Bu Reklamı Kapat
Bu Reklamı Kapat

Kızılçam (Pinus brutia Ten.)

Kızılçam (Pinus brutia Ten.) Nature Wonders
6 dakika
5,862
  • Taksonomi
  • Dendroloji
Kızılçam
  • Bilimsel Adı Pinus brutia Ten.
  • Halk Arasındaki Türkçe Adı Kızılçam
  • Halk Arasındaki İngilizce Adı Turkish pine
Taksonomi
  • Bu içerik, Evrim Ağacı'nın tür gözlemleri ve türlere dair bilgileri barındıran Yaşam Ağacı projesinin bir parçası olarak hazırlanmıştır.
  • Gözlem Ekle

Gözlem Bilgileri

Evrim Ağacı okuyucularından Orman Yüksek Mühendisi Doç. Dr. Cihan Erdönmez'in İstanbul Florya Atatürk Ormanı'nda çektiği kızılçam fotoğrafı. Cihan Erdönmez kızılçamdaki kozalakların fazlalığına dikkat çekiyor ve kızılçam konuşabilseydi şunları söylerdi diyor: "Beni yakabilirsin ama yok edemezsin, bir yanar bin gelirim."

Tanım ve Genel Bilgiler

Kızılçam (Pinus brutia Ten.), Çamgiller (Pinaceae) familyasına aittir. Halep çamına (Pinus halepensis) olan benzerliği ile bilinen bir çam türüdür. Akdeniz İklimi'ne özgü ortamlarda yetişir, 20-25 metreye kadar boylanabilir ve 60 cm'ye kadar çaplanabilirler. Akdeniz İklimi'nin yazları sıcak ve kurak olan koşullarına dayanıklı ve bu iklimdeki farklı toprak koşullarında yetişebilirler. Hızlı büyüyüp gelişebilen bir türdür.

Kızılçam
Kızılçam
Cihan Erdönmez

Dalları kalın olup genç sürgünler tüysüzdür. Sürgünler önceleri kırmızımsı renkte olup zamanla yeşilimsi-kahverengi renge dönüşmektedir. Bu tür adını bu sürgünlerin kırmızımsı renginden almaktadır. İğne yaprakları 10-18 cm civarında olup açık yeşil renklidir. Kozalaklar kısa saplı ve topaç şeklinde olup açık kahverengi renginde olurlar.

Kızılçam yaprakları ve kozalakları
Kızılçam yaprakları ve kozalakları
Terence Rodbard

Odunu; marangozluk endüstrisi, kağıt üretimi ve yakacak odun da dahil olmak üzere çeşitli amaçlar için kullanılır. Ağacın tohumları pastacılıkta da kullanılmaktadır. Kuraklığa dayanıklıdır, yangına dayanıklı kozalakları ile kuru, terk edilmiş ve yanmış alanlarda başarılı bir şekilde kolonileştirilmesi sağlanabilir.

Bu Reklamı Kapat

Ekolojik Dağılım ve Habitat

Pinus brutia, Doğu Akdeniz Bölgesi'ne özgü bir çam türü olup yetiştiği en büyük alan Türkiye'dir ancak aynı zamanda güneydoğu Bulgaristan, Girit, Kırım, İran, Gürcistan, Azerbaycan, kuzey Irak, batı Suriye, İsrail'e kadar uzanır. Genellikle 600 metreden 1.200 metreye kadar olan düşük deniz seviyelerinde yetişir.

Kızılçamın yetiştiği bölgeler
Kızılçamın yetiştiği bölgeler
Wikimedia

Küçük sıvacıkuşu ya da Anadolu sıvacıkuşu (Sitta krueperi), büyük ölçüde kızılçam ormanlarında yaşar ve beslenmek için büyük ölçüde ona bağımlıdır.

Küçük sıvacıkuşu ya da Anadolu sıvacıkuşu
Küçük sıvacıkuşu ya da Anadolu sıvacıkuşu
Wikipedia

Kızılçamın yayıldığı bölgelerde ortalama sıcaklı 10-25 °C aralığındadır. Yalnız kızılçam dona da dayanıklıdır; 1-2 yaşındaki kızılçam fidanları -14 °C'ye kadar düşen sıcaklıklarda zarar görmeden kalabilmektedir. Kızılçamın yetişme ortamları, jeolojik olarak Mesozoik devrinin Jura ve Kratase kalkerleridir. Ancak kızılçamın büyümesinde toprağın jeolojik orijinindeki farklılığın çok etkili olmadığı tespit edilmiştir.

Kızılçam yangına karşı hassas bir türdür yani kolaylıkla yanabilmektedir. Yalnız bu kolay yanma özelliği, yangınlara karşı ekolojik adaptasyonlarından kaynaklanmaktadır. Kızılçam ormanları sıklıkla yangınlardan sonra kolaylıkla ve başarılı bir şekilde yenilenmeyi başarır. Yangından sonra toprak yüzeyini kaplayan küller, sonbaharda filizlenmesini sağlayacak bir ortam sağlar.

Evrim Ağacı'ndan Mesaj

Popülasyon ve Koruma Statüsü

Bu çam türü koruma statüsünde olmayıp, popülasyonundan endişe duyulmamaktadır. Kızılçamın dünyada en geniş yayılışı Türkiye’dir. Kızılçam, Batı Akdeniz'den (İspanya, Fas) Güney Fransa, İtalya, Yunanistan üzerinden Lübnan'a kadar uzanan bölgenin yaklaşık 6,8 milyon hektarını kaplayan Akdeniz çamları arasında en yaygın ve bol olanıdır. Kızılçam ormanlarının yayılma alanı Türkiye'de yaklaşık 5,6 milyon hektara ulaşmaktadır.

Ayrıca yangın sonrası aktif restorasyonun (plantasyon veya tohum ekme gibi), popülasyonun dayanıklılığını düşürdüğü Biogeosciences and Forestry isimli dergide yayımlanan çalışmada tespit edilmiştir. Araştırmacılar da Prof. Dr. Çağatay Tavşanoğlu, Okan Ürker ve Behzat Gürkan’dir.

Üreme ve Ekoloji

Orman yangınlarına adapte olduklarından, yangından sonra serotinöz kozalaklardan salınan tohumları kullanarak yenilenirler. Kızılçam kozalakları orta ila yüksek derecede serotinli olup tohum olgunlaşmasından sonra bir veya daha fazla ağaçta kapalı kalabilir ve gerektiğinde hızlı bir şekilde açılabilirler. Akdeniz yöresinde bulunan diğer çam türleri gibi kızılçamın da kozalakları zor açılır ama yangın durumunda yani yüksek sıcaklıklarda kolayca açılır ve tohumlar etrafa saçılır.

Kızılçam kozalağı, normal koşullarda zor açılır ama yangın halinde kolayca açılarak tohumların kolayca yayılmasını sağlayacak şekilde adapte olmuştur.
Kızılçam kozalağı, normal koşullarda zor açılır ama yangın halinde kolayca açılarak tohumların kolayca yayılmasını sağlayacak şekilde adapte olmuştur.
Project Noah

Akdeniz iklimindeki çam ağacı türleri asırlardır etkisinde kaldıkları kuraklık ve yangınlara karşı varlıklarını sürdürebilmek için bazı yapısal özellikler geliştirmiş yani adapte olmuşlardır. Bitkinin kalın kabuklu tabakası, son derece önemli olan kambiyon tabakasını sarar ve yangından korur.

Bu Reklamı Kapat

Yaklaşık 200 milyon yıl önce evrimleştiği hesaplanan çam ağaçları (Pinus spp.) serotinöz kozalaklar ile seçilim göstermiş. Yani tetikleyiciler ile tohumlar saçılıyor ve bırakılıyor.

  • Pyriscence: Yangın ve ateş ile.
  • Xyriscence: Kuruluk ile.
  • Necriscence: Ebeveyn ağacın ölümü ile.
  • Soliscence: Güneş ışığı ile.

Metabolizma ve Büyüme

Kızılçam Akdeniz İklimi'nin yazları sıcak ve kurak olan koşullarına dayanıklıdır. Bu iklimdeki farklı toprak koşullarında yetişebilir ve hızlı büyüyüp gelişebilen bir türdür.

