Paylaşım Yap
Tüm Reklamları Kapat
Tüm Reklamları Kapat

İterbiyum

İterbiyum Nedir? Özellikleri Nelerdir ve Nerelerde Kullanılır?

İterbiyum rare world metals mint
İterbiyum
2 dakika
2,436
Evrim Ağacı Akademi: Periyodik Cetvel ve Elementler Yazı Dizisi

Bu yazı, Periyodik Cetvel ve Elementler yazı dizisinin 70. yazısıdır. Bu yazı dizisini okumaya, serinin 1. yazısı olan "Hidrojen" başlıklı makalemizden başlamanızı öneririz.

Yazı dizisi içindeki ilerleyişinizi kaydetmek için veya kayıt olun.

EA Akademi Hakkında Bilgi Al
Tüm Reklamları Kapat

Özellikler

İterbiyum, "Yb" sembolü ile gösterilen ve atom numarası 70 olan kimyasal bir elementtir. Lantanid serisindeki on dördüncü ve sondan bir önceki elementtir ve +2 oksidasyon durumunda da kararlı davranır. Bununla birlikte, diğer lantanidler gibi, en yaygın oksidasyon durumu, oksit, halojenürler ve diğer bileşiklerde olduğu gibi + 3'tür.

Fiziksel özellikler

İterbiyum tipik bir metaldir. Parlak bir yüzeye sahip olup yumuşak ve sünektir. Erime noktası 824°C (1,515°F) ve kaynama noktası 1,427°C (2,600°F) olarak belirlenmiştir. Santimetre küp başına 7.01 gram yoğunluğa sahiptir.

Kimyasal özellikler

İterbiyum, diğer lantanid elementlerinden daha reaktif olma eğilimindedir. Havadaki oksijenle reaksiyona girmesini önlemek için genellikle kapalı kaplarda saklanır. Ayrıca suyla yavaş, asitler ve sıvı amonyakla daha hızlı reaksiyona girer.

Bulunma Sıklığı ve Üretimi

İterbiyum, gadolinit, monazit ve ksenotim gibi birkaç nadir mineralde diğer nadir toprak elementleriyle birlikte bulunur. Doğal iterbiyum, yedi kararlı izotopun bir karışımıdır. Ticari olarak kullanımı olanı en çok monazit kumundan (~%0.03 iterbiyum) geri kazanılır. Ana madencilik alanları Çin, ABD, Brezilya, Hindistan, Sri Lanka ve Avustralya'dır ve iterbiyum rezervlerinin yaklaşık bir milyon ton olduğu tahmin edilmektedir. Dünya iterbiyum üretimi yılda yaklaşık 50 tondur.

Tüm Reklamları Kapat

Uygulama ve Kullanım Alanları

İterbiyum bazen itriyum veya diğer ilgili elementlerle ilişkilendirilir ve bazı çeliklerde kullanılır. Metali kullanıldığı alaşımlarında mukavemet katar ve diğer mekanik özelliklerini iyileştirmeye yardımcı olmak için kullanılabilir. Diş hekimliğinde bazı iterbiyum alaşımları kullanılmıştır. Bir iterbiyum izotopu, elektriğin bulunmadığı zamanlarda taşınabilir bir X-ışını makinesinin yerine bir radyasyon kaynağı olarak kullanılmıştır. Diğer nadir toprak elementleri gibi, fosfor katkısı için elektronik cihazlarda kullanılabilir ve endüstriyel bir katalizör görevi görebilir.

Tarihi

İterbiyum, 1878'de Cenevre Üniversitesi'nde Jean Charles Galissard de Marignac tarafından izole edildi. Keşfedilme hikayesi, 1794'te keşfedilen ve diğer nadir toprak elementleri (lantanoidler) ile kirlenmiş olan itriyum ile başladı. 1843'te erbiyum ve terbiyum itriyumdan çıkarıldı ve ardından 1878'de de Marignac iterbiyumu erbiyumdan ayırdı. Ayrışana kadar erbiyum nitratı ısıttı ve sonra tortuyu suyla ekstrakte etti ve iki oksit elde etti: kırmızı olan erbiyum oksit ve yeni bir element olduğunu bildiği beyaz olan iterbiyum. Bu elde edilen iterbiyumun bile daha sonra 1907'de başka bir nadir toprak elementi olan lutesyum içerdiği gösterildi.

1937'de iterbiyum klorür ve potasyumun birlikte ısıtılmasıyla küçük bir miktar iterbiyum metali elde edildi, ancak saf değildi. İlk olarak 1953'te saf bir örnek elde edildi.

Etimolojisi

İterbiyum, ismini İsveç'te Stockholm yakınlarındaki Ytterby kasabasından alır. Bu kasabadan sonra isimlendirilecek dördüncü element vardır. Diğer elementler yttrium, terbiyum ve erbiyumdur.

Evrim Ağacı'ndan Mesaj

Önlem ve Güven

İterbiyumun Sağlığa Etkileri

İterbiyumun biyolojik bir rolü yoktur, ancak tuzlarının metabolizmayı uyardığı belirtilmiştir. İterbiyum cilt ve gözde tahriş oluşturabilir ve aynı zamanda şüpheli bir teratojendir. Tüm bileşikler kapalı kaplarda saklanmalı, havadan ve nemden korunmalı ve yüksek derecede toksik muamelesi görmelidir.

İterbiyumun Çevreye Etkileri

Metalik iterbiyum tozu yangın ve patlama tehlikesi oluşturur. İterbiyum bitkiler ve hayvanlar için herhangi bir tehdit oluşturmaz ve tuzları, zehirli ve kirletici olarak etki veren diğer elementlerin yerine kimya endüstrisinde katalizör olarak kullanılır.

