Devrim Erbil’in İstanbul’unda çizgiler bir kenti anlatırken bakışımızı da yönlendiriyordu. Çatıların, sokakların ve kıyıların tekrarları arasında İstanbul’u tanıyor; aynı zamanda resmin ritmini izliyorduk. Bu kez tanıdık kent siluetinden uzaklaşıp renklerin ve biçimlerin ilişkilerine bakalım. Fahrelnissa Zeid ile Bridget Riley, farklı sanat dilleriyle, görmenin gündelik hayatta pek fark etmediğimiz yönlerini açığa çıkarıyor.

Zeid’in renkli parçalarından nasıl bir bütün kuruyoruz? Riley’nin düz yüzeyi neden bazen bükülmüş, titreşen ya da hareketli görünüyor? Bu sorular, sanat eserlerini nörobilimle birlikte okumak için elverişli. Ancak bir resmin algısal etkisini açıklamak, onun tarihini, kişisel anlamını ve estetik değerini bütünüyle açıklamak değildir.

Özet

Bu makalede, Dünya yüzeyinden (Ekvatoral Pasifik Okyanusu) başlayıp yer sabit yörüngenin ötesine, 50.000 km irtifaya kadar uzanan 32 hatlı modüler bir Uzay Asansörü ve bu yapının tepe noktasına konumlandırılmış 600.000 Ton kütleli bir Uzay Megakentinin mekanik, termodinamik ve metalurjik tasarımı incelenmektedir. Geleneksel yaklaşımların aksine, asansör kabinlerinin halatları sekizgen bir kılavuz yapıyla kendi içinden geçirdiği, çift taraflı karşı ağırlık dengesiyle (Closed-Loop) çalıştığı ve yaşam destek girdilerinin (Hava/CO2) gaz fazında halat içlerindeki borulardan taşındığı entegre bir model kurgulanmıştır. Yapının yer kabuğuna sabitlenmesi için jeolojik kratonlar üzerinde ters-piramit kök ankrajları modellenmiş, istasyonun iç mimarisi ise yapay yerçekimi gradyanı ve insan biyolojisi gözetilerek 4 ana kısım ve bir teras katı şeklinde yapılandırılmıştır. Olası katastrofik senaryolar ve bu senaryolara karşı geliştirilen "Capsule Ejection" ile istasyon roket sönümleme sistemleri matematiksel ispatlarıyla sunulmuştur.

^[1]

Son zamanlarda haber bültenlerinde veya sosyal medyada "Devasa Güneş patlaması gerçekleşti!", "Dünya karanlığa mı gömülecek?" gibi felaket filmi senaryolarını andıran başlıklara mutlaka denk gelmişsinizdir. Manşetler her zamanki gibi adrenalini yüksek tutmayı seviyor; ancak derin bir nefes alıp perde arkasındaki bilime baktığımızda tablonun bir kıyamet senaryosundan çok uzak olduğunu görüyoruz.