Her bitkinin büyüme hızı, ortam şartları tarafından belirlenir ve aynı türün farklı ortamlarda (örneğin denize daha yakın veya tepelerde) yetişen bireyleri farklı hızlarda büyüyebilir. Ancak genel olarak kızılçam bitkisi (Pinus brutia), sadece 1 yıl içinde birkaç on santimetre boy atabilir. 2-3 yaşında biyolojik olgunluğa erişir ve üreyebilmeye başlar. 10 yaşına kadar her yıl 15-30 santimetre kadar büyür.

Suriye'de yetişen kızılçam ormanlarında yapılan bir çalışmada, yaş ile boy arasındaki ilişkiyi gösteren grafik
Suriye'de yetişen kızılçam ormanlarında yapılan bir çalışmada, yaş ile boy arasındaki ilişkiyi gösteren grafik
ResearchGate

10-12 yaşında "sıklık çağı"na girer, yani ormanı oluşturan ağaçların tepeleri birbirine değmeye başlayarak kapalılık durumu oluşur. Bu dönemde kızılçam, yaklaşık olarak yetişkin bir insan ile aynı boydadır. 10 yaşından sonra her yıl 1.5-3 metre kadar büyür. Maksimum uzunluğu 27-35 metre civarındadır.

Bu Reklamı Kapat

İnsanlarla Etkileşim ve Kültürel Referanslar

Kızılçam, salgıladığı özsuyu emen bir yaprak biti olan Marchalina hellenica'ya ev sahipliği yapar. Normal koşullarda bu böcek, çama önemli bir zarar vermemektedir. Bu böcek, çamın özsuyunu emerek beslenir, artan özsuyunu da tatlı bir madde halinde dışkılar. Bu böceğin salgıladığı tatlı sıvı, yani arılar için bal özü olan bu sıvı, bal arıları tarafından toplanarak zengin aromalı ve değerli bir bal olan çam balına dönüştürülür. Çam balı, tıbbi faydalarıyla da bilinmektedir.

Bu böceklerin sıvı salgılaması, Temmuz ve Ekim ayları arasında olmaktadır. Bu sıvıyı bulunduran ağaçlara halk arasında balsıra ağaçları denilir. Böcekler, ağaç gövdelerinin toprak seviyesindeki kısımlarında yumurtlar ve yavrular yumurtadan çıkınca çamın özsuyunu emerek tırmanırlar.

Etimoloji

Pinus brutia, ilk olarak 1811'de Michele Tenore (1780-1861) tarafından tanımlanmıştır. Yaygın olarak kızılçam olarak bilinir. "Calabrian pine" ve "Turkish pine" en yaygın İngilizce adlarıdır. Türkçede "kızılçam" olarak bilinir. Tür adı, Roma döneminde Brutia olarak bilinen İtalyan Calabria eyaletinden esinlenerek verilmiştir.

