Evrim Ağacı Logo Evrim Ağacı
Evrim Ağacı
Reklamı Kapat

Kuzey Kutbu'nun Kuzeyinde Ne Var? Büyük Patlama'dan Önce Ne Vardı?

Kuzey Kutbu'nun Kuzeyinde Ne Var? Büyük Patlama'dan Önce Ne Vardı? Swoop Arctic
Tavsiye Makale
Reklamı Kapat

Bu yazı, Brian Koberlein isimli kaynaktan birebir çevrilmiştir. Çevirmen tarafından, metin içerisinde (varsa) açıkça belirtilen kısımlar haricinde, herhangi bir ekleme, çıkarma veya değişiklik yapılmamıştır. Bu içerik, diğer tüm içeriklerimiz gibi, İçerik Kullanım İzinleri'ne tabidir.

Birinin size Kuzey Kutbu'nun daha kuzeyinde ne olduğunu sorduğunu düşünün. Bu sorunun biraz anlamsız olduğunu ona izah etmeye çalışabilirsiniz. Kuzey Kutbu, gezegenimizin dönüş ekseni dolayısıyla tanımlanan bir noktadır. Dünya aslında küreseldir ve kuzeye doğru çekeceğiniz her çizgi Kuzey Kutbu'ndaki bir noktada birleşecektir. Dolayısıyla Kuzey Kutbu'nun "daha kuzeyinde" bir şey yoktur. Astrofizikçilere de sıklıkla benzer bir soru sorulur: "Büyük Patlama'dan önce ne oldu?"

Soru içerisine gömülü olan varsayım, tıpkı "dünden öncesi" olması gibi, "Büyük Patlama'dan öncesi" diye bir şeyin var olduğudur. Bizim günlük yaşamlarımızda her zaman daha öncesi vardır, tıpkı günlük yaşamlarımızda her zaman kuzeye doğru bir adım atabilecek olmamız gibi. Ancak Büyük Patlama, geriye doğru izlediğimiz zamanın sınırıdır. Tıpkı Kuzey Kutbu'nun gidebileceğimiz en kuzeydeki nokta olması gibi.

Büyük Patlama'nın bir noktada meydana geldiğine dair genel bir görüş var. Her ne kadar gözleyebildiğimiz evrenin bir zamanlar avcunuzun içerisine sığacak ufacık bir nokta olduğu doğru olsa da, bu Büyük Patlama'nın düzgün bir anlatımı değildir. Çünkü Büyük Patlama tek bir noktada başlamadı. Büyük Patlama, "her yerde" başladı.

Yukarıdaki görselde buna dair bir fikir edinebilirsiniz. Işığın hızı sınırlı olduğu için (sonsuz olmadığı için), evren içerisinde daha uzak objelere baktıkça, aslında daha geçmişe bakmış olmaktayız. Dolayısıyla bize yakın, milyonlarca ışık yılı uzaktaki galaksilerin yaşları da milyonlarca yıl iken, daha uzaktakilerin yaşı milyarlarca yıldır. 

En uzaktaki galaksinin ötesinde kozmik mikrodalga artalan ışıması vardır. Bu, Büyük Patlama'nın ısıl (termal) bir kalıntısıdır. Bunun ötesindeyse, her ne yöne bakarsanız bakın, Büyük Patlama'yı göreceksiniz. Tabii ki kozmik artalan ışımasının ötesini "göremezsiniz", çünkü Evren bu zamanlarda aşırı sıcak ve yoğundu, bu sebeple de transparan (ışık geçirir halde) değildi.

Kozmik mikrodalga artalan ışımasını doğrudan gözleyemiyor olsak da, bu ışımanın öncesindeki zamanlara dair bazı bilgilerimiz var. Örneğin biliyoruz ki bu zaman, atomların oluşmaya başladığı sıcaklığa erişilen zamandır. Biliyoruz ki bu zamanlarda bir "erken genişleme dönemi" vardı. Ve biliyoruz ki evren bir noktada (singülarite) başlamadı. Gözlenebilir evren bir zamanlar çok küçüktü; ancak sıfır hacimli bir nokta olarak başlamadı. Aslında, tam olarak genişleme sebebiyle evrenin tek bir noktada başlamaması mümkün olmuştur. Ayrıca bizim gözlemlerimizin limitleri dahilinde biliyoruz ki evrenin genel bir "kıvrımı" bulunmamaktadır. Bu, evrenin bizim gözleyebildiğimiz bölgeden çok daha büyük olduğu anlamına gelir. Bilgilerimiz ışığında, evrenin sınırsız büyüklükte olduğunu söyleyebiliriz.

Eğer ki evren sınırsız büyüklükteyse ve zaman içerisinde belirgin bir başlangıcı yoksa, Büyük Patlama'dan "önce" ne oldu? Sonsuzluğun ötesinde ne var? Kuzey Kutbu'nun ötesinde ne var?

Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Merak Uyandırıcı! 6
  • Bilim Budur! 3
  • Muhteşem! 2
  • Tebrikler! 2
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 1
  • Umut Verici! 1
  • Grrr... *@$# 1
  • Güldürdü 0
  • İnanılmaz 0
  • Üzücü! 0
  • İğrenç! 0
  • Korkutucu! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
  1. Çeviri Kaynağı: Brian Koberlein | Arşiv Bağlantısı

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 30/11/2020 14:47:35 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/1970

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Reklamı Kapat
Güncel
Karma
Agora
Diş Gelişimi
Tekillik
Astronot
Jinekoloji
Doğa Gözlemleri
Homo Sapiens
Habercilik
Arı
Yas
Mikrop
Sağlık Personeli
Fotoğraf
Gazetecilik
Sağlık Bilimleri
Bilgi
Epidemik
Normal Doğum
Teori
Biliş
Gelişim
Canlılık Cansızlık
İstatistik
Sosyal Mesafelendirme
Göğüs Hastalığı
Diş Hekimi
Daha Fazla İçerik Göster
Daha Fazla İçerik Göster
Reklamı Kapat
Türkiye'deki bilimseverlerin buluşma noktasına hoşgeldiniz!

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
“Unutmayalım ki sevgi ve şefkat gibi özelliklerimiz, primat kökenlerimizden gelmektedir. Dolayısıyla şempanzelere olan hassasiyetimiz de bir o kadar fazla olmalıdır.”
Jane Goodall
Geri Bildirim Gönder
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, Evrim Ağacı'nda çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol