Paylaşım Yap
Tüm Reklamları Kapat
Tüm Reklamları Kapat

Güneş Lekeleri: Güneş'teki Siyah Noktalar Nedir?

Güneş Lekeleri: Güneş'teki Siyah Noktalar Nedir? Mehmet Ergün
Ekipman: Lunt LS152, Skywatcher EQ6, ASI 174M
2 dakika
30,062
Evrim Ağacı Akademi: Güneş Sistemi ve Gezegenler Yazı Dizisi

Bu yazı, Güneş Sistemi ve Gezegenler yazı dizisinin 16. yazısıdır. Bu yazı dizisini okumaya, serinin 1. yazısı olan "Güneş Sistemi İçin Bir Kılavuz: Güneş Sistemi İçindeki Cisimler Hakkında Neler Biliyoruz?" başlıklı makalemizden başlamanızı öneririz.

Yazı dizisi içindeki ilerleyişinizi kaydetmek için veya kayıt olun.

EA Akademi Hakkında Bilgi Al
Tüm Reklamları Kapat

Yukarıdaki Güneş fotoğrafında gördüğünüz siyah kısımlar "Güneş Lekeleri"dir. Bunlar, Güneş'in fotosfer tabakasında görülen geçici olgulardır. Güneş'in manyetik aktivitesi nedeniyle kimi noktalarda sıcaklığı azalır; bu kısmen soğuk bölgeler siyah gözükür; aslında halen çok ama çok sıcaktırlar.

Güneş patlamalarının şiddeti ne kadar çok artarsa, Güneş lekelerinin sayısı da o kadar artmaktadır. Güneş'in bu aktivasyonu (hareketliliği) bir döngü (evre) halindedir. Ortalamada her 11 senede bir, Güneş'in aktivasyonu artış gösterme eğilimindedir. Bu döngüyü tamamladıktan sonra ise Güneş tekrardan eski haline dönmektedir. 

Tüm Reklamları Kapat

Bir Güneş lekesinin daha yakın çekimi...
Bir Güneş lekesinin daha yakın çekimi...
Mehmet Ergün

Bu Güneş lekeleri genellikle sadece birkaç günde veya en geç birkaç ayda yok olurlar; kalıcı değillerdir. Ayrıca bunlar statik lekeler de değillerdir; Güneş yüzeyinde hareket ederler ve bulundukları bölgelerin fiziksel özelliklerine bağlı olarak daralıp genişleyebilirler. İlk oluştuklarında saniyede birkaç yüz metre hızla kayabilirler; ancak sonradan hızları genellikle düşer.

Bu gördüğünüz Yüzüklerin Efendisi'ndeki
Bu gördüğünüz Yüzüklerin Efendisi'ndeki "Sauron" isimli karakterin gözü değil. Bir Güneş noktası!

Güneş noktaları, Güneş'in fotosfer tabakasında oluşan geçici olaylardır. Dışarıdan simsiyah noktalar olarak gözlenirler. Çok yoğun manyetik aktivite dolayısıyla oluşurlar. Bu manyetik aktivite, yüzey sıcaklığının belli noktalarda düşmesine neden olur. Bunlar da dışarıdan siyah olarak gözükür. Aslında siyah değildirler; sadece etraflarındaki bölge çok parlak olduğu için bize siyah gibi gözükürler. Aslında 2700 ila 4200 santigrat derece arasında değişen sıcaklıklara sahiptirler. Etrafları ise 5.550 derece civarında olduğu için siyah olarak algılanır. Aslında bir Güneş noktasını etrafından izole edebilecek olsak, gökyüzünde Ay'dan daha parlak gözükürdü.

Tüm Reklamları Kapat

Güneş noktaları 16 kilometre ila 160.000 kilometre arasında değişen bir çapa sahip olabilir (Dünya'nın çapı 12.000 kilometre kadardır). Çok büyük olanları bazen bir teleskop gerekmeksizin bile gözlenebilir. Çoğu zaman Güneş noktaları çiftler halinde oluşur.

Güneş Patlaması
Güneş Patlaması
Mehmet Ergün

Güneş lekeleri, Güneş'in manyetik faaliyetinin daha yüksek olduğu bölgelerin belirteçlerinden birisidir. Genellikle bu bölgelerde, yukarıdaki fotoğrafta da görülen Güneş patlamalarının olması tesadüf değildir. Bu konuyla ilgili daha fazla bilgiyi buradaki yazımızdan alabilirsiniz.

Tarihte ilk Güneş lekesi tanımına Milattan Önce 800'lü yıllarda Çin'de yazılmış olan Değişimler Kitabı'nda rastlıyoruz. Batı literatüründeki ilk örnek ise Milattan Önce 300'lerde Antin Yunan âlimlerinden, Platon ve Aristo'nun öğrencisi Theophrastus'a aittir.

