Paylaşım Yap
Tüm Reklamları Kapat
Tüm Reklamları Kapat

İkizler ve Gerçekler: İkizler Telepati ile İletişim Kurabilir, Birbirlerinin Acısını Hissedebilirler mi? İkizlerin Parmak İzi ve Genleri Aynı mı?

İkizler ve Gerçekler: İkizler Telepati ile İletişim Kurabilir, Birbirlerinin Acısını Hissedebilirler mi? İkizlerin Parmak İzi ve Genleri Aynı mı? Pixabay
Tek yumurta ikizleri.
12 dakika
51,264
  • Moleküler Biyoloji ve Genetik
  • Obstetrik ve Jinekoloji (Ob-Jin)

Aynı gebelikte doğan çocuklara "ikiz" diyoruz ve ikizler dünya popülasyonunun yüzde ikisi gibi büyük bir oranını oluşturmaktadır; yani her gördüğünüz 100 insandan birinin ikizi vardır. Buna rağmen ikiz doğumları, insanlar için en şaşırtıcı olaylardan birisidir. İkizler, özellikle de tek yumurta ikizleri hem halk hem tıbbi araştırmacılar için büyüleyici bir konudur. Tek yumurta ikizlerinin birbirlerine son derece benzer olmasına ya da bazı çift yumurta ikizlerinin birbirinden nasıl o kadar farklı olabildiklerine şaşırırız. 

İkizler arasındaki bağlantının, herhangi iki insan arasındakinden daha yakın olması, ikiz olmayanların anlayamayacağı bir durumdur ve diğer herkes onlardan dışardadır. İkiz dinamiğinin etrafında dönen mitolojiler, korku hikayeleri ve hatta sözde bir "burç" bile vardır ("ikizler burcu"). Fakat mitolojiler nerede biter ve gerçek nerede başlar? Bu yazımızda genel olarak, ikizlerle ilgili insanların kafasını kurcalayan sorulara cevap vermeye çalışacağız.

Tüm Reklamları Kapat

İkizler Nasıl Döllenir ve Oluşur?

İkizler tek yumurta veya çift yumurta ikizleri olabilirler. Tek yumurta (monozigotik) ikizleri, tek bir yumurtanın tek bir spermle döllenmesi ile oluşan zigotun bölünüp iki embriyonun gelişmesi ile oluşurlar. Bölünme ve embriyolar döllenmeden sonraki 14 gün içinde gerçekleşir. Tek yumurta ikizleri aynı DNA’yı paylaştıkları için birbirlerine çok benzerler ve aynı cinsiyettedirler; ama daha sonra da açıklayacağımız üzere genleri yüzde yüz aynı değildir.

Tek yumurta ikizleri aynı cinsiyette doğar.
Tek yumurta ikizleri aynı cinsiyette doğar.
Pixabay

Çift yumurta (dizigotik) ikizleri ise iki farklı yumurtanın iki ayrı spermle döllenmesi ile iki zigotun oluşup iki embriyonun gelişmesi ile oluşurlar. Çift yumurta ikizleri genetik olarak birbirinden farklıdır; çünkü farklı DNA’lara sahip farklı sperm ve yumurtalardan oluşmuşlardır. Bildiğimiz üzere normal kardeşler belirli bir oranda aynı DNA'ya sahiptirler. Kardeşlerin DNA’larının yaklaşık %50'si aynıdır, dolayısıyla çift yumurta ikizi olmak farklı zamanlarda doğmuş normal kardeşler gibi olmaktır. Farklı veya aynı cinsiyette olabilirler.

Tüm Reklamları Kapat

Çift yumurta ikizlerinin birbirinden çok farklı olabileceğinin kanıtı olan ikiz kardeşler.
Çift yumurta ikizlerinin birbirinden çok farklı olabileceğinin kanıtı olan ikiz kardeşler.
Plaid Zebra

Afrika ve Hindistan gibi dünyanın bazı bölgelerinde yüksek oranda çift yumurta ikizlerine rastlanmaktadır. Çift yumurta ikizlerine sahip olma ihtimalinin genetik bir bileşeni vardır ve kalıtsal olabilen bir özelliktir.

Tek ve çift yumurta ikizlerin zigot gelişiminin karşılaştırılması. Tek yumurta ikizlerinin oluşumunda zigot ikiye bölünerek iki embriyo oluşturur; çift yumurta ikizlerinde ise iki ayrı zigot, iki ayrı embriyo oluşturur. Tek yumurta ikizlerin büyük bir bölümü (%60–70) aynı plasentayı paylaşmaktadır ama amniyotik keseleri ayrıdır. %18–30'unun ise hem plasenta hem de amniyotik kese ayrıdır. Küçük bir bölümü (%1–2) ise aynı plasentayı ve aynı amniyotik keseyi paylaşmaktadır. Çift  yumurta ikizlerinin her birinin kendi plasentası ve amniyotik kesesi var.
Tek ve çift yumurta ikizlerin zigot gelişiminin karşılaştırılması. Tek yumurta ikizlerinin oluşumunda zigot ikiye bölünerek iki embriyo oluşturur; çift yumurta ikizlerinde ise iki ayrı zigot, iki ayrı embriyo oluşturur. Tek yumurta ikizlerin büyük bir bölümü (%60–70) aynı plasentayı paylaşmaktadır ama amniyotik keseleri ayrıdır. %18–30'unun ise hem plasenta hem de amniyotik kese ayrıdır. Küçük bir bölümü (%1–2) ise aynı plasentayı ve aynı amniyotik keseyi paylaşmaktadır. Çift yumurta ikizlerinin her birinin kendi plasentası ve amniyotik kesesi var.
Wikipedia

İkizler Hakkında Sık Sorulan Sorular

İkizler Birbirlerinin Zihinlerini Okuyabilir mi?

Hayır. İkizler dinamiğinde ikizlerin birbirlerinin zihnini okuyabiliyor olabileceği düşüncesi ilgi çekici olmuştur. Ne yazık ki, araştırmacılar ikizler arası zihin okuma mitini kanıtlamayı başaramadılar (Ç.N.: mitler; nesilden nesle aktarılan, hayal gücü ve kültürel olayların etkisiyle zamanla değişikliğe uğrayabilen halk hikayeleridir). Genetik epidemiyolog ve Australian Twin Registry (üniversite gibi akademik kurumlar tarafından yürütülen tek ve çift yumurta ikizleri hakkında oluşturulmuş bir veritabanı) müdür yardımcısı Doçent Doktor Jeff Craig şunları söylüyor:

Araştırmacılar olarak her şeyi anlayamadık fakat şu ana kadar ESP (İng: "extrasensory perception", Ç.N.: altıncı his gibi beş duyu organımızın üzerindeki sözde algılarımızı belirten bir terim) olduğuna dair herhangi bir kanıt yok.
Tek yumurta ikizleri ve zihin okuma
Tek yumurta ikizleri ve zihin okuma
Overcoming Depression

52 yaşındaki Sarah Colegrove ve onun tek yumurta ikizi olan kız kardeşi Jenny'ye daima birbirlerinin zihnini okuyup okuyamadıkları soruluyor. Sarah şöyle diyor:

Evrim Ağacı'ndan Mesaj

İnsanlar telepati veya bunun gibi yeteneklerin olduğunu düşünmeyi seviyorlar; fakat aniden kız kardeşimin başının büyük belada olduğuna veya ölmek üzere olduğuna dair hisler oluşmuyor. Bu çok saçma.

Tek yumurta ikizlerinin küçüğü olan klinik psikolog Katie Wood, başka bir bakış açısına sahip. Katie ESP'ye inanmıyor. Ancak tek yumurta ikizleri arasında özellikle çocukken dil olmadan iletişim kurabildikleri anlamına gelen bir yakınlığın olduğunu söylüyor.

Dr. Wood'un ikizler dinamiğine dair bu ilgisi, onun Swinburne Üniversitesinde öğretim görevlisi ve ikizler alanında özelleşen bir klinik psikolog olması şeklinde kariyerini yönlendirdi. Dr. Wood şöyle söylüyor:

İkizler arasında olan biten birçok şey üstü kapalıdır ve konuşulmamıştır, genellikle ikizlerden biri diğerinin ne hissettiğini açıklamadan veya sormadan hisseder. Bu, açıklamaksızın bilmektir. Cadılık veya sihirden ziyade, bağlarının gücü ve yakınlıklarıyla alakalıdır.

Doçent Doktor Jeff Craig, bilimsel bir kanıt olmamasına rağmen bazı ikizlerin birbirlerinin zihnini okuyabildiğini hissettiklerini söylüyor. Ayrıca şunları ekliyor:

Bunu kabul ediyorum ve bunun mantıklı bir açıklaması olduğuna inanıyorum. Kimsenin sahip olamayacağı kadar güçlü bir ilişkiye sahipler, ve bu bizim anlayamayacağımız bir şey. Eğer bir şeyleri aynı anda hissettiklerini ve bağlantıları olduğunu söylüyorlarsa öyledir.

İkizler, Birbirlerinin Acısını Hissedebilir mi?

Hayır. Yıllardır yapılan deneyler, ikizlerin birbirlerinin acısını hissettiklerini kanıtlamayı başaramadı. Sarah ve tek yumurta ikizi Jenny, birbirlerinin acılarını asla hissedemedikleri konusunda hemfikirler. Dahası, eğer bu gerçekleşecek olursa, hayatının en kötü acısını yaşadığında, yani doğum sırasında gerçekleşeceğini düşünüyor.

Üstelik ikizlerin birbirlerinin acısını hissetmesi olayının bir mit olduğunu kanıtlayacak bir de hikayesi var. Sarah'ın ikizi Jenny, onun partneri, ve Sarah'ın partneri Sarah ilk bebeğini doğururken hastanedelerdi. Bu üç arkadaş Sarah'ı hastanede bırakarak akşam yemeği için hastaneden ayrıldı. Onlar dışardayken işler kızıştı ve Sarah ağrılı bir acil forseps (Ç.N. zor doğumlarda bebeğin başını kavrayarak çekip çıkarılmasını sağlayan ve doğumu kolaylaştıran bir araç) ile doğum yaptı. Ancak üçlü, hastanenin hemen yanındaki otelde, hastanede olanlardan bihaber akşam yemeklerini sürdürüyordu. Sarah, şöyle diyor:

Tüm Reklamları Kapat

Kız kardeşim hemen oradaydı ve olaydan tamamen habersizdi.
İkiz bebekler
İkiz bebekler
Anneysen.com

Zihin okuma mitine benzer şekilde, açıklanamayan bazı olaylar mevcut. Birbirlerinin acısını hissedebildiklerini söyleyen ikizler de var.

Aralarındaki bu yakın ilişki ve hemen hemen özdeş fiziksel yapı, teoride ufak bir hakikat parçası olabileceği anlamına gelir çünkü acı psikolojik olabilir ve empati yoluyla hissedilebilir. Doç. Dr. Craig şunları söylüyor:

İkizler arasındaki bu empati çok fazla. Eğer gerçekten yakınlık hissettiğiniz biri varsa, bu yakınlıktan dolayı onun acısını hissedebilirsiniz.

Tek Yumurta İkizlerinin Genleri Tamamen Aynı mıdır?

Hayır. Çoğumuz bu soruya hiç düşünmeksizin evet deriz çünkü aynı yumurta ve aynı spermden oluşan ve ikiye ayrılmış bir zigottan meydana gelen embriyoların aynı genlere sahip olmasını bekleriz; ama bu sorunun cevabı hayırdır.

Yakın geçmişe kadar tek yumurta ikizlerinin farklılıklarının çevresel etkenlerden kaynaklandığı sanılıyordu; fakat Birmingham'da bulunan Alabama Üniversitesi'nden genetik bilimci Carl Bruder ve ekip arkadaşları, 19 çift ve tek yumurta ikizinin genomlarını incelediler ve bazı ikizlerin genetik farklılıklarını keşfettiler. Genetik farklılığın olduğu bölgelerde ikizlerden biri, aynı genin daha fazla sayıda kopyasına sahipti. Buna kopya sayısı varyantı (çeşidi) deniyor. Bruder şöyle anlatıyor:

Tüm Reklamları Kapat

Ancak genom içerisinde bazı bölgeler vardır ki, iki-kopya kuralından sapmalar görülür. İşte bu durumda kopya sayısı varyantları var demektir. Bu bölgelerde bir genin hiç kopyasının bulunmamasından, 14'e varan sayıda kopyasının bulunmasına kadar birçok farklı durum görülebilir.

Ayrıca insan genomunda yaklaşık üç milyar baz çifti vardır, bu nedenle embriyonik gelişim sırasında her bir embriyoda 10 ila 100 arasında yeni mutasyonun oluşması beklenir. Normal DNA testleri bunu algılayamayabilir çünkü DNA'nın sadece kısa bir bölümünü incelenmektedir. Fakat tüm genom dizildiğinde farklılıklar ortaya çıkmaktadır.

Tek Yumurta İkizlerinin Parmak İzleri Aynı mıdır?

Hayır. Aynı döllenmiş yumurtadan oluşan tek yumurta ikizleri birbirinin aynısı gibi göründüğü kadar kişisel özelliklerinde de benzerlik gösterirler. Standart bir DNA testinde tek yumurta ikizlerini birbirinden ayırt etmek mümkün olmayabilir ancak onları ayırmanın kesin bir yolu vardır; tek yumurta ikizleri aynı parmak izlerine sahip değildirler.

Parmak izleri fiziksel görünüm gibi büyük ölçüde çevresel etkenler tarafından şekillenmektedir. Fetüs gelişirken, parmak izini oluşturan halkalar ve kıvrımlar rahim içindeki basınç ve amniyon sıvısı ile temas gibi birçok faktörden etkilenmektedir. Bir insanın parmaklarındaki, avuçlarındaki ve ayaklarındaki desenler hamileliğin beşinci ayının sonunda tamamen oluşmuş olur ve herhangi bir sakatlanma veya cilt hastalağına yakalanmadığı sürece yaşamı boyunca aynı kalır. 

Tek Yumurta İkizleri, DNA ile Kanıtlanan Bir Suçtan Hüküm Giyemez mi?

Ülkeden ülkeye, yasadan yasaya ve durumdan duruma değişir; ancak geçici olarak da olsa bir olasılık mevcut. Dünyanın dört bir yanında ikizlerin cezai suçlamalardan kaçtığına dair birçok örnek vardır çünkü DNA kanıtları, ikizler arasında ayrım yapamıyor veya herhangi birinin suçlu olduğunu kanıtlayamıyor.

Tüm Reklamları Kapat

Agora Bilim Pazarı
Aşk ve Gurur ve Zombiler

Elizabeth Bennet zombi tehdidini ortadan kaldırmakta kararlı ama kibirli ve bir o kadar da çekici Bay Darcy’nin gelişiyle dikkati kısa sürede dağılacak. İki taze aşık arasındaki eğlenceli ve “nispeten uygarca” geçen duygusal çatışmaları, zombilerle yaşanan ve pek de duygusal bir yanı olmayan kanlı çatışmalar takip edecek.

“Şu evrensel olarak kabul edilen bir gerçektir ki, beyin sahibi bir zombi daima daha çok beyne ihtiyaç duyacaktır.”

Romantizm, kalp kırıklıkları, kılıç darbeleri, yamyamlık ve binlerce çürüyen cesetle dolu Aşk ve Gurur ve Zombiler, tüm zamanların en büyük başyapıtlarından birini yutkunmadan okuyacağınız bir kitaba dönüştürüyor.

“Asıl mesele şu: Bay Darcy’ye hastalık bulaşırsa, Elizabeth onun kellesini zamanında uçuracak kadar cesur olabilecek mi?”

Devamını Göster
₺80.00
Aşk ve Gurur ve Zombiler

2016'da Birleşik Krallık'taki ikizlerden biri olan Patrick Hennessy, suçlunun ikizi James olduğunu iddia ederek tehlikeli araç kullanma ve çakı bulundurma suçlarından aklandı.[2]

2015'te ise Fransız ikiz kardeşlerin her ikisi de onar ay hapis cezasına çarptırıldı. DNA kanıtları, ikizlerden birinin seri tecavüzcü olduğunu gösterdi fakat yetkililer ikizlerden hangisinin suçlu olduğunu kanıtlayamadı.[3] Sonunda ikizlerden biri olan Yoan, kardeşi Elwin'in serbest bırakıldığını itiraf ettiğinde kanıtlanmış oldu.