Okundu Olarak İşaretle
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Tebrikler! 27
  • Umut Verici! 7
  • Merak Uyandırıcı! 5
  • Bilim Budur! 2
  • İnanılmaz 1
  • Muhteşem! 0
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 0
  • Güldürdü 0
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
  • Korkutucu! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
  • E. Öktem, et al. (1987). Kızılçam. Yayınevi: Ormancılık Araştırma Enstitüsü Yayınları. sf: 13, 28, 36, 45.
  • Euforgen. Pinus Brutia. (8 Ağustos 2021). Alındığı Tarih: 8 Ağustos 2021. Alındığı Yer: Euforgen | Arşiv Bağlantısı
  • A. Mauri, et al. Pinus Halepensis And Pinus Brutia. (1 Mart 2016). Alındığı Tarih: 8 Ağustos 2021. Alındığı Yer: Researchgate | Arşiv Bağlantısı
  • M. M. M. Abuamoud. (2018). Comparison Of Some Anatomical, Chemical And Fibrous Characteristics Of Turkish Red Pine (Pinus Brutia Ten.) Sampled From Different Regions. Dergi Park, sf: 2. | Arşiv Bağlantısı
  • A. Küçükosmanoğlu. (Dergi Makalesi, 1993). Kızılçam-Orman Yangınları İlişkisi.
  • American Conifer Society. Pinus Brutia / Calabrian Pine. (8 Ağustos 2021). Alındığı Tarih: 8 Ağustos 2021. Alındığı Yer: American Conifer Society | Arşiv Bağlantısı
  • G. Caudullo, et al. (2017). Chorological Maps For The Main European Woody Species. Data in Brief, sf: 662-666. doi: 10.1016/j.dib.2017.05.007. | Arşiv Bağlantısı
  • R. H. Ellis, et al. (2012). Basic And Applied Aspects Of Seed Biology. ISBN: 9789401157162. Yayınevi: Springer Science & Business Media.
  • A. Skordilis, et al. (1997). Comparative Ecophysiology Of Seed Germination Strategies In The Seven Pine Species Naturally Growing In Greece. Springer, Dordrecht, sf: 623-632. doi: 10.1007/978-94-011-5716-2_69. | Arşiv Bağlantısı
  • R. Özçelik. (2000). Meşcere Bakımlarının Büyümeye Etkileri Ve Kızılçam Örneği. Süleyman Demirel Üniversitesi Orman Fakültesi Dergisi, sf: 41-56. | Arşiv Bağlantısı
  • Z. Shater, et al. (2011). A Growth And Yield Model For Even-Aged Pinus Brutia Ten. Stands In Syria. Annals of Forest Science, sf: 149-157. doi: 10.1007/s13595-011-0016-z. | Arşiv Bağlantısı
Bu Reklamı Kapat

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 20/08/2022 02:43:49 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/10829

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Bu Reklamı Kapat
Size Özel (Beta)
İçerikler
Sosyal
Gönderiler
Kimyasal Evrim
Paleontoloji
Doğa Olayları
Albert Einstein
Metal
Yapay
Güneş
Modern
Maske Takmak
Yavru
Grip
Ergen
Astronot
Makale
Koaservat
Şehir
Moleküler Biyoloji Ve Genetik
Kurbağa
Kamuflaj
Cinsellik
Parçacık
Nasa
Gen İfadesi
Etik
Bilgi
Aklımdan Geçen
Komünite Seç
Aklımdan Geçen
Fark Ettim ki...
Bugün Öğrendim ki...
İşe Yarar İpucu
Bilim Haberleri
Hikaye Fikri
Başlık
Bugün bilimseverlerle ne paylaşmak istersin?
Bağlantı
Gönder
Ekle
Soru Sor
Daha Fazla İçerik Göster
Evrim Ağacı'na Destek Ol
Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katmak için hemen buraya tıklayın.
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
EA Akademi
Evrim Ağacı Akademi (ya da kısaca EA Akademi), 2010 yılından beri ürettiğimiz makalelerden oluşan ve kendi kendinizi bilimin çeşitli dallarında eğitebileceğiniz bir çevirim içi eğitim girişimi! Evrim Ağacı Akademi'yi buraya tıklayarak görebilirsiniz. Daha fazla bilgi için buraya tıklayın.
Etkinlik & İlan
Bilim ile ilgili bir etkinlik mi düzenliyorsunuz? Yoksa bilim insanlarını veya bilimseverleri ilgilendiren bir iş, staj, çalıştay, makale çağrısı vb. bir duyurunuz mu var? Etkinlik & İlan Platformumuzda paylaşın, milyonlarca bilimsevere ulaşsın.
Podcast
Evrim Ağacı'nın birçok içeriğinin profesyonel ses sanatçıları tarafından seslendirildiğini biliyor muydunuz? Bunların hepsini Podcast Platformumuzda dinleyebilirsiniz. Ayrıca Spotify, iTunes, Google Podcast ve YouTube bağlantılarını da bir arada bulabilirsiniz.
Yazı Geçmişi
Okuma Geçmişi
Notlarım
İlerleme Durumunu Güncelle
Okudum
Sonra Oku
Not Ekle
Kaldığım Yeri İşaretle
Göz Attım

Evrim Ağacı tarafından otomatik olarak takip edilen işlemleri istediğin zaman durdurabilirsin.
[Site ayalarına git...]

