuşmaya sahip olmama durumuna yeni bir isim de öneriyor.^[2] Araştırmacılar bu duruma "anendofazi" demeye karar verdi.

Patterns dergisinde yayınlanan yeni bir inceleme makalesinde araştırmacılar, bir dizi mevcut yapay zeka sisteminin insanları nasıl kandıracaklarını öğrendiklerini savunuyorlar.^[1] Yanlış anlaşılmaları önlemek adına araştırmacılar kandırmayı, gerçeğin dışında bir sonuç elde etmek amacıyla yanlış inançların sistematik olarak teşvik edilmesi olarak tanımladığını belirtiyor. MIT araştırmacısı Peter Park bu konuda şunları söylüyor:

Dr. Park ve meslektaşları, yapay zeka sistemlerinin yanlış bilgi yayma yollarına odaklanan literatürü sistematik olarak başkalarını manipüle etmeyi öğrendikleri öğrenilmiş kandırma yoluyla analiz etti.

Hepimiz bir şeyleri adlandırmayı severiz, hele ki verdiğimiz isimler "bilimsel" ise. İnsanların Dunning-Kruger Etkisi olarak adlandırmayı sevdiği olgunun çeşitliliğine bir bakın: Diğer insanların bildiklerini abarttığı fikri, birinin agresif bir şekilde hatalı olduğu bir an ya da kısaca aptal insanların aptal olduklarının farkında olmadıkları inancı... Bu durumlara bir ad vermek için hepsine yapıştırdığımız etiket, Dunning-Kruger etkisi denilen olgudan başkası değil.

Bilimin bir olayı incelemiş ve ona bir isim vermiş olduğu fikri bize iyi hissettirir. Fakat bazen, o bilimsel hikayelerin köklerine indiğimizde anlatımlarının büyük ölçüde çarpıtılmış olduklarını keşfedebiliriz. Örneğin, modern plasebo araştırmalarının yaratılış efsanesi olan Dr. Henry Beecher'ın İkinci Dünya Savaşı'nda askerleri tedavi ederken morfininin bitmesi ve tuzlu su çözeltisiyle doğaçlama yapması araştırıldığında bugün bildiğimiz hikâye paramparça olur. Çünkü "hikâyeyi" destekleyebilecek birincil bir kaynak yoktur.

2024'ün başında yapılan bir araştırmada, tıkanmış arterlerde bulunan yağ birikintilerinin yüzde 50'sinden fazlasının içinde mikroplastiklerin (büyük parçalardan dökülen küçük plastik parçaları) bulunduğuna dair bir sonuç alındı. Bu, mikroplastikler ile insan sağlığı üzerindeki etkileri arasında bir bağlantı kuran ilk verilerdendi.

Şimdi de Çin'deki araştırmacıların gerçekleştirdiği yeni bir çalışma, kalp ve beyindeki arterlerden ve alt bacaklardaki derin damarlardan ameliyatla alınan kan pıhtılarında mikroplastik bulunduğunu bildiriyor. Tabii ki bu, sadece 30 hastayı kapsayan küçük bir çalışma ve 2024'ün mart ayında yayınlanan ve 34 ay boyunca takip edilen 257 hastayı kapsayan arteriyel plak çalışması kadar büyük değil.