Hapishane
Hapishane
Los Angeles Times

Ancak genlerin işleyişi hakkında daha fazla bilgi edinildikçe, bu gerçek hızla kurgu halini alıyor.

Araştırmacılar, DNA örnekleri aynı dizilişe sahip olsa bile, özdeş iki insan arasındaki farkı gösterebilmek için test edilmiş diziye bağlı başka yapılar olduğunu keşfettiler. Doçent Doktor Craig'in uzmanlaştığı ve genleri anlayabilmek için var olan bu ekstra katmana epigenetik deniyor.

Craig, epigenetik süreci, "genlerimizin üstüne atlayan ve onların işleyişini kontrol eden moleküller" şeklinde ve hatta daha şiirsel olarak "genlerimizde hayatın senfonisini çalan müzisyenler" olarak tanımlıyor.

Bütün bunlar, çok yakında suçlu ikizlerin kardeşlerinin varlığını bir savunma olarak kullanmaya güvenemeyecekleri anlamına geliyor.

Tek Yumurta İkizleri Rahimde Aynı Plasentayı mı Kullanır?

Şart değil. Tek yumurta ikizlerinin, paylaşılan plasenta (Ç.N. bebeğin anne rahmindeyken beslenmesini sağlayan yapı) kullanılarak belirlenmesi, doktorlar arasında bile yaygın olan bir mittir.

İkizler aynı plasentaya bağlı göbek kordonlarıyla doğuyorlarsa tek yumurta ikizidir. Ancak kendi plasentalarıyla doğdularsa tek veya çift yumurta ikizi olabilirler. Tek yumurta ikiziyseler, embriyo plasenta gelişmeden önce ikiye bölünmüş olabilir.

Bunu öğrenmenin tek yolu genetik test yaptırmaktır. İkizseniz ve çift yumurta ikizi değil de tek yumurta ikizi olduğunuzu düşünüyorsanız, bu günlerde bunu test yaptırmak oldukça basittir.

İkiz Doğma İhtimali Genetik Olarak Aktarılır mı?

Evet, fakat yalnızca çift yumurta ikizleri için.

Tüm Reklamları Kapat

Tek yumurta ikizlerine sahip olmak daha ilginç bir olaymış gibi düşünülür fakat buna dair herhangi bir genetik yatkınlık keşfedilmemiştir.

Ayrıca çoklu doğumlar da genetiktir çünkü genetik bir özellik olarak kabul edilen hamile kalabilmek için gerekli birden fazla yumurtayı içerir.

Tek Yumurta İkizlerinin Kişiliğinin Gelişebilmesi İçin Birbirlerinden Ayrı Eğitim Almaları mı Gerekir?

Duruma göre değişir. Ebeveynler, ikizlerini eğitim hayatları boyunca birlikte tutup tutmayacaklarını veya kişiliklerinin ayrı ayrı gelişmesine izin verip vermeyeceklerini bilmek konusunda gerçekten mücadele edebiliyorlar.

6 yaşındaki tek yumurta ikizleri olan Benji ve Mason Cox, aynı okulun farklı 1. sınıflarındalar. Anneleri Belinda Cox, çocuklarının birçok yönden benzerlik gösterdiğini söylüyor:

Tüm Reklamları Kapat

Aynı anda aynı dişlerini düşürdüler, aynı doğum lekesine sahipler ama zıt taraftalar.
Tek yumurta ikizleri Benji ve Mason Cox, anneleri Belinda Cox
Tek yumurta ikizleri Benji ve Mason Cox, anneleri Belinda Cox
ABC

Akademik olarak da Benji ve Mason birbirlerine çok benziyor, IQ testi sonuçları arasında yalnızca 1 puan fark var.

Bayan Cox, oğullarının farklı sınıflarda eğitim almasıyla her birinin eşsiz olduğu hissinin gelişmesini umduğunu söylüyor. İkizlerle ilgili en kötü şeyin "çok fazla kavga etmek" olduğunu söyleyen çocuklar, bunu hiç umursamıyormuş gibi görünüyor.

Dr. Wood, bunun psikolojik açıdan doğru bir cevabı olmayıp, ikizlere bağlı olarak değişeceğini söylüyor. İkiz yetiştirmekteki daha önemli kısmın, sürekli kıyaslama içinde olmayı engellemeye çalışmak olduğunu da söylüyor.

İnsanların çoğunlukla "ikizine göre daha zeki, ikizine göre daha sakin" dediğini duyarsınız. Bu, ikizlerin kendileri için gerçekten çok sınırlayıcı olabilir, aralarındaki rekabeti şiddetlendirebilir. Gebelikten itibaren rekabet içindeler. Ebeveynlerine asla tek yönden erişimleri yoktur. Annenin dikkati, kaynakları ve zamanı için yarışırlar.

Dr. Wood, öğretmenlerin her bireyin gelişimi için sorun yaratan iki ayrı görüşme yerine bir ebeveynle bir ebeveyn-öğretmen görüşmesi planlamasının nadir bir durum olmadığını söylüyor.

Tüm Reklamları Kapat

Özellikle ilkokulda, ikiziyle yakın olarak büyüyen ve ayrılıktan nefret eden birçok ikiz örneği var fakat bu birliktelik ihtiyacı, ikizler ergenlikteyken büyük ölçüde değişebilir. Dr. Wood şöyle diyor:

Ergenlik aldatıcı olabilir. Ebeveynlerinin yanı sıra ikizlerinden de nasıl ayrılacaklarını bulmak zorundalar. Bazen farklı olmak için gerçekten çok çabalıyorlar. Sanırım onların zorlukları, "benlik"leri ile "sizlik" arasında bir denge kurmak; çünkü "biz-lik" denen üçüncü bir bileşene sahipler.