Filtrele
Listele
Bu yazıdaki hareketlerin
Devamını Göster
Filtrele
Listele
Tüm Okuma Geçmişin
Devamını Göster
0/10000

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
Geri Bildirim Gönder
Paylaş
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nda reklamları 2 şekilde kapatabilirsiniz:

  1. Ücretsiz üye girişi yapmak: Sitedeki reklamların %50 kadarını kapatmak için ücretsiz bir Evrim Ağacı üyeliği açmanız ve sitemizi/uygulamamızı kullanmanız yeterli!

  2. Maddi destekçilerimiz arasına katılmak: Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, sitemizin/uygulamamızın çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, %100 reklamsız ve çok daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol

Devamını Oku
Evrim Ağacı Uygulamasını
İndir
Chromium Tabanlı Mobil Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
İlk birkaç girişinizde zaten tarayıcınız size uygulamamızı indirmeyi önerecek. Önerideki tuşa tıklayarak uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu öneriyi, yukarıdaki videoda görebilirsiniz. Eğer bu öneri artık gözükmüyorsa, Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Chromium Tabanlı Masaüstü Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
Yeni uygulamamızı kurmak için tarayıcı çubuğundaki kurulum tuşuna tıklayın. "Yükle" (Install) tuşuna basarak kurulumu tamamlayın. Dilerseniz, Evrim Ağacı İleri Web Uygulaması'nı görev çubuğunuza sabitleyin. Uygulama logosuna sağ tıklayıp, "Görev Çubuğuna Sabitle" seçeneğine tıklayabilirsiniz. Eğer bu seçenek gözükmüyorsa, tarayıcının Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Safari Mobil Uygulama
Sırasıyla Paylaş -> Ana Ekrana Ekle -> Ekle tuşlarına basarak yeni mobil uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu basamakları görmek için yukarıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Daha fazla bilgi almak için tıklayın

Önizleme
Görseli Kaydet
Sıfırla
Vazgeç
Ara
Raporla

Raporlama sisteminin amacı, platformu uygunsuz biçimde kullananların önüne geçmektir. Lütfen bir içeriği, sadece düşük kaliteli olduğunu veya soruya cevap olmadığını düşündüğünüz raporlamayınız; bu raporlar kabul edilmeyecektir. Bunun yerine daha kaliteli cevapları kendiniz girmeye çalışın veya diğer kullanıcıları oylama, teşekkür ve kabul edilen cevap araçları ile daha kaliteli cevaplara teşvik edin. Kalitesiz bulduğunuz içerikleri eleyebileceğiniz, kalitelileri daha ön plana çıkarabileceğiniz yeni araçlar geliştirmekteyiz.