Bu Makaleyi Alıntıla
Okundu Olarak İşaretle
Evrim Ağacı Akademi: Periyodik Cetvel ve Elementler Yazı Dizisi

Bu yazı, Periyodik Cetvel ve Elementler yazı dizisinin 70. yazısıdır. Bu yazı dizisini okumaya, serinin 1. yazısı olan "Hidrojen" başlıklı makalemizden başlamanızı öneririz.

Yazı dizisi içindeki ilerleyişinizi kaydetmek için veya kayıt olun.

EA Akademi Hakkında Bilgi Al
11
0
  • Paylaş
  • Alıntıla
  • Alıntıları Göster
Paylaş
Sonra Oku
Notlarım
Yazdır / PDF Olarak Kaydet
Bize Ulaş
Yukarı Zıpla

İçeriklerimizin bilimsel gerçekleri doğru bir şekilde yansıtması için en üst düzey çabayı gösteriyoruz. Gözünüze doğru gelmeyen bir şey varsa, mümkünse güvenilir kaynaklarınızla birlikte bize ulaşın!

Bu içeriğimizle ilgili bir sorunuz mu var? Buraya tıklayarak sorabilirsiniz.

Soru & Cevap Platformuna Git
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Tebrikler! 3
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 1
  • Merak Uyandırıcı! 1
  • Muhteşem! 0
  • Bilim Budur! 0
  • Güldürdü 0
  • İnanılmaz 0
  • Umut Verici! 0
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
  • Korkutucu! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
Tüm Reklamları Kapat

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 15/04/2024 11:56:34 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/10073

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Tüm Reklamları Kapat
Keşfet
Akış
İçerikler
Gündem
Biyoçeşitlilik
Tarih
Anksiyete
Etoloji
Yıldız
Ay Görevleri
Elektrokimya
Bağışıklık
Yeme
Sıvı
Taksonomi
Popülasyon
Taklit
Habercilik
Amerika
Yaşamın Başlangıcı
Ara Tür
Madde
Tekillik
Genetik Müdahale
Zehirli Mantar
Göz
Nanoteknoloji
Stephen Hawking
İklim Değişimi
Aklımdan Geçen
Komünite Seç
Aklımdan Geçen
Fark Ettim ki...
Bugün Öğrendim ki...
İşe Yarar İpucu
Bilim Haberleri
Hikaye Fikri
Video Konu Önerisi
Başlık
Gündem
Bugün Türkiye'de bilime ve bilim okuryazarlığına neler katacaksın?
Bağlantı
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu komünite, aklınızdan geçen düşünceleri Evrim Ağacı ailesiyle paylaşabilmeniz içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Bilim kimliğinizi önceleyin.
Evrim Ağacı bir bilim platformudur. Dolayısıyla aklınızdan geçen her şeyden ziyade, bilim veya yaşamla ilgili olabilecek düşüncelerinizle ilgileniyoruz.
2
Propaganda ve baskı amaçlı kullanmayın.
Herkesin aklından her şey geçebilir; fakat bu platformun amacı, insanların belli ideolojiler için propaganda yapmaları veya başkaları üzerinde baskı kurma amacıyla geliştirilmemiştir. Paylaştığınız fikirlerin değer kattığından emin olun.
3
Gerilim yaratmayın.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
4
Değer katın; hassas konulardan ve öznel yoruma açık alanlardan uzak durun.
Bu komünitenin amacı okurlara hayatla ilgili keyifli farkındalıklar yaşatabilmektir. Din, politika, spor, aktüel konular gibi anlık tepkilere neden olabilecek konulardaki tespitlerden kaçının. Ayrıca aklınızdan geçenlerin Türkiye’deki bilim komünitesine değer katması beklenmektedir.
5
Cevap hakkı doğurmayın.
Bu platformda cevap veya yorum sistemi bulunmamaktadır. Dolayısıyla aklınızdan geçenlerin, tespit edilebilir kişilere cevap hakkı doğurmadığından emin olun.
Ekle
Soru Sor
Sosyal
Yeniler
Daha Fazla İçerik Göster
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
Evrim Ağacı'na Destek Ol

Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katın.

Evrim Ağacı'nı Takip Et!
Yazı Geçmişi
Okuma Geçmişi
Notlarım
İlerleme Durumunu Güncelle
Okudum
Sonra Oku
Not Ekle
Kaldığım Yeri İşaretle
Göz Attım

Evrim Ağacı tarafından otomatik olarak takip edilen işlemleri istediğin zaman durdurabilirsin.
[Site ayalarına git...]

Filtrele
Listele
Bu yazıdaki hareketlerin
Devamını Göster
Filtrele
Listele
Tüm Okuma Geçmişin
Devamını Göster
0/10000
Bu Makaleyi Alıntıla
Evrim Ağacı Formatı
APA7
MLA9
Chicago
S. Aslan, et al. İterbiyum. (29 Ocak 2021). Alındığı Tarih: 15 Nisan 2024. Alındığı Yer: https://evrimagaci.org/s/10073
Aslan, S., Bakırcı, Ç. M. (2021, January 29). İterbiyum. Evrim Ağacı. Retrieved April 15, 2024. from https://evrimagaci.org/s/10073
S. Aslan, et al. “İterbiyum.” Edited by Çağrı Mert Bakırcı. Evrim Ağacı, 29 Jan. 2021, https://evrimagaci.org/s/10073.
Aslan, Sevcan. Bakırcı, Çağrı Mert. “İterbiyum.” Edited by Çağrı Mert Bakırcı. Evrim Ağacı, January 29, 2021. https://evrimagaci.org/s/10073.
ve seni takip ediyor

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close