Siyam İkizleri (Yapışık İkizler) Nasıl Oluşur?

Bu sorunun cevabı kesin olarak verilememiş olsa da nedenine ilişkin kuvvetli bir öneri bulunmaktadır. Yapışık ikizler, fiziksel olarak birbirine yapışık olarak doğan bebeklerdir. Tek yumurta ikizleri (monozigotik ikizler), tek bir döllenmiş yumurtanın yani zigotun ikiye bölünmesiyle oluşur. Gebe kaldıktan sekiz ila 12 gün sonra, ikizleri oluşturmak üzere ayrılacak olan embriyonik tabakalarda belirli organ ve yapılar gelişmeye başlar.

Gebe kalındıktan sonra 14 gün içinde embriyoların ayrılma işlemi gerçekleşmiş olur. Bu süre tamamlanadıktan sonra gerçekleşen ayrılmalar ise tam olarak gerçekleşemez ve siyam ikizleri oluşur. Sıklıkla fiziksel olarak olarak göğüs, karın, pelvisden ve başları yapışık olarak doğarlar. Yapışık ikizler ayrıca bir veya daha fazla iç organı paylaşabilirler.

Marieme ve Ndeye, Senegal'de doğan yapışık ikizler. Göğüsten yapışık olup bağırsaklar dışında ayrı iç organlara sahiptirler. İki baş, dört kol ve iki bacağa sahiptirler.
Marieme ve Ndeye, Senegal'de doğan yapışık ikizler. Göğüsten yapışık olup bağırsaklar dışında ayrı iç organlara sahiptirler. İki baş, dört kol ve iki bacağa sahiptirler.
BBC

Yapışık ikizlerin çoğu ölü doğar veya doğumdan kısa bir süre sonra ölür. Hayatta kalan bazı yapışık ikizler cerrahi olarak ayrılabilirler. Ameliyatın başarısı ise ikizlerin nerede birleştiğine, hangi organların paylaşıldığına ve cerrahi ekibin deneyim ve becerisine bağlıdır.

Siyam ikizleri terimi, 1811'de Siam'da (şimdi Tayland) doğan yapışık ikizler Eng ve Chang Bunker'dan ortaya çıkmıştır. Ayrıca yapışık ikizler tek yumurta ikizleri olduğu için aynı cinsiyette olmaktadır. Bu konuda daha fazla bilgiyi siyam ikizleri ile ilgili yazımızdan alabilirsiniz.

Alıntı Yap
Okundu Olarak İşaretle
89
Paylaş
Sonra Oku
Notlarım
Yazdır / PDF Olarak Kaydet
Bize Ulaş
Yukarı Zıpla

İçeriklerimizin bilimsel gerçekleri doğru bir şekilde yansıtması için en üst düzey çabayı gösteriyoruz. Gözünüze doğru gelmeyen bir şey varsa, mümkünse güvenilir kaynaklarınızla birlikte bize ulaşın!

Bu içeriğimizle ilgili bir sorunuz mu var? Buraya tıklayarak sorabilirsiniz.

Soru & Cevap Platformuna Git
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Tebrikler! 40
  • İnanılmaz 14
  • Bilim Budur! 5
  • Muhteşem! 4
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 4
  • Umut Verici! 3
  • Merak Uyandırıcı! 3
  • Korkutucu! 2
  • Güldürdü 1
  • Üzücü! 1
  • Grrr... *@$# 1
  • İğrenç! 1
Kaynaklar ve İleri Okuma
  1. Türev İçerik Kaynağı: ABC | Arşiv Bağlantısı
Tüm Reklamları Kapat

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 28/01/2023 19:50:46 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/7826

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Tüm Reklamları Kapat
Size Özel (Beta)
İçerikler
Sosyal
Böcekler
Antibiyotik
Ergen
Maske Takmak
Canlı
Grip
Ekonomi
Yiyecek
Evrim Teorisi
Koruma
Yeme
Yapay Zeka
İspat Yükü
Yok Oluş
Avrupa
Atom
Kütle
Hekim
Nöron
Sahtebilim
Bakteri
Böcek
Klinik Mikrobiyoloji
Antik
Nükleik Asit
Aklımdan Geçen
Komünite Seç
Aklımdan Geçen
Fark Ettim ki...
Bugün Öğrendim ki...
İşe Yarar İpucu
Bilim Haberleri
Hikaye Fikri
Video Konu Önerisi
Başlık
Kafana takılan neler var?
Bağlantı
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu komünite, aklınızdan geçen düşünceleri Evrim Ağacı ailesiyle paylaşabilmeniz içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Bilim kimliğinizi önceleyin.
Evrim Ağacı bir bilim platformudur. Dolayısıyla aklınızdan geçen her şeyden ziyade, bilim veya yaşamla ilgili olabilecek düşüncelerinizle ilgileniyoruz.
2
Propaganda ve baskı amaçlı kullanmayın.
Herkesin aklından her şey geçebilir; fakat bu platformun amacı, insanların belli ideolojiler için propaganda yapmaları veya başkaları üzerinde baskı kurma amacıyla geliştirilmemiştir. Paylaştığınız fikirlerin değer kattığından emin olun.
3
Gerilim yaratmayın.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
4
Değer katın; hassas konulardan ve öznel yoruma açık alanlardan uzak durun.
Bu komünitenin amacı okurlara hayatla ilgili keyifli farkındalıklar yaşatabilmektir. Din, politika, spor, aktüel konular gibi anlık tepkilere neden olabilecek konulardaki tespitlerden kaçının. Ayrıca aklınızdan geçenlerin Türkiye’deki bilim komünitesine değer katması beklenmektedir.
5
Cevap hakkı doğurmayın.
Bu platformda cevap veya yorum sistemi bulunmamaktadır. Dolayısıyla aklınızdan geçenlerin, tespit edilebilir kişilere cevap hakkı doğurmadığından emin olun.
Gönder
Ekle
Soru Sor
Daha Fazla İçerik Göster
Evrim Ağacı'na Destek Ol
Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katmak için hemen buraya tıklayın.
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
EA Akademi
Evrim Ağacı Akademi (ya da kısaca EA Akademi), 2010 yılından beri ürettiğimiz makalelerden oluşan ve kendi kendinizi bilimin çeşitli dallarında eğitebileceğiniz bir çevirim içi eğitim girişimi! Evrim Ağacı Akademi'yi buraya tıklayarak görebilirsiniz. Daha fazla bilgi için buraya tıklayın.
Etkinlik & İlan
Bilim ile ilgili bir etkinlik mi düzenliyorsunuz? Yoksa bilim insanlarını veya bilimseverleri ilgilendiren bir iş, staj, çalıştay, makale çağrısı vb. bir duyurunuz mu var? Etkinlik & İlan Platformumuzda paylaşın, milyonlarca bilimsevere ulaşsın.
Podcast
Evrim Ağacı'nın birçok içeriğinin profesyonel ses sanatçıları tarafından seslendirildiğini biliyor muydunuz? Bunların hepsini Podcast Platformumuzda dinleyebilirsiniz. Ayrıca Spotify, iTunes, Google Podcast ve YouTube bağlantılarını da bir arada bulabilirsiniz.
Yazı Geçmişi
Okuma Geçmişi
Notlarım
İlerleme Durumunu Güncelle
Okudum
Sonra Oku
Not Ekle
Kaldığım Yeri İşaretle
Göz Attım