Soru Sor
Görsel Ekle
Kurallar
Platform Kuralları
Bu platform, aklınıza takılan soruları sorabilmeniz ve diğerlerinin sorularını yanıtlayabilmeniz içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu platformun ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Gerçekten soru sorun, imâdan ve yüklü sorulardan kaçının.
Sorularınızın amacı nesnel olarak gerçeği öğrenmek veya fikir almak olmalıdır. Şahsi kanaatinizle ilgili mesaj vermek için kullanmayın; yüklü soru sormayın.
2
Bilim kimliğinizi kullanın.
Evrim Ağacı bir bilim platformudur. Dolayısıyla sorular ve cevaplar, bilimsel perspektifi yansıtmalıdır. Geçerli bilimsel kaynaklarla doğrulanamayan bilgiler veya reklamlar silinebilir.
3
Düzgün ve insanca iletişim kurun.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
4
Sahtebilimi desteklemek yasaktır.
Sahtebilim kategorisi altında konuyla ilgili sorular sorabilirsiniz; ancak bilimsel geçerliliği bulunmayan sahtebilim konularını destekleyen sorular veya cevaplar paylaşmayın.
5
Türkçeyi düzgün kullanın.
Şair olmanızı beklemiyoruz; ancak yazdığınız içeriğin anlaşılır olması ve temel düzeyde yazım ve dil bilgisi kurallarına uyması gerekmektedir.
Soru Ara
Aradığınız soruyu bulamadıysanız buraya tıklayarak sorabilirsiniz.
Alıntı Ekle
Eser Ekle
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu komünite, fark edildiğinde ufku genişleten tespitler içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Formu olabildiğince eksiksiz doldurun.
Girdiğiniz sözün/alıntının kaynağı ne kadar açıksa o kadar iyi. Açıklama kısmına kitabın sayfa sayısını veya filmin saat/dakika/saniye bilgisini girebilirsiniz.
2
Anonimden kaçının.
Bazı sözler/alıntılar anonim olabilir. Fakat sözün anonimliğini doğrulamaksızın, bilmediğiniz her söze/alıntıya anonim yazmayın. Bu tür girdiler silinebilir.
3
Kaynağı araştırın ve sorgulayın.
Sayısız söz/alıntı, gerçekte o sözü hiçbir zaman söylememiş/yazmamış kişilere, hatalı bir şekilde atfediliyor. Paylaşımınızın site geneline yayılabilmesi için kaliteli kaynaklar kullanın ve kaynaklarınızı sorgulayın.
4
Ofansif ve entelektüel düşünceden uzak sözler yasaktır.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
5
Sözlerinizi tırnak (") içine almayın.
Sistemimiz formatı otomatik olarak ayarlayacaktır.
Gönder
Tavsiye Et
Aşağıdaki kutuya, [ESER ADI] isimli [KİTABI/FİLMİ] neden tavsiye ettiğini girebilirsin. Ne kadar detaylı ve kapsamlı bir analiz yaparsan, bu eseri [OKUMAK/İZLEMEK] isteyenleri o kadar doğru ve fazla bilgilendirmiş olacaksın. Tavsiyenin sadece negatif içerikte olamayacağını, eğer bu sistemi kullanıyorsan tavsiye ettiğin içeriğin pozitif taraflarından bahsetmek zorunda olduğunu lütfen unutma. Yapıcı eleştiri hakkında daha fazla bilgi almak için burayı okuyabilirsin.
Kurallar
Platform Kuralları
Bu platform; okuduğunuz kitaplara, izlediğiniz filmlere/belgesellere veya takip ettiğiniz YouTube kanallarına yönelik tavsiylerinizi ve/veya yapıcı eleştirel fikirlerinizi girebilmeniz içindir. Tavsiye etmek istediğiniz eseri bulamazsanız, buradan yeni bir kayıt oluşturabilirsiniz. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu platformun ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Önceliğimiz pozitif tavsiyelerdir.
Bu platformu, beğenmediğiniz eserleri yermek için değil, beğendiğiniz eserleri başkalarına tanıtmak için kullanmaya öncelik veriniz. Sadece negatif girdileri olduğu tespit edilenler platformdan geçici veya kalıcı olarak engellenebilirler.
2
Tavsiyenizin içeriği sadece negatif olamaz.
Tavsiye yazdığınız eserleri olabildiğince objektif bir gözlükle anlatmanız beklenmektedir. Dolayısıyla bir eseri beğenmediyseniz bile, tavsiyenizde eserin pozitif taraflarından da bahsetmeniz gerekmektedir.
3
Negatif eleştiriler yapıcı olmak zorundadır.
