Evrim Ağacı
Reklamı Kapat

Kilo Vermenin Bilimi: Nasıl Kilo Verilmeli?

Kilo Vermek İsteyenler Nelere Odaklanmalı ve Neler Yapmalı?

Kilo Vermenin Bilimi: Nasıl Kilo Verilmeli?
Tavsiye Makale
Reklamı Kapat

Bu türev bir içeriktir. Yani bu yazının omurgası, Pritikin isimli kaynaktan çevrilerek dilimize uyarlanmıştır; ancak "çeviri" içeriklerimizden farklı olarak, bu içerikte orijinal metin birebir korunmamıştır. Anlatım ve konu akışı gibi detaylar Evrim Ağacı yazar(lar)ı ve/veya editörler tarafından güncellenmiş, değiştirilmiş ve/veya geliştirilmiştir. Yazar, kaynaktan alınan metin omurgası üzerine kendi örneklerini, bilgilerini, detaylarını eklemiş; içeriği ve anlatımı zenginleştirmiş ve/veya çeşitlendirmiş olabilir. Bu ek kısımlarla ilgili kaynaklar da, yazının sonunda gösterilmiştir. Metnin omurgasını oluşturan kaynağı, orijinal dilinde okumak için lütfen yukarıdaki bağlantıya tıklayınız. Bu içerik, diğer tüm içeriklerimiz gibi, İçerik Kullanım İzinleri'ne tabidir.

Kilo vermek, günümüzde giderek artan sayıda bir insan kitlesinin en hayati hedeflerinden birisidir. Obezite gibi ölümcül bir hastalık en sıklıkla Amerikan halkının sorunu gibi gözükse de, tüm Dünya giderek artan bir hızla bu hastalığın avuçları arasına girmektedir. Geride bıraktığımız 33 sene, obezite hastalığının en yoğun olarak çalışıldığı dönem olmuştur. Bu 33 yıllık süre zarfında 188 farklı ülkeden toplanan verilere göre obezite, tüm Dünya'daki yetişkin insanlar arasında %28 oranında, çocuklar arasındaysa %47 oranında artış göstermiştir. Yani 1980'li yıllarda Dünya'daki obez ve aşırı kiloluların sayısı 857 milyon civarındayken, 2013 yılında bu sayı 2.1 milyarı aşmıştır! 

2.1 milyar! Bunun ne demek olduğunu bilemiyoruz anlıyor musunuz? Dünya'da neredeyse her 3 insandan 1 tanesi obez! Şu anda Dünya'daki obez sayısı, 1927 senesindeki Dünya toplam nüfusundan fazla! ABD, obezitenin en sık görüldüğü (%13) ülkelerden birisi olsa da, hayat kayıpları bakımından durum %5 oranındadır ve diğer birçok ülkeden düşüktür. Yani obezite, artık "Amerika'nın sorunu" falan değildir. Bunu en net şekilde gösteren veriler, son 30 sene içerisinde dişiler arasındaki obezitenin en hızlı artış gösterdiği ülkelerin Mısır, Suudi Arabistan, Umman, Honduras ve Bahreyn olduğu gerçeğidir. Erkeklerdeki en hızlı obezite artışı ise Yeni Zelanda, Bahreyn, Kuveyt, Suudi Arabistan ve ABD'dedir.

Kilo kaybı, ne yazık ki popülist bazı sözde bilim insanları tarafından "tek diyet" formülüne indirgenmeye çalışılmaktadır. İnsanlar, Dünya üzerindeki her şart ve her koşul ve her insan için tek bir kaftandan biçilmiş bir diyet formülü olduğuna inandırılmaktadır. Bu, "koca ve şişko" bir yalandır! Her insan farklıdır. Her insanın şartları, içerisinde bulunduğu durumlar, fiziksel ve genetik özellikleri, yaşam biçimleri farklıdır. Geniş bir kitleye uygun bazı genel çerçeveler çizmek mümkün olsa da, tüm insanları istisnasız ve her zaman kapsayacak bir diyetin olduğuna inanmak, en kibar tabiriyle aptallıktır. Bu nedenle diyetisyenler vardır. Bu nedenle her diyetisyen, her bir birey için ayrı bir diyet hazırlarlar. Bunlar için takip edilen genel kurallar elbet vardır. Fakat bunlar, herkes için ve evrensel olarak genel geçer yasalar değildir!

Peki ne yapacağız? Diyetin, yani beslenme biliminin temellerini elimizden geldiğince öğreneceğiz. Biyolojiyi, yani canlılık bilimini anlayacağız. Böylelikle kendimizi daha iyi tanıyabileceğiz. Bu sayede, kendimiz için en uygun sistemi geliştirebileceğiz. 

Aşağıdaki infografikte, diyet ve kilo kaybıyla ilgili bugüne kadar yapılan birçok araştırmadan süzülen temel verileri göreceksiniz. Bunlar size "ne yapmanız gerektiğini" değil, "nasıl düşünebileceğinizi" öğretecektir. Size tavsiyemiz, eğer ki gerçekten kendinize en uygun sistemi bulmak istiyorsanız, diyetisyen tavsiyeleri eşliğinde çalışmanızdır.

Umuyoruz ki size de yol gösterici olacaktır.

Visually

Görselden de görülebileceği gibi, sadece diyet değişikliğine gitme yoluyla kilo vermek en az kalıcı olan yöntemlerden birisi; çünkü beslenme prensiplerini bir bütün olarak değiştirmeden, sadece belli başlı yöntemler uygulayarak (örneğin kalori sayarak) kilo vermek uzun vadede son derece yorucu. Bu nedenle diyet yoluyla kilo verenlerin %95'i, kilo verdikten sonraki 5 yıl içinde bu kiloları geri almaktadır.

Öte yandan egzersiz yapmak sağlıklı olsa da kilo vermeyi tek başına sağlaması çok zordur. Hatta meşhur bir söz vardır: Diyeti, koşarak geçemezsiniz! Yani yediğiniz herhangi bir şeyin kalorisini yakmak için yapmanız gereken egzersiz süresi inanılmaz fazladır! Bu nedenle sadece egzersiz yaparak kilo vermeye çalışmak çok zordur; ancak yine de bunu azimle uygulayanlar kas kütlelerini arttırdıkları (dolayısıyla daha çok kalori yaktıkları) ve kilo vermek için fazlasıyla emek harcadıkları için bunu etkili bir yol olarak görebilirler.

Kilo vermenin en etkili yoluysa, yaşam stilini bir bütün olarak değiştirmektir. Bunun bir parçası olarak doğru ve sürdürülebilir bir diyet uygulanmalıdır; bu bakımdan, aşırı kısıtlı kalori sayımına gerek yoktur. Egzersiz yapılmalıdır; ancak bu da abartılmadan, orta derecede yapılmalıdır. Etrafınızdaki kişiler sizin diyetinizi ve egzersizlerinizi desteklemelidir. Durmaksızın hamburger yemek isteyen bir eş ile kilo vermeye çalışmak zordur. Ayrıca uyku sürenizi de düzgün ayarlamanız gerekir, çünkü uykusuzluk, kilo kaybını önlemektedir. Ayrıca uyku sırasında salgılanan hormonlar, kilo vermenize yardımcı olur.

Evrim Ağacı'ndan Mesaj

Eğer yaşam stilinizi değiştirebilirseniz, ortalamada 30 kilogram kilo kaybetmeniz, bunu en az 5.5 sene boyunca korumanız mümkün olabilir! Bu yolculukta sizin en büyük yardımcınız meyveler, sebzeler, kepekli tahıllar ve yağsız protein kaynaklarıdır (fasulye, kümes hayvanları ve balık gibi). Tabii ki kilo verme yolculuğunuz boyunca sık sık tartılmalı ve kendinizi kontrol altında tutmalısınız. Ama bunu bir zorlama olarak değil, yaşam stilinizin değişiminin bir parçası olarak yapmalısınız. Eğer günlük rutininize 1 saat bile olsa egzersiz ekleyebilirseniz (ki bu, yürümek kadar basit bir egzersiz bile olabilir), kilo kaybınız hızlanarak artacaktır.

Kilo kaybı uzun bir yolculuk olabilir; ancak her geçen gün daha kolaylaşacağını söyleyebiliriz. Bunu kolaylaştırmanın önemli bir yolu, kendinizi abartılı düzeyde kısıtlamamaktır. Yani 1 ayda 20 kilo vermeyi hedeflemeyin, her hafta 1-2 kilo civarında vermeyi hedefleyin ve süreyi uzun bir aralığa yayın. Kilolarınızı ne kadar uzun sürede verirseniz, o kadar uzun süre korumanız mümkün olacaktır. Kilo verme yolculuğunuzda aç kalmayın; sadece kalori denetiminizi yapın ve dışarıda yeme miktarınızı azaltın (haftada 3 defadan fazla dışarıda yememeye çalışın).

Eğer vücut yağ taraması gibi bir taramadan düzenli olarak geçemiyorsanız, banyoda tartılın ve vücut-kütle endeksinizi hesaplayın. Ancak bu sayıların ne anlama geldiğini de iyi bilin. Çünkü tek başına vücut kütle endeksi anlamlı olmayabilir; örneğin, çok kaslı birinin vücut kitle endeksi yüksek olacaktır ancak bu, onların obez olduğu anlamına gelmez.

Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Tebrikler! 5
  • Muhteşem! 4
  • Bilim Budur! 2
  • Umut Verici! 1
  • Merak Uyandırıcı! 1
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 0
  • Güldürdü 0
  • İnanılmaz 0
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
  • Korkutucu! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
  1. Türev İçerik Kaynağı: Pritikin | Arşiv Bağlantısı
  • W. Dunham. Weight Of The World: 2.1 Billion People Obese Or Overweight. (28 Mayıs 2014). Alındığı Tarih: 14 Şubat 2020. Alındığı Yer: Reuters | Arşiv Bağlantısı

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 13/08/2020 18:04:53 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/3766

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Reklamı Kapat
Güncel
Agora
Instagram
Kromozom
Nörobiyoloji
Wuhan
Hayvanlar Alemi
Yağ
Skeptisizm
Robot
Etoloji
Metabolizma
Türleşme
Obstetrik
Balıklar
Lhc (Büyük Hadron Çarpıştırıcısı)
Vaka
Şempanze
Viral Enfeksiyon
Su
Sars Virüsü
Göğüs Hastalığı
Aşı
Doğa Gözlemleri
Normal Doğum
Etimoloji
Ölüm
Adaptasyon
Daha Fazla İçerik Göster
Daha Fazla İçerik Göster
Reklamı Kapat
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, Evrim Ağacı'nda çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol
Türkiye'deki bilimseverlerin buluşma noktasına hoşgeldiniz!

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
“Birçok düşünce, bir başkasının zihnine ekildiğinde, aslen doğduğu zihindekinden daha iyi büyür.”
Oliver Wendell Holmes
Geri Bildirim Gönder