Bu Makaleyi Alıntıla
Okundu Olarak İşaretle
Evrim Ağacı Akademi: Güneş Sistemi ve Gezegenler Yazı Dizisi

Bu yazı, Güneş Sistemi ve Gezegenler yazı dizisinin 16. yazısıdır. Bu yazı dizisini okumaya, serinin 1. yazısı olan "Güneş Sistemi İçin Bir Kılavuz: Güneş Sistemi İçindeki Cisimler Hakkında Neler Biliyoruz?" başlıklı makalemizden başlamanızı öneririz.

Yazı dizisi içindeki ilerleyişinizi kaydetmek için veya kayıt olun.

EA Akademi Hakkında Bilgi Al
60
Paylaş
Sonra Oku
Notlarım
Yazdır / PDF Olarak Kaydet
Bize Ulaş
Yukarı Zıpla

İçeriklerimizin bilimsel gerçekleri doğru bir şekilde yansıtması için en üst düzey çabayı gösteriyoruz. Gözünüze doğru gelmeyen bir şey varsa, mümkünse güvenilir kaynaklarınızla birlikte bize ulaşın!

Bu içeriğimizle ilgili bir sorunuz mu var? Buraya tıklayarak sorabilirsiniz.

Soru & Cevap Platformuna Git
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Tebrikler! 22
  • İnanılmaz 16
  • Muhteşem! 13
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 9
  • Bilim Budur! 8
  • Merak Uyandırıcı! 5
  • Umut Verici! 3
  • Güldürdü 1
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
  • Korkutucu! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
  • J. M. Vaquero. Sunspot Observations By Theophrastus Revisited. (1 Haziran 2007). Alındığı Tarih: 30 Mayıs 2019. Alındığı Yer: Harvard University | Arşiv Bağlantısı
  • B. Harris. How Are Magnetic Fields Related To Sunspots?. (9 Kasım 2007). Alındığı Tarih: 30 Mayıs 2019. Alındığı Yer: NASA | Arşiv Bağlantısı
  • J. E. Mossman. A Comprehensive Search For Sunspots Without The Aid Of A Telescope, 1981-1982. (1 Ocak 1989). Alındığı Tarih: 30 Mayıs 2019. Alındığı Yer: NASA ADS | Arşiv Bağlantısı
  • HAO. History Of Solar Physics: A Time Line Of Great Moments. (30 Mayıs 2019). Alındığı Tarih: 30 Mayıs 2019. Alındığı Yer: High Altitude Observatory | Arşiv Bağlantısı
  • Wikipedia. Sunspot. (22 Mayıs 2019). Alındığı Tarih: 30 Mayıs 2019. Alındığı Yer: Wikipedia | Arşiv Bağlantısı
Tüm Reklamları Kapat

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 23/09/2023 18:26:28 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/4579

