İçerikler - Sayfa 147

Artık bir penguenin gözünden okyanusu görmek mümkün. 28 Ocak'ta PeerJ dergisinde yayınlanan bir çalışmada Uluslararası bir araştırma ekibi, penguenlerin ne kadar av yemeleri gerektiğini, balıkların nerede bulunduğunu ve yemeklerine ulaşmak için ne kadar enerji harcadıklarını takip etmelerine yardımcı olabilecek yeni bir hayvana takılan kamera sistemi olan PenguCams isimli bir cihaz geliştirdiklerini belirtti.^[1]

PenguCams ve National Geographic'in Crittercam'i gibi hayvanlara takılan kameralar, araştırmacıların normalde gözlemlenmesi oldukça zor olan davranışları inceleyebilmesine olanak tanıyor. İncelenen bu davranışlar arasında penguenlerin avlarıyla etkileşimi de bulunuyordu. Genellikle penguenlerin dışkı örnekleri veya ölü kuşların mide içeriğinin incelenmesiyle yapılsa da uzmanlar bu yeni yöntemin penguenlerin yiyeceğe ulaşmak için ne kadar çaba harcadıklarını anlamaya yardımcı olacağının altını çiziyor. Ayrıca bir hayvanın nasıl avlandığını ve ne kadar av tüketmesi gerektiğini anlamak, belirli bölgelerde belirli avlar için beslenme davranışı değişikliğinin nedenlerini anlamaya katkıda bulunabilir.

Yeni bir çalışma, 55 yaşından büyük Amerikalılar için demans geliştirme riskinin %55 olduğunu öne sürüyor. İşin ilginç yanı, bu oran şimdiye kadarki çalışmaların gösterdiğinin iki katından daha fazla! Eski risk oranları, her yıl yaklaşık yarım milyon demans vakasına denk geliyordu. Fakat bu yeni çalışmanın sonuçlarına göre bu sayı 2060 yılına geldiğimizde 1 milyona çıkacak.

Demans veya halk arasındaki adıyla bunama; hafızada, konsantrasyonda ve odaklanmada zayıflama ile karakterizedir. Vaka sayılarındaki hızlı artış, bir yönüyle ABD nüfusunun yaşlanmasıyla ilişkilidir. Yaşlanmanın da ötesinde demans, yüksek tansiyon ve diyabet gibi genetik faktörlere de bağımlıdır.

Avustralya ve İngiltere'den bilim insanları, yeni bir teknik kullanarak pişirme kaplarından yayılan zararlı mikro ve nanopartikülleri araştırdı. Peki bu araştırmaya göre kaplaması zarar gördüğünde tencereyi atmak akıllıca mıdır?

Yapışmaz kaplama, birçok açıdan pişirme kapları için mükemmel bir gelişmedir. Temizlemesi kolaydır, sosların yanmasını önler, mükemmel kızarmış yumurtalar pişirmenizi sağlar ve nispeten güvenlidir. Ancak hasar almaları durumunda, yapışmaz kaplamalı pişirme kaplarından hemen kurtulmak en iyisi olabilir. Teflon tabakası gibi yapışmaz kaplamalar, PFAS ailesine ait bir plastik türünden yapılır. PFAS veya "Per- ve polifloroalkil maddeler" bazı istenmeyen özelliklere sahiptir:

Çokyumrulular, Jura döneminde (200 milyon yıl öncesinde başlayıp 145 milyon yıl önce biten dönem) ortaya çıkmış, geniş bir çeşitliliğe ulaşmış ve dünya geneline yayılmış bir memeli takımıdır. Yaklaşık olarak erken Oligosen döneminde(34 milyon yıl önce başlayıp 23 milyon yıl önce sona eren dönemde) yok olmuşlardır.^[1] Bu yazıda Çokyumruluların evrimlerine, ekolojik rollerine ve soylarının nasıl tükendiğine değinilecektir.

Çokyumrulular, fosil kayıtlarında orta Jura'da boy göstermeye başlar. Özellikle ağızlarının iç tarafında bulunan ve "tüberkül" olarak isimlendirilen azı dişleri ile ayırt edilirler. Çoğunlukla otçul ve böcekçil bir diyete sahip olduğu düşünülen bu canlıların günümüzde eşi bulunmayan, "palinal vuruş" olarak isimlendirilen ileri-geri şekilde besinleri çiğnedikleri düşünülmektedir. Olası ataları Haramiyidalar, benzer diş yapısı ve çiğneme hareketine (palinal vuruşa) sahip bir başka memeli grubudur.

Burnunuzdan, günde bir bardaktan daha fazla sıvıyı kaybedebilirsiniz. İnsanların yüzde 50 ile 90 arası bir kısmının soğuk havalarda burunları akar. Bu durum tıp literatüründe "soğuğa bağlı rinit" veya "kayakçı burnu" olarak adlandırılır. Bununla beraber, astım, egzama ve saman nezlesi hastalıkları olan insanlarda bu duruma çok daha sık rastlanabilir.

İnsan burnunun başlıca görevlerinden biri solunan havayı ısıtmak ve nemlendirmektir. Bu sayede soğuk havalarda akciğerlere ulaşan havanın hücreler üzerindeki irrite edici etkisi neredeyse yok denecek kadar azaltılmış olur. Donma noktasının altındaki sıcaklıklarda dahi teneffüs edilen hava, burun arkasında (geniz ve alt solunum yolu) yaklaşık 26°C civarındadır ve hatta 30°C'leri bulabilir. Solunan havanın burunda ısıtılmasının yanı sıra, dış ortam ne kadar soğuk olursa olsun nem oranı da burnu geçtikten sonra neredeyse yüzde 100 seviyelerine çıkar.