Evrim Ağacı tarafından otomatik olarak takip edilen işlemleri istediğin zaman durdurabilirsin.
[Site ayalarına git...]

Filtrele
Listele
Bu yazıdaki hareketlerin
Devamını Göster
Filtrele
Listele
Tüm Okuma Geçmişin
Devamını Göster
0/10000
Alıntı Yap
Evrim Ağacı Formatı
APA7
MLA9
Chicago
C. Blumer, et al. İkizler ve Gerçekler: İkizler Telepati ile İletişim Kurabilir, Birbirlerinin Acısını Hissedebilirler mi? İkizlerin Parmak İzi ve Genleri Aynı mı?. (27 Kasım 2020). Alındığı Tarih: 28 Ocak 2023. Alındığı Yer: https://evrimagaci.org/s/7826
Blumer, C., Sever, M. Ç., Bakırcı, Ç. M., Kaya, . (2020, November 27). İkizler ve Gerçekler: İkizler Telepati ile İletişim Kurabilir, Birbirlerinin Acısını Hissedebilirler mi? İkizlerin Parmak İzi ve Genleri Aynı mı?. Evrim Ağacı. Retrieved January 28, 2023. from https://evrimagaci.org/s/7826
C. Blumer, et al. “İkizler ve Gerçekler: İkizler Telepati ile İletişim Kurabilir, Birbirlerinin Acısını Hissedebilirler mi? İkizlerin Parmak İzi ve Genleri Aynı mı?.” Edited by Çağrı Mert Bakırcı. Evrim Ağacı, 27 Nov. 2020, https://evrimagaci.org/s/7826.
Blumer, Clare. Sever, Meltem Çetin. Bakırcı, Çağrı Mert. Kaya, . “İkizler ve Gerçekler: İkizler Telepati ile İletişim Kurabilir, Birbirlerinin Acısını Hissedebilirler mi? İkizlerin Parmak İzi ve Genleri Aynı mı?.” Edited by Çağrı Mert Bakırcı. Evrim Ağacı, November 27, 2020. https://evrimagaci.org/s/7826.

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
Geri Bildirim Gönder
Paylaş
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'ndaki reklamları, bütçenize uygun bir şekilde, kendi seçtiğiniz bir süre boyunca kapatabilirsiniz. Tek yapmanız gereken, kaç ay boyunca kapatmak istediğinizi aşağıdaki kutuya girip tek seferlik ödemenizi tamamlamak:

10₺/ay
x
ay
= 30
3 Aylık Reklamsız Deneyimi Başlat
Evrim Ağacı'nda ücretsiz üyelik oluşturan ve sitemizi üye girişi yaparak kullanan kullanıcılarımızdaki reklamların %50 daha az olduğunu, Kreosus/Patreon/YouTube destekçilerimizinse sitemizi tamamen reklamsız kullanabildiğini biliyor muydunuz? Size uygun seçeneği aşağıdan seçebilirsiniz:
Evrim Ağacı Destekçilerine Katıl
Zaten Kreosus/Patreon/Youtube Destekçisiyim
Reklamsız Deneyim
Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol

Devamını Oku
Evrim Ağacı Uygulamasını
İndir
Chromium Tabanlı Mobil Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
İlk birkaç girişinizde zaten tarayıcınız size uygulamamızı indirmeyi önerecek. Önerideki tuşa tıklayarak uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu öneriyi, yukarıdaki videoda görebilirsiniz. Eğer bu öneri artık gözükmüyorsa, Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Chromium Tabanlı Masaüstü Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
Yeni uygulamamızı kurmak için tarayıcı çubuğundaki kurulum tuşuna tıklayın. "Yükle" (Install) tuşuna basarak kurulumu tamamlayın. Dilerseniz, Evrim Ağacı İleri Web Uygulaması'nı görev çubuğunuza sabitleyin. Uygulama logosuna sağ tıklayıp, "Görev Çubuğuna Sabitle" seçeneğine tıklayabilirsiniz. Eğer bu seçenek gözükmüyorsa, tarayıcının Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Safari Mobil Uygulama
Sırasıyla Paylaş -> Ana Ekrana Ekle -> Ekle tuşlarına basarak yeni mobil uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu basamakları görmek için yukarıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Daha fazla bilgi almak için tıklayın

