Reklam
Reklam

Güneş Patlaması Nedir? Güneş'teki Koronal Kütle Boşalmaları Dünya'yı Nasıl Etkiler?

Gece Modu

Bu yazı, Evrim Ağacı'na ait, özgün bir içeriktir. Konu akışı, anlatım ve detaylar, Evrim Ağacı yazarı/yazarları tarafından hazırlanmış ve/veya derlenmiştir. Bu içerik için kullanılan kaynaklar, yazının sonunda gösterilmiştir. Bu içerik, diğer tüm içeriklerimiz gibi, İçerik Kullanım İzinleri'ne tabidir.

Güneş patlaması kavramı genellikle yanlış kullanılan bir kavramdır; çünkü tam olarak neyi kast ettiği belli değildir. Güneş'in parlaklığında meydana gelen âni artışlarara güneş parlaması adını vermekteyiz; ancak her Güneş parlaması, "patlama" şeklinde olmak zorunda değildir. Yani her Güneş parlaması sırasında, ülkemizin en önde gelen astrofotoğrafçılarından Mehmet Ergün'ün yukarıda yakaladığı gibi koronal kütle boşalmaları ("Güneş patlamaları") ile sonuçlanmaz; ancak bu iki gök olayı arasında yakın ilişki bulunmaktadır. Bu patlamalar sırasında güneş rüzgarları adını verdiğimiz yüklü parçacık saçılımları yaşanır ve bunları koronagraf adını verdiğimiz fotoğraflarda görebiliriz.

Güneş patlamalarının yaşandığı bölgelerde manyetik faaliyet yüksek olduğu için, genellikle bu bölgelerde Güneş Lekeleri'ne de rastlarız. Bu konuda daha fazla bilgi almak için buraya tıklayınız. Güneş patlaması olayının bir diğer örneğini aşağıda görebilirsiniz:

Güneş'te aynı anda birçok noktada gerçekleşebilen koronal kütle boşalmalarını gösteren bir fotoğraf.
Güneş'te aynı anda birçok noktada gerçekleşebilen koronal kütle boşalmalarını gösteren bir fotoğraf.
Mehmet Ergün

Bunlara biraz daha yakından bakarsanız, göreceğiniz şudur:

Koronal kütle boşalmasını gösteren yakın çekim bir fotoğraf.
Koronal kütle boşalmasını gösteren yakın çekim bir fotoğraf.
Mehmet Ergün

Güneş Patlamaları Dünya'yı Vurursa Neler Olur?

Güneş patlamalarının ara ara artması, NASA'nın ve bilimle ilgili halkın ilgisinin sıklıkla bu alana kaymasına neden olmaktadır. Eğer bir Güneş patlaması bir gezegen ile aynı yönde oluşacak olursa, buna gezegenlerarası koronal kütle boşalması adını veririz. Bu patlamanın şok dalgası, jeomanyetik fırtına adı verilen bir olaya sebep olur ve Dünya'nın manyetosfer tabakasını etkileyebilir. Bu fırtınanın Dünya'ya çarpması sonucu, Dünya'nın Güneş'e dönük olan yüzündeki manyetosfer tabakası baskılanır, Güneş'ten uzak olan yöndeki "kuyruk" kısmı ise giderek uzar. Manyetosfer bu dalganın ilk şokunu atlatıp, tekrardan eski konumuna döndüğünde, manyetik alanın buluşma noktalarında terawattlar düzeyinde güç üretilir ve bu güç, Dünya'nın atmosferinin üst katmanlarına aktarılır.

Güneş'ten gelen bu yüksek enerjili parçacıklar, Dünya'nın atmosferine girdiğinde manyetik kutup noktaları üzerine aurora adını verdiğimiz ilginç ışık olaylarına sebep olur. Bu sırada radyo iletiminde aksaklıklar, uyduların elektronik devrelerinde hasar, elektrik iletim hatlarında bozulmalar ve kimi zaman şehir elektriğinde kayıplar görülebilir.

Ancak bunun ötesinde bu olayların Dünya üzerinde dikkate değer herhangi bir etkisi bulunmamaktadır.

Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Muhteşem! 4
  • Tebrikler! 5
  • Bilim Budur! 2
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 3
  • Güldürdü 0
  • İnanılmaz 1
  • Umut Verici! 1
  • Merak Uyandırıcı! 4
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
  • Korkutucu! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
  • National Research Council. (2008). Severe Space Weather Events: Understanding Societal And Economic Impacts: A Workshop Report. ISBN: 978-0-309-14153-6. Yayın Evi: The National Academies Press.
  • F. Morring. Major Solar Event Could Devastate Power Grid. (2013, Haziran 14). Alındığı Tarih: 30 Mayıs 2019. Alındığı Yer: Aviation Week Network
  • Wikipedia. Coronal Mass Ejection. (2019, Nisan 12). Alındığı Tarih: 30 Mayıs 2019. Alındığı Yer: Wikipedia

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 14/11/2019 00:21:59 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/585

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Soru Sorun!
Reklam
Reklam
Öğrenmeye Devam Edin!
Evrim Ağacı %100 okur destekli bir bilim platformudur. Maddi destekte bulunarak Türkiye'de modern bilimin gelişmesine güç katmak ister misiniz?
Destek Ol
Gizle
Türkiye'deki bilimseverlerin buluşma noktasına hoşgeldiniz!

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
“Başkalarına, size davranılmasını istediğinizin %20’si kadar daha iyi davranın. Bilirsiniz... Hata payını da karşılamak için...”
Linus Pauling
Geri Bildirim Gönder