İçerikler - Sayfa 140

Her günümüz, gün içerisinde bilinçli seçimler yapmakla geçmektedir. Tarih boyunca filozoflar, "kasıtlı" olarak ya da bir "irade" doğrultusunda eyleme geçme yetisinin, yani bir diğer ifadeyle bir "eyleyici", yani bir "özne" olarak davranabilmenin insanları diğer canlılardan ve makinelerden ayıran temel bir unsur olduğunu öne sürmüşlerdir. Ancak yapay zeka alanındaki gelişmeler, bu ayrımı yakında ortadan kaldırabilir. Teknoloji şirketleri, son zamanlarda "yapay zeka ajanı" olarak adlandırılan eyleyici yapay zeka sistemleri geliştirmektedir. Bu sistemler, görevleri yerine getirmek ve hedeflere ulaşmak için insan müdahalesine daha az gereksinim duymaktadır. Yapay zeka ajanları, bağımsız kararlar alabilmekte ve sadece en temel gözetimle hedeflerine ulaşabilmektedir.

Milyarlarca dolarlık yatırımların ardından artık somut dönüşler görme baskısı yaşayan yapay zeka geliştiricileri, yeni bir tüketici teknolojisi dalgası olarak yapay zeka ajanlarını ileri sürmektedir.

Bilgisayar bilimi alanındaki en prestijli ödül olarak kabul edilen 2024 ACM A.M. Turing Ödülü, pekiştirmeli öğrenme (İng: "reinforcement learning") tekniğini geliştirerek şu an içinde bulunduğumuz yapay zeka devriminin de temelini atan iki öncü bilim insanına verildi.^[1] Ödülü alan isimler, teknoloji şirketlerinin yapay zeka modellerini yeterince test etmeden kullanıma sunmasının tehlikelerine karşı uyarılarda bulundular.

Massachusetts Üniversitesi'nden kıdemli profesör Andrew Barto ve Alberta Üniversitesi'nden eski DeepMind araştırmacısı Richard Sutton, yapay zeka araştırmalarında çığır açan yöntemi geliştirdikleri için Amerika'daki Bilgisayar Makineleri Derneği (ACM) tarafından verilen 1 milyon dolarlık ödülün sahibi oldu. Barto ve Sutton, 1980'lerde insanların öğrenme süreçlerinden esinlenerek pekiştirmeli öğrenme tekniğini geliştirmişlerdir. Bu makine öğrenmesi tekniği, yapay zeka sistemlerini istenilen davranışlar için ödüllendirerek OpenAI ve Google gibi teknoloji şirketlerinin bu alandaki başarısının zeminini oluşturmuştur. Peki, pekiştirmeli öğrenme tekniği nedir ve neye denmektedir?

On binlerce yıl önce yok olan yünlü mamutların genetik mirasını günümüze taşımaya çalışan bilim insanları, bu kez devasa bir mamuttan değil, minik bir laboratuvar faresinden yola çıkıyor. Türdiriltimi alanında çalışan biyoteknoloji şirketi Colossal Biosciences, yaptığı açıklamada genetik olarak değiştirilmiş, sıradan farelere kıyasla çok daha kıllı ve "yünlü" bir kemirgen ürettiklerini duyurdu.

Şirketin "Colossal yünlü faresi" adını verdiği bu hayvan, tamamen bir fare olsa da mamutlardan alınan bazı genetik özelliklere sahip. Bunun temel nedeni, Colossal’ın nihai hedefinin tam anlamıyla bir yünlü mamut üretmek olması. Şirketin CEO’su ve kurucu ortağı Ben Lamm, şu ana kadar yaklaşık 100 yünlü fare ürettiklerini ve bu hayvanların soğuğa dayanıklılığını test edebilmek için gerekli izinleri almaya çalıştıklarını belirtiyor.

Taksonomik enflasyon biyolojide, özellikle de sistematik ve taksonomi alanında, bilim insanlarının yeni türleri tanımlama eğiliminde olmalarından dolayı gerçekten farklı olmayan organizmaların ayrı türler olarak sınıflandırılması durumudur.

İnsan zihni, dünyayı anlamlandırmak ve düzenli hale getirmek için sınıflandırmaya ihtiyaç duyar. Günlük hayatta karşılaştığımız nesneleri, kavramları ve hatta duyguları belirli kategorilere ayırarak düşünme sürecimizi kolaylaştırırız. Bilimde de sınıflandırma, bilgiyi sistematik hale getirmek ve ortak bir dil oluşturmak için temel bir yöntemdir. Özellikle biyolojide, canlıları belli kriterlere göre gruplandıran bilim dalına taksonomi adı verilir.^[1]

Myastenia gravis, ağır kas zayıflığı anlamına gelen ve kas-sinir kavşağındaki iletimin bozulmasıyla karakterize edilen otoimmün bir nörolojik hastalıktır. Bu hastalıkta bağışıklık sistemi kasların kasılmasını engellemektedir. Bu durum göz kapaklarında düşüklük, çift görme, konuşma, yutma ve nefes almada güçlük gibi belirtilere yol açabilir.

Hastalık antikorlar aracılığıyla ilerlemektedir. Hastaların çoğunda asetilkolin reseptörlerine (AChR) karşı antikor bulunmaktadır. Daha nadir olarak, kas-spesifik kinaz (MuSK), düşük yoğunluklu lipoprotein reseptörü ile ilişkili protein 4 (Lrp4) ve agrin gibi hedeflere yönelen otoantikorlar da tanımlanmıştır. Tedavide kullanılan yöntemler hastalığın şiddetine, tipine ve hastanın genel durumuna göre değişmektedir. Semptomatik tedavi, immünsüpresif tedavi, akut tedaviler, timüs bezinin çıkarılması gibi çeşitli tedavi yöntemleri kullanılmaktadır.^[1]