Önizleme
Görseli Kaydet
Sıfırla
Vazgeç
Ara
Moderatöre Bildir

Raporlama sisteminin amacı, platformu uygunsuz biçimde kullananların önüne geçmektir. Lütfen bir içeriği, sadece düşük kaliteli olduğunu veya soruya cevap olmadığını düşündüğünüz raporlamayınız; bu raporlar kabul edilmeyecektir. Bunun yerine daha kaliteli cevapları kendiniz girmeye çalışın veya size sunulan (oylama gibi) diğer araçlar ile daha kaliteli cevaplara teşvik edin. Kalitesiz bulduğunuz içerikleri eleyebileceğiniz, kalitelileri daha ön plana çıkarabileceğiniz yeni araçlar geliştirmekteyiz.

Öncül Ekle
Sonuç Ekle
Mantık Hatası Seç
Soru Sor
Aşağıdaki "Soru" kutusunu sadece soru sormak için kullanınız. Bu kutuya soru formatında olmayan hiçbir cümle girmeyiniz. Sorunuzla ilgili ek bilgiler vermek isterseniz, "Açıklama" kısmına girebilirsiniz. Soru kısmının soru cümlesi haricindeki kullanımları sorunuzun silinmesine ve UP kaybetmenize neden olabilir.
Görsel Ekle
Kurallar
Platform Kuralları
Bu platform, aklınıza takılan soruları sorabilmeniz ve diğerlerinin sorularını yanıtlayabilmeniz içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu platformun ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Gerçekten soru sorun, imâdan ve yüklü sorulardan kaçının.
Sorularınızın amacı nesnel olarak gerçeği öğrenmek veya fikir almak olmalıdır. Şahsi kanaatinizle ilgili mesaj vermek için kullanmayın; yüklü soru sormayın.
2
Bilim kimliğinizi kullanın.
Evrim Ağacı bir bilim platformudur. Dolayısıyla sorular ve cevaplar, bilimsel perspektifi yansıtmalıdır. Geçerli bilimsel kaynaklarla doğrulanamayan bilgiler veya reklamlar silinebilir.
3
Düzgün ve insanca iletişim kurun.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
4
Sahtebilimi desteklemek yasaktır.
Sahtebilim kategorisi altında konuyla ilgili sorular sorabilirsiniz; ancak bilimsel geçerliliği bulunmayan sahtebilim konularını destekleyen sorular veya cevaplar paylaşmayın.
5
Türkçeyi düzgün kullanın.
Şair olmanızı beklemiyoruz; ancak yazdığınız içeriğin anlaşılır olması ve temel düzeyde yazım ve dil bilgisi kurallarına uyması gerekmektedir.
Soru Ara
Aradığınız soruyu bulamadıysanız buraya tıklayarak sorabilirsiniz.
Alıntı Ekle
Eser Ekle
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu komünite, fark edildiğinde ufku genişleten tespitler içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Formu olabildiğince eksiksiz doldurun.
Girdiğiniz sözün/alıntının kaynağı ne kadar açıksa o kadar iyi. Açıklama kısmına kitabın sayfa sayısını veya filmin saat/dakika/saniye bilgisini girebilirsiniz.
2
Anonimden kaçının.
Bazı sözler/alıntılar anonim olabilir. Fakat sözün anonimliğini doğrulamaksızın, bilmediğiniz her söze/alıntıya anonim yazmayın. Bu tür girdiler silinebilir.
3
Kaynağı araştırın ve sorgulayın.
Sayısız söz/alıntı, gerçekte o sözü hiçbir zaman söylememiş/yazmamış kişilere, hatalı bir şekilde atfediliyor. Paylaşımınızın site geneline yayılabilmesi için kaliteli kaynaklar kullanın ve kaynaklarınızı sorgulayın.
4
Ofansif ve entelektüel düşünceden uzak sözler yasaktır.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
5
Sözlerinizi tırnak (") içine almayın.
Sistemimiz formatı otomatik olarak ayarlayacaktır.
Gönder
Tavsiye Et
Aşağıdaki kutuya, [ESER ADI] isimli [KİTABI/FİLMİ] neden tavsiye ettiğini girebilirsin. Ne kadar detaylı ve kapsamlı bir analiz yaparsan, bu eseri [OKUMAK/İZLEMEK] isteyenleri o kadar doğru ve fazla bilgilendirmiş olacaksın. Tavsiyenin sadece negatif içerikte olamayacağını, eğer bu sistemi kullanıyorsan tavsiye ettiğin içeriğin pozitif taraflarından bahsetmek zorunda olduğunu lütfen unutma. Yapıcı eleştiri hakkında daha fazla bilgi almak için burayı okuyabilirsin.
Kurallar
Platform Kuralları
Bu platform; okuduğunuz kitaplara, izlediğiniz filmlere/belgesellere veya takip ettiğiniz YouTube kanallarına yönelik tavsiylerinizi ve/veya yapıcı eleştirel fikirlerinizi girebilmeniz içindir. Tavsiye etmek istediğiniz eseri bulamazsanız, buradan yeni bir kayıt oluşturabilirsiniz. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu platformun ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Önceliğimiz pozitif tavsiyelerdir.
