Paylaşım Yap
Tüm Reklamları Kapat
Tüm Reklamları Kapat

Hamam Böcekleri, Atom Bombası veya Nükleer Kış Gibi Bir Felaketten Sağ Çıkabilir mi?

Hamam Böcekleri, Atom Bombası veya Nükleer Kış Gibi Bir Felaketten Sağ Çıkabilir mi?
3 dakika
17,065
Tüm Reklamları Kapat

İddia

Hamamböcekleri öylesine dayanıklı hayvanlardır ki, bir atom bombası atılan bir yerde bile hayatta kalmayı başarabilirler.

Gerçek mi?

Sahte
Sahte

Gerçek Ne?

Hamam böceklerinin radyasyon direnci insanlarınkine göre yüksek olsa da, radyasyona karşı tamamen dayanıklı değillerdir. Aslına bakarsanız hamam böceklerinin radyasyon direnci, böceklerin genel ortalamasının altındadır ve bazı böcek türleri, radyasyona karşı hamam böceklerinden 10 kata kadar daha dirençlidir. Dolayısıyla bir atom bombasına olan mesafelerine ve ortamda ne süreyle bulunduklarına bağlı olarak hