Paylaşım Yap
Tüm Reklamları Kapat

Koca Ayak: Ormanlarda Gezen Bir Ayı-İnsan Karışımı Canavarı Var Mı?

Koca Ayak: Ormanlarda Gezen Bir Ayı-İnsan Karışımı Canavarı Var Mı? Pixabay
5 dakika
6,215
Evrim Ağacı Akademi: Sahtebilim Yazı Dizisi

Bu yazı, Sahtebilim yazı dizisinin 20. yazısıdır. Bu yazı dizisini okumaya, serinin 1. yazısı olan "Bilimin Anlamını Gölgeleyen Tehlike: Sahtebilim!" başlıklı makalemizden başlamanızı öneririz.

Yazı dizisi içindeki ilerleyişinizi kaydetmek için veya kayıt olun.

EA Akademi Hakkında Bilgi Al
Tüm Reklamları Kapat

Koca Ayak (Bigfoot, aynı zamanda Sasquatch olarak da bilinir) söylentiye göre Pasifik Kuzeybatı'da gezinen, güyha büyük bir maymunumsu-insansıdır. Buna benzer yaratıkların var olduklarına dair fiziksel kanıtlar yetersizdir, ancak Koca Ayak meraklıları var olduğuna dair ikna olmuşlardır ve onlara göre bilim de yakında bunu kanıtlayacaktır.

Koca Ayak daha çok Kuzeybatıda görülmesine rağmen, bu yaratıkların tüm ülkenin etrafında görüldüğüne dair raporlar edilmiştir. Ormanda vahşi adamların olduğuna dair bir sürü yerli mit ve efsane bulunmaktadır, ancak Koca Ayak sadece 50 yıldır bilinmektedir. Koca Ayak'a duyulan ilgi hızlı bir şekilde 20. yüzyılın ikinci yarısında arttı. Zamanındaki magazin makaleleri tarafından yayılmasıyla, en erken olanı Aralık 1959 tarihinde gerçek bir makalede geçen sene Bluff Creek'de (Kaliforniya) büyük ve gizemli ayak izlerin bulunduğunu yazıyordu.

Eğer Koca Ayak'a inanmıyorsanız, yalnız olmadığınızı söyleyebiliriz. 2007 senesinde Baylor Din Anketine göre Amerikalıların sadece yüzde 16'nın Koca Ayak'ın ''kesinlikle'' ya da ''muhtemelen'' var olduğunu, yüzde 44'ün ''büyük ihtimalle'' olmadığını ve yüzde 40'ın ''kesinlikle var olmadığını'' söylemiştir (buna çelişkili olarak bu insanların neredeyse iki katı kadarı hayaletlere veya astrolojiye inanmaktadır).

Tüm Reklamları Kapat

 

Görgü Kanıtı

Bugüne kadar Koca Ayak için en yaygın kanıt görgü tanıkların raporlarıdır. Ne yazık ki bu, kanıtların en zayıf türüdür. Psikologlar ve polisin de bildiği gibi bu herkesçe bilinen görgü tanıkların ifadeleri güvenilmezdir ve insanlar gördükleri şeyler konusunda onları tasvir etmekle pek başarılı değildirler. Hele az ışıkta ve uzak bir mesafedeyken (birçok Koca Ayak raporun olduğu gibi) ağaçların ve yeşilliklerin arasında bir şey var olduğu iddia ediliyor iken...

Herkes yanılabilir ve pilotlar, polis, rahipler ile kamu görevlileri bir istisna değildir. Koca Ayak araştırmacıların çoğu insanların gördüklerinin büyük bir çoğunluğu ile ya hatalı ya da sahte olduğu konusunda itiraf ederler (bazı tahminlere göre bu itiraflar %95'e yakındır). Yine de, onlar Koca Ayak'ın kolayca açıklanamaz olan birkaç raporun içinde küçük bir miktarda var olup gizlendiğine dair ısrarcı davranırlar.

 

Tüm Reklamları Kapat

Fotoğrafik Kanıt

Koca Ayak'ın en ünlü kısa filmi 1976 senesinde Roger Patterson ve Bob Gimlin tarafından çekilmiştir. Bluff Creek, Calif.'te çekilen bu filmde kara, insan-boyutunda ve insan-şeklinde bir figürün açıkta adım adım geçtiğini göstermektedir. Filmdeki o kare şöyledir:

Sahte olduğu düşüncesi yaygın olsa da bu bugüne kadar Koca Ayak için en iyi kanıt olmuştur. Yine de bu filmin geçerliliğine sert bir darbe olmaktadır: Eğer gerçek ise ve bu Koca Ayak yaratıkları ellerinde kameraları olan insanların önlerinde geziniyorlar ise, Lyndon Johnson'un yönetiminden beri bugüne kadar daha iyi filmlerin ortaya çıkmaması şüphe uyandırıcıdır.

Bu günlerde herkesin ceplerinde 5 megapikselli, HD kameralı iPhone'lar ya da diğer cihazlar bulunmaktadır. Tarihte hiçbir zaman bu kadar çok insanın neredeyse her zaman üzerinde olan bu kadar yüksek-kaliteli kameraları olmamıştır. Eğer Koca Ayak var ise, mantıken seneler geçtikçe fotoğrafa dayalı kanıtların artması gerekirdi. Ancak bu hiç olmamıştır. İnsanların, arabaların, dağların, çiçeklerin, güneşin batışı, geyiklerin ve geriye kalan her şeyin fotoğrafları seneler geçtikçe daha da keskinleşti ve berraklaştı; ancak Koca Ayak dikkate değer bir istisnadır.

Bir olasılık da bir çeşit doğaüstü açıklamanın olmasıdır, bu da Koca Ayak'ın bir şekilde özel ve bilinmeyen bir tür ışık dalgasını yayarak ne kadar iyi bir kamera olursa olsun açıklanamaz bir şekilde her zaman fotoğraflardaki odağın dışına çıkmaktadır. Ancak daha mantıklı ve bilimsel bir açıklama daha var: bu şeylerin var olmadığı! Üstelik fotoğrafların da neredeyse her zaman bariz bir şekilde birer sahtekarlık ya da yanlış tanımlanmış cisimler olduğu gerçeği...

Evrim Ağacı'ndan Mesaj

 

Anlaşılamayan Somut Kanıt

Emektar Grover Krantz ''Big Footprints'' (Büyük Ayak İzleri, Johnson Books 1992) adlı kitabında sözde Koca Ayak'ın saçı, dışkısı, deri kazıntıları ve kanı hakkında yazmıştır: "Bu objelerin genel kaderi hep aynıdır: ya hiçbir şekilde bilimsel açıdan incelenmiyor, ya bu çalışmaların dokümanları kayboluyor ya da bu dökümanlar hiç elde edilemiyor. Birçok durumda yasal analizler yapılınca, eldeki materyalin ya sahte çıkmaktadır ya da belirlenemez olduğu anlaşılmaktadır."

Bilimsel analizlerle kesin bir sonuca varıldığında örneklerin sürekli olarak sıradan kaynakların olduğu ortaya çıkmaktadır: "Koca Ayak saçı"nın Kanada geyiği, ayı ya da inek saçı olduğu ortaya çıkmıştır. Bir başka örnek: "Koca Ayak kanı" şanzıman yağı olduğu ortaya çıkmıştır. Bazen sözde Koca Ayak örnekleri DNA analizlerine tabi tutularak "bilinmeyen" ya da "tanımlanmamış" olarak kabul edilmektedir. Ancak ''bilinmeyen'' ya da "tanımlanmamış" sonuçları "Koca Ayak" demek değildir. Bir DNA örneğinin bilinemez olmasının bir sürü sebebi bulunmaktadır, bu da kirletilmiş olması çevresel koşullar tarafından fazlasıyla bozulmuş olmasıdır. Ya da en basit şekliyle laboratuvarın kıyaslamak için kullandığı referans örneklerin arasında olmayan bir hayvandan gelmiştir. Karşılaştırabileceğimiz bir Koca Ayak DNA referans örneğimiz yoktur bu yüzden kesin bir benzerlik olamaz.

Hatta, genetik bizlere Koca Ayak'ın varlığı konusunda şüphe duymamız için bir başka sebep daha sunmaktadır: Sadece bir tane anlaşılamaz bir yaratık olamaz. Türün devamlılığını sağlayabilmek için genetik çeşitlilik açısından on binlercesi olması gerekirdi. Oralarda bir yerlerde bu kadar çok sayıda olmalarıyla mutlaka bu yaratıklardan birisinin bir avcı tarafından öldürülmesi ya da bir karayolda bir motosiklet kullanıcısı tarafından çarpılması ya da bir tırmanıcı veya bir çiftçi tarafından (kaza, hastalık veya ileri yaş sebebiyle) ölü bulunması gerekirdi. Ancak hiçbir ceset, kemik ya da herhangi bir şey bulunamamıştır.

Sahtekarlar gerçeklerle sahte olan şeylerin arasındaki problemi çözme konusunda iyice ortalığı karıştırdılar. Düzinelerce insan Koca Ayak izlerini, fotoğraflarını ve diğer her türlü Koca Ayak kanıtını kendileri oluşturduklarını itiraf ettiler. Rant Mullens adında bir adam 1982 yılında arkadaşlarıyla beraber büyük Koca Ayak izlerini oyduklarını ve bu izleri onlarca sene boyunca kullandıklarını belirtti. Hangiler gerçektir? Hangileri sahtedir? Birçok zaman sözde "Koca Ayak uzmanları" bile anlayamamaktadır.

İyi kanıtların yokluğu Koca Ayak hayranlarının heyecanını azaltmamıştır; araştırmaya devam edebilmek için ihtiyaç duydukları her şey raporlarda, bulanık fotoğraflarda, yetersiz saç örneklerinde ve ayak izlerindedir. Daha iyi kanıtlar gelene kadar, eski kanıtlar yeniden ele alınacak ve yeniden incelenecektir - ve Koca Ayak'ın yaşadığı kanıtlanıncaya dek, bu araştırma devam edecektir.

Bu Makaleyi Alıntıla
Okundu Olarak İşaretle
Evrim Ağacı Akademi: Sahtebilim Yazı Dizisi

Bu yazı, Sahtebilim yazı dizisinin 20. yazısıdır. Bu yazı dizisini okumaya, serinin 1. yazısı olan "Bilimin Anlamını Gölgeleyen Tehlike: Sahtebilim!" başlıklı makalemizden başlamanızı öneririz.

Yazı dizisi içindeki ilerleyişinizi kaydetmek için veya kayıt olun.

EA Akademi Hakkında Bilgi Al
7
0
  • Paylaş
  • Alıntıla
  • Alıntıları Göster
Paylaş
Sonra Oku
Notlarım
Yazdır / PDF Olarak Kaydet
Bize Ulaş
Yukarı Zıpla

İçeriklerimizin bilimsel gerçekleri doğru bir şekilde yansıtması için en üst düzey çabayı gösteriyoruz. Gözünüze doğru gelmeyen bir şey varsa, mümkünse güvenilir kaynaklarınızla birlikte bize ulaşın!

Bu içeriğimizle ilgili bir sorunuz mu var? Buraya tıklayarak sorabilirsiniz.

Soru & Cevap Platformuna Git
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Güldürdü 3
  • Tebrikler! 1
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 1
  • Merak Uyandırıcı! 1
  • Grrr... *@$# 1
  • Muhteşem! 0
  • Bilim Budur! 0
  • İnanılmaz 0
  • Umut Verici! 0
  • Üzücü! 0
  • İğrenç! 0
  • Korkutucu! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
  1. Çeviri Kaynağı: LiveScience | Arşiv Bağlantısı
Tüm Reklamları Kapat

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 17/06/2024 16:34:42 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/1252