Eğer tavsiyenizin ana tonu negatif olacaksa, tüm eleştirileriniz yapıcı nitelikte olmak zorundadır. Yapıcı eleştiri kurallarını buradan öğrenebilirsiniz. Yapıcı bir tarafı olmayan veya tamamen yıkıcı içerikte olan eleştiriler silinebilir ve yazarlar geçici veya kalıcı olarak engellenebilirler.
4
Düzgün ve insanca iletişim kurun.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
5
Türkçeyi düzgün kullanın.
Şair olmanızı beklemiyoruz; ancak yazdığınız içeriğin anlaşılır olması ve temel düzeyde yazım ve dil bilgisi kurallarına uyması gerekmektedir.
Eser Ara
Aradığınız eseri bulamadıysanız buraya tıklayarak ekleyebilirsiniz.
Tür Ekle
Üst Takson Seç
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu platform, yaşamış ve yaşayan bütün türleri filogenetik olarak sınıflandırdığımız ve tanıttığımız Yaşam Ağacı projemize, henüz girilmemiş taksonları girebilmeniz için geliştirdiğimiz bir platformdur. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Takson adlarını doğru yazdığınızdan emin olun.
Taksonların sadece ilk harfleri büyük yazılmalıdır. Latince tür adlarında, cins adının ilk harfi büyük, diğer bütün harfler küçük olmalıdır (Örn: Canis lupus domesticus). Türkçe adlarda da sadece ilk harf büyük yazılmalıdır (Örn: Evcil köpek).
2
Taksonlar arası bağlantıları doğru girin.
Girdiğiniz taksonun üst taksonunu girmeniz zorunludur. Eğer üst takson yoksa, mümkün olduğunca öncelikle üst taksonları girmeye çalışın; sonrasında daha alt taksonları girin.
3
Birden fazla kaynaktan kontrol edin.
Mümkün olduğunca ezbere iş yapmayın, girdiğiniz taksonların isimlerinin birden fazla kaynaktan kontrol edin. Alternatif (sinonim) takson adlarını girmeyi unutmayın.
4
Tekrara düşmeyin.
Aynı taksonu birden fazla defa girmediğinizden emin olun. Otomatik tamamlama sistemimiz size bu konuda yardımcı olacaktır.
5
Mümkünse, takson tanıtım yazısı (Taksonomi yazısı) girin.
Bu araç sadece taksonları sisteme girmek için geliştirilmiştir. Dolayısıyla taksonlara ait minimal bilgiye yer vermektedir. Evrim Ağacı olarak amacımız, taksonlara dair detaylı girdilerle bu projeyi zenginleştirmektir. Girdiğiniz türü daha kapsamlı tanıtmak için Taksonomi yazısı girin.
Gönder
Tür Gözlemi Ekle
Tür Seç
Fotoğraf Ekle
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu platform, bizzat gözlediğiniz türlerin fotoğraflarını paylaşabilmeniz için geliştirilmiştir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Net ve anlaşılır görseller yükleyin.
Her zaman bir türü kusursuz netlikte fotoğraflamanız mümkün olmayabilir; ancak buraya yüklediğiniz fotoğraflardaki türlerin özellikle de vücut deseni gibi özelliklerinin rahatlıkla ayırt edilecek kadar net olması gerekmektedir.
2
Özgün olun, telif ihlali yapmayın.
Yüklediğiniz fotoğrafların telif hakları size ait olmalıdır. Başkası tarafından çekilen fotoğrafları yükleyemezsiniz. Wikimedia gibi açık kaynak organizasyonlarda yayınlanan telifsiz fotoğrafları yükleyebilirsiniz.
3
Paylaştığınız fotoğrafların telif hakkını isteyemezsiniz.
Yüklediğiniz fotoğraflar tamamen halka açık bir şekilde, sınırsız ve süresiz kullanım izniyle paylaşılacaktır. Bu fotoğraflar nedeniyle Evrim Ağacı’ndan telif veya ödeme talep etmeniz mümkün olmayacaktır. Kendi fotoğraflarınızı başka yerlerde istediğiniz gibi kullanabilirsiniz.
4
Etik kurallarına uyun.
Yüklediğiniz fotoğrafların uygunsuz olmadığından ve başkalarının haklarını ihlâl etmediğinden emin olun.
5
Takson teşhisini doğru yapın.
Yaptığınız gözlemler, spesifik taksonlarla ilişkilendirilmektedir. Takson teşhisini doğru yapmanız beklenmektedir. Taksonu bilemediğinizde, olabildiğince genel bir taksonla ilişkilendirin; örneğin türü bilmiyorsanız cins ile, cinsi bilmiyorsanız aile ile, aileyi bilmiyorsanız takım ile, vs.
Gönder
Tür Ara
Aradığınız türü bulamadıysanız buraya tıklayarak ekleyebilirsiniz.