Bu platformu, beğenmediğiniz eserleri yermek için değil, beğendiğiniz eserleri başkalarına tanıtmak için kullanmaya öncelik veriniz. Sadece negatif girdileri olduğu tespit edilenler platformdan geçici veya kalıcı olarak engellenebilirler.
2
Tavsiyenizin içeriği sadece negatif olamaz.
Tavsiye yazdığınız eserleri olabildiğince objektif bir gözlükle anlatmanız beklenmektedir. Dolayısıyla bir eseri beğenmediyseniz bile, tavsiyenizde eserin pozitif taraflarından da bahsetmeniz gerekmektedir.
3
Negatif eleştiriler yapıcı olmak zorundadır.
Eğer tavsiyenizin ana tonu negatif olacaksa, tüm eleştirileriniz yapıcı nitelikte olmak zorundadır. Yapıcı eleştiri kurallarını buradan öğrenebilirsiniz. Yapıcı bir tarafı olmayan veya tamamen yıkıcı içerikte olan eleştiriler silinebilir ve yazarlar geçici veya kalıcı olarak engellenebilirler.
4
Düzgün ve insanca iletişim kurun.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
5
Türkçeyi düzgün kullanın.
Şair olmanızı beklemiyoruz; ancak yazdığınız içeriğin anlaşılır olması ve temel düzeyde yazım ve dil bilgisi kurallarına uyması gerekmektedir.
Eser Ara
Aradığınız eseri bulamadıysanız buraya tıklayarak ekleyebilirsiniz.
Tür Ekle
Üst Takson Seç
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu platform, yaşamış ve yaşayan bütün türleri filogenetik olarak sınıflandırdığımız ve tanıttığımız Yaşam Ağacı projemize, henüz girilmemiş taksonları girebilmeniz için geliştirdiğimiz bir platformdur. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Takson adlarını doğru yazdığınızdan emin olun.
Taksonların sadece ilk harfleri büyük yazılmalıdır. Latince tür adlarında, cins adının ilk harfi büyük, diğer bütün harfler küçük olmalıdır (Örn: Canis lupus domesticus). Türkçe adlarda da sadece ilk harf büyük yazılmalıdır (Örn: Evcil köpek).
2
Taksonlar arası bağlantıları doğru girin.
Girdiğiniz taksonun üst taksonunu girmeniz zorunludur. Eğer üst takson yoksa, mümkün olduğunca öncelikle üst taksonları girmeye çalışın; sonrasında daha alt taksonları girin.
3
Birden fazla kaynaktan kontrol edin.
Mümkün olduğunca ezbere iş yapmayın, girdiğiniz taksonların isimlerinin birden fazla kaynaktan kontrol edin. Alternatif (sinonim) takson adlarını girmeyi unutmayın.
4
Tekrara düşmeyin.
Aynı taksonu birden fazla defa girmediğinizden emin olun. Otomatik tamamlama sistemimiz size bu konuda yardımcı olacaktır.
5
Mümkünse, takson tanıtım yazısı (Taksonomi yazısı) girin.
Bu araç sadece taksonları sisteme girmek için geliştirilmiştir. Dolayısıyla taksonlara ait minimal bilgiye yer vermektedir. Evrim Ağacı olarak amacımız, taksonlara dair detaylı girdilerle bu projeyi zenginleştirmektir. Girdiğiniz türü daha kapsamlı tanıtmak için Taksonomi yazısı girin.
Gönder
Tür Gözlemi Ekle
Tür Seç
Fotoğraf Ekle
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu platform, bizzat gözlediğiniz türlerin fotoğraflarını paylaşabilmeniz için geliştirilmiştir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Net ve anlaşılır görseller yükleyin.
Her zaman bir türü kusursuz netlikte fotoğraflamanız mümkün olmayabilir; ancak buraya yüklediğiniz fotoğraflardaki türlerin özellikle de vücut deseni gibi özelliklerinin rahatlıkla ayırt edilecek kadar net olması gerekmektedir.
2
Özgün olun, telif ihlali yapmayın.
Yüklediğiniz fotoğrafların telif hakları size ait olmalıdır. Başkası tarafından çekilen fotoğrafları yükleyemezsiniz. Wikimedia gibi açık kaynak organizasyonlarda yayınlanan telifsiz fotoğrafları yükleyebilirsiniz.
3
Paylaştığınız fotoğrafların telif hakkını isteyemezsiniz.
Yüklediğiniz fotoğraflar tamamen halka açık bir şekilde, sınırsız ve süresiz kullanım izniyle paylaşılacaktır. Bu fotoğraflar nedeniyle Evrim Ağacı’ndan telif veya ödeme talep etmeniz mümkün olmayacaktır. Kendi fotoğraflarınızı başka yerlerde istediğiniz gibi kullanabilirsiniz.
4
Etik kurallarına uyun.
Yüklediğiniz fotoğrafların uygunsuz olmadığından ve başkalarının haklarını ihlâl etmediğinden emin olun.
5
Takson teşhisini doğru yapın.
Yaptığınız gözlemler, spesifik taksonlarla ilişkilendirilmektedir. Takson teşhisini doğru yapmanız beklenmektedir. Taksonu bilemediğinizde, olabildiğince genel bir taksonla ilişkilendirin; örneğin türü bilmiyorsanız cins ile, cinsi bilmiyorsanız aile ile, aileyi bilmiyorsanız takım ile, vs.
Gönder
Tür Ara
Aradığınız türü bulamadıysanız buraya tıklayarak ekleyebilirsiniz.