Evrim Ağacı
Reklamı Kapat

Güneş Patlaması Nedir? Güneş'teki Koronal Kütle Boşalmaları Dünya'yı Nasıl Etkiler?

Güneş Patlaması Nedir? Güneş'teki Koronal Kütle Boşalmaları Dünya'yı Nasıl Etkiler?
Ekipman: DayStar Quantum 0.5Å, ES 127 APO, Gemini 40, QHY5 III 174M
Mehmet Ergün
Tavsiye Makale
Reklamı Kapat

Bu yazı, Evrim Ağacı'na ait, özgün bir içeriktir. Konu akışı, anlatım ve detaylar, Evrim Ağacı yazarı/yazarları tarafından hazırlanmış ve/veya derlenmiştir. Bu içerik için kullanılan kaynaklar, yazının sonunda gösterilmiştir. Bu içerik, diğer tüm içeriklerimiz gibi, İçerik Kullanım İzinleri'ne tabidir.

Güneş patlaması kavramı genellikle yanlış kullanılan bir kavramdır; çünkü tam olarak neyi kast ettiği belli değildir. Güneş'in parlaklığında meydana gelen âni artışlarara güneş parlaması adını vermekteyiz; ancak her Güneş parlaması, "patlama" şeklinde olmak zorunda değildir. Yani her Güneş parlaması sırasında, ülkemizin en önde gelen astrofotoğrafçılarından Mehmet Ergün'ün yukarıda yakaladığı gibi koronal kütle boşalmaları ("Güneş patlamaları") ile sonuçlanmaz; ancak bu iki gök olayı arasında yakın ilişki bulunmaktadır. Bu patlamalar sırasında güneş rüzgarları adını verdiğimiz yüklü parçacık saçılımları yaşanır ve bunları koronagraf adını verdiğimiz fotoğraflarda görebiliriz.

Güneş patlamalarının yaşandığı bölgelerde manyetik faaliyet yüksek olduğu için, genellikle bu bölgelerde Güneş Lekeleri'ne de rastlarız. Bu konuda daha fazla bilgi almak için buraya tıklayınız. Güneş patlaması olayının bir diğer örneğini aşağıda görebilirsiniz:

Güneş'te aynı anda birçok noktada gerçekleşebilen koronal kütle boşalmalarını gösteren bir fotoğraf.
Güneş'te aynı anda birçok noktada gerçekleşebilen koronal kütle boşalmalarını gösteren bir fotoğraf.
Mehmet Ergün

Bunlara biraz daha yakından bakarsanız, göreceğiniz şudur:

Koronal kütle boşalmasını gösteren yakın çekim bir fotoğraf.
Koronal kütle boşalmasını gösteren yakın çekim bir fotoğraf.
Mehmet Ergün

Güneş Patlamaları Dünya'yı Vurursa Neler Olur?

Güneş patlamalarının ara ara artması, NASA'nın ve bilimle ilgili halkın ilgisinin sıklıkla bu alana kaymasına neden olmaktadır. Eğer bir Güneş patlaması bir gezegen ile aynı yönde oluşacak olursa, buna gezegenlerarası koronal kütle boşalması adını veririz. Bu patlamanın şok dalgası, jeomanyetik fırtına adı verilen bir olaya sebep olur ve Dünya'nın manyetosfer tabakasını etkileyebilir. Bu fırtınanın Dünya'ya çarpması sonucu, Dünya'nın Güneş'e dönük olan yüzündeki manyetosfer tabakası baskılanır, Güneş'ten uzak olan yöndeki "kuyruk" kısmı ise giderek uzar. Manyetosfer bu dalganın ilk şokunu atlatıp, tekrardan eski konumuna döndüğünde, manyetik alanın buluşma noktalarında terawattlar düzeyinde güç üretilir ve bu güç, Dünya'nın atmosferinin üst katmanlarına aktarılır.

Güneş'ten gelen bu yüksek enerjili parçacıklar, Dünya'nın atmosferine girdiğinde manyetik kutup noktaları üzerine aurora adını verdiğimiz ilginç ışık olaylarına sebep olur. Bu sırada radyo iletiminde aksaklıklar, uyduların elektronik devrelerinde hasar, elektrik iletim hatlarında bozulmalar ve kimi zaman şehir elektriğinde kayıplar görülebilir.

Ancak bunun ötesinde bu olayların Dünya üzerinde dikkate değer herhangi bir etkisi bulunmamaktadır.

Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Tebrikler! 8
  • Merak Uyandırıcı! 6
  • Muhteşem! 5
  • Bilim Budur! 4
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 4
  • Umut Verici! 2
  • İnanılmaz 1
  • Güldürdü 0
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
  • Korkutucu! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
  • National Research Council. (2008). Severe Space Weather Events: Understanding Societal And Economic Impacts: A Workshop Report. ISBN: 978-0-309-14153-6. Yayınevi: The National Academies Press.
  • F. Morring. Major Solar Event Could Devastate Power Grid. (14 Haziran 2013). Alındığı Tarih: 30 Mayıs 2019. Alındığı Yer: Aviation Week Network | Arşiv Bağlantısı
  • Wikipedia. Coronal Mass Ejection. (12 Nisan 2019). Alındığı Tarih: 30 Mayıs 2019. Alındığı Yer: Wikipedia | Arşiv Bağlantısı

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 25/10/2020 23:05:31 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/585

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Reklamı Kapat
Güncel
Karma
Agora
Molekül
Savunma
Doğa Gözlemleri
Mitler Ve Gerçekler
Abd
Epidemik
Hastalık Kataloğu
Coronavirus
Eşcinsellik
Davranış
Balina
Karanlık Enerji
Evrim Ağacı Duyurusu
Uyku
Beslenme Bilimi
İspat
Tekillik
Fare
Sağlık Bakanlığı
Afrika
Genetik
Protein
Evrimsel
Sinaps
Metabolizma
Daha Fazla İçerik Göster
Daha Fazla İçerik Göster
Reklamı Kapat
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, Evrim Ağacı'nda çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol
Türkiye'deki bilimseverlerin buluşma noktasına hoşgeldiniz!

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
“Al elmaya taş atan çok olur.”
Türk Atasözü
Geri Bildirim Gönder