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Keşfet
Akış
İçerikler
Gündem
Radyoaktif
Böcek
Albert Einstein
Yıldızlar
Sıcaklık
Model
Mavi
Doğum
Eczacılık
Tümör
Obezite
Evrimleşme
Etimoloji
Mers
Endokrin Sistemi
Bebek Doğumu
Kuyrukluyıldız
Eğitim
Ölçüm
Bilimkurgu
Balıklar
Bilim İnsanı
Elektrokimya
Kimyasal Evrim
Nöron
Aklımdan Geçen
Komünite Seç
Aklımdan Geçen
Fark Ettim ki...
Bugün Öğrendim ki...
İşe Yarar İpucu
Bilim Haberleri
Hikaye Fikri
Video Konu Önerisi
Başlık
Gündem
Bugün bilimseverlerle ne paylaşmak istersin?
Bağlantı
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu komünite, aklınızdan geçen düşünceleri Evrim Ağacı ailesiyle paylaşabilmeniz içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Bilim kimliğinizi önceleyin.
Evrim Ağacı bir bilim platformudur. Dolayısıyla aklınızdan geçen her şeyden ziyade, bilim veya yaşamla ilgili olabilecek düşüncelerinizle ilgileniyoruz.
2
Propaganda ve baskı amaçlı kullanmayın.
Herkesin aklından her şey geçebilir; fakat bu platformun amacı, insanların belli ideolojiler için propaganda yapmaları veya başkaları üzerinde baskı kurma amacıyla geliştirilmemiştir. Paylaştığınız fikirlerin değer kattığından emin olun.
3
Gerilim yaratmayın.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
4
Değer katın; hassas konulardan ve öznel yoruma açık alanlardan uzak durun.
Bu komünitenin amacı okurlara hayatla ilgili keyifli farkındalıklar yaşatabilmektir. Din, politika, spor, aktüel konular gibi anlık tepkilere neden olabilecek konulardaki tespitlerden kaçının. Ayrıca aklınızdan geçenlerin Türkiye’deki bilim komünitesine değer katması beklenmektedir.
5
Cevap hakkı doğurmayın.
Bu platformda cevap veya yorum sistemi bulunmamaktadır. Dolayısıyla aklınızdan geçenlerin, tespit edilebilir kişilere cevap hakkı doğurmadığından emin olun.
Ekle
Soru Sor
Sosyal
Yeniler
Daha Fazla İçerik Göster
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
Evrim Ağacı'na Destek Ol

Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katın.

Evrim Ağacı'nı Takip Et!
Yazı Geçmişi
Okuma Geçmişi
Notlarım
İlerleme Durumunu Güncelle
Okudum
Sonra Oku
Not Ekle
Kaldığım Yeri İşaretle
Göz Attım

Evrim Ağacı tarafından otomatik olarak takip edilen işlemleri istediğin zaman durdurabilirsin.
[Site ayalarına git...]

Filtrele
Listele
Bu yazıdaki hareketlerin
Devamını Göster
Filtrele
Listele
Tüm Okuma Geçmişin
Devamını Göster
0/10000
Bu Makaleyi Alıntıla
Evrim Ağacı Formatı
APA7
MLA9
Chicago
B. Radford, et al. Koca Ayak: Ormanlarda Gezen Bir Ayı-İnsan Karışımı Canavarı Var Mı?. (29 Mayıs 2013). Alındığı Tarih: 17 Haziran 2024. Alındığı Yer: https://evrimagaci.org/s/1252
Radford, B., Acar, A. B., Bakırcı, Ç. M. (2013, May 29). Koca Ayak: Ormanlarda Gezen Bir Ayı-İnsan Karışımı Canavarı Var Mı?. Evrim Ağacı. Retrieved June 17, 2024. from https://evrimagaci.org/s/1252
B. Radford, et al. “Koca Ayak: Ormanlarda Gezen Bir Ayı-İnsan Karışımı Canavarı Var Mı?.” Edited by Çağrı Mert Bakırcı. Translated by Arsel Berkat Acar, Evrim Ağacı, 29 May. 2013, https://evrimagaci.org/s/1252.
Radford, Benjamin. Acar, Arsel Berkat. Bakırcı, Çağrı Mert. “Koca Ayak: Ormanlarda Gezen Bir Ayı-İnsan Karışımı Canavarı Var Mı?.” Edited by Çağrı Mert Bakırcı. Translated by Arsel Berkat Acar. Evrim Ağacı, May 29, 2013. https://evrimagaci.org/s/1252.
ve seni takip ediyor

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close