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Tüm Reklamları Kapat
Keşfet
Akış
İçerikler
Gündem
Ağrı
Cinsiyet
Köpekbalığı
Demir
Yangın
Diş
Dalga
Grip
Matematik
İhtiyoloji
Memeli
Beslenme Bilimi
Astronomi
Biyoloji
Avcı
Dna
Nobel Ödülü
Yavru
Göç
Gezegen
Astronot
Kuşlar
Çağ
Küresel
Akıl
Aklımdan Geçen
Komünite Seç
Aklımdan Geçen
Fark Ettim ki...
Bugün Öğrendim ki...
İşe Yarar İpucu
Bilim Haberleri
Hikaye Fikri
Video Konu Önerisi
Başlık
Gündem
Bugün bilimseverlerle ne paylaşmak istersin?
Bağlantı
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu komünite, aklınızdan geçen düşünceleri Evrim Ağacı ailesiyle paylaşabilmeniz içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Bilim kimliğinizi önceleyin.
Evrim Ağacı bir bilim platformudur. Dolayısıyla aklınızdan geçen her şeyden ziyade, bilim veya yaşamla ilgili olabilecek düşüncelerinizle ilgileniyoruz.
2
Propaganda ve baskı amaçlı kullanmayın.
Herkesin aklından her şey geçebilir; fakat bu platformun amacı, insanların belli ideolojiler için propaganda yapmaları veya başkaları üzerinde baskı kurma amacıyla geliştirilmemiştir. Paylaştığınız fikirlerin değer kattığından emin olun.
3
Gerilim yaratmayın.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
4
Değer katın; hassas konulardan ve öznel yoruma açık alanlardan uzak durun.
Bu komünitenin amacı okurlara hayatla ilgili keyifli farkındalıklar yaşatabilmektir. Din, politika, spor, aktüel konular gibi anlık tepkilere neden olabilecek konulardaki tespitlerden kaçının. Ayrıca aklınızdan geçenlerin Türkiye’deki bilim komünitesine değer katması beklenmektedir.
5
Cevap hakkı doğurmayın.
Bu platformda cevap veya yorum sistemi bulunmamaktadır. Dolayısıyla aklınızdan geçenlerin, tespit edilebilir kişilere cevap hakkı doğurmadığından emin olun.
Gönder
Ekle
Soru Sor
Sosyal
Yeniler
Daha Fazla İçerik Göster
Evrim Ağacı'na Destek Ol
Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katmak için hemen buraya tıklayın.
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
EA Akademi
Evrim Ağacı Akademi (ya da kısaca EA Akademi), 2010 yılından beri ürettiğimiz makalelerden oluşan ve kendi kendinizi bilimin çeşitli dallarında eğitebileceğiniz bir çevirim içi eğitim girişimi! Evrim Ağacı Akademi'yi buraya tıklayarak görebilirsiniz. Daha fazla bilgi için buraya tıklayın.
Etkinlik & İlan
Bilim ile ilgili bir etkinlik mi düzenliyorsunuz? Yoksa bilim insanlarını veya bilimseverleri ilgilendiren bir iş, staj, çalıştay, makale çağrısı vb. bir duyurunuz mu var? Etkinlik & İlan Platformumuzda paylaşın, milyonlarca bilimsevere ulaşsın.
Youtube
Dünyada Yaşam Olduğu Ne Kadar Uzaktan Anlaşılıyor?
Dünyada Yaşam Olduğu Ne Kadar Uzaktan Anlaşılıyor?
Spiderman Gerçek Olabilir mi?
Spiderman Gerçek Olabilir mi?
"Kütle" Diye Bir Şey Gerçekten Var mı?
Tırnaklarınız Ne İşe Yarıyor?
Tırnaklarınız Ne İşe Yarıyor?
Çocuk Kral: Tutankhamun'un Laneti Gerçek Olabilir mi?
Çocuk Kral: Tutankhamun'un Laneti Gerçek Olabilir mi?
Podcast
Evrim Ağacı'nın birçok içeriğinin profesyonel ses sanatçıları tarafından seslendirildiğini biliyor muydunuz? Bunların hepsini Podcast Platformumuzda dinleyebilirsiniz. Ayrıca Spotify, iTunes, Google Podcast ve YouTube bağlantılarını da bir arada bulabilirsiniz.
Yazı Geçmişi
Okuma Geçmişi
Notlarım
İlerleme Durumunu Güncelle
Okudum
Sonra Oku
Not Ekle
Kaldığım Yeri İşaretle
Göz Attım

Evrim Ağacı tarafından otomatik olarak takip edilen işlemleri istediğin zaman durdurabilirsin.
[Site ayalarına git...]

Filtrele
Listele
Bu yazıdaki hareketlerin
Devamını Göster
Filtrele
Listele
Tüm Okuma Geçmişin
Devamını Göster
0/10000
Bu Makaleyi Alıntıla
Evrim Ağacı Formatı
APA7
MLA9
Chicago
Ç. M. Bakırcı. Güneş Lekeleri: Güneş'teki Siyah Noktalar Nedir?. (30 Mayıs 2019). Alındığı Tarih: 23 Eylül 2023. Alındığı Yer: https://evrimagaci.org/s/4579
Bakırcı, Ç. M. (2019, May 30). Güneş Lekeleri: Güneş'teki Siyah Noktalar Nedir?. Evrim Ağacı. Retrieved September 23, 2023. from https://evrimagaci.org/s/4579
Ç. M. Bakırcı. “Güneş Lekeleri: Güneş'teki Siyah Noktalar Nedir?.” Edited by Çağrı Mert Bakırcı. Evrim Ağacı, 30 May. 2019, https://evrimagaci.org/s/4579.
Bakırcı, Çağrı Mert. “Güneş Lekeleri: Güneş'teki Siyah Noktalar Nedir?.” Edited by Çağrı Mert Bakırcı. Evrim Ağacı, May 30, 2019. https://evrimagaci.org/s/4579.
Geri Bildirim Gönder
ve seni takip ediyor
Evrim Ağacı Uygulamasını
İndir
Chromium Tabanlı Mobil Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
İlk birkaç girişinizde zaten tarayıcınız size uygulamamızı indirmeyi önerecek. Önerideki tuşa tıklayarak uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu öneriyi, yukarıdaki videoda görebilirsiniz. Eğer bu öneri artık gözükmüyorsa, Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Chromium Tabanlı Masaüstü Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
Yeni uygulamamızı kurmak için tarayıcı çubuğundaki kurulum tuşuna tıklayın. "Yükle" (Install) tuşuna basarak kurulumu tamamlayın. Dilerseniz, Evrim Ağacı İleri Web Uygulaması'nı görev çubuğunuza sabitleyin. Uygulama logosuna sağ tıklayıp, "Görev Çubuğuna Sabitle" seçeneğine tıklayabilirsiniz. Eğer bu seçenek gözükmüyorsa, tarayıcının Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Safari Mobil Uygulama
Sırasıyla Paylaş -> Ana Ekrana Ekle -> Ekle tuşlarına basarak yeni mobil uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu basamakları görmek için yukarıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Daha fazla bilgi almak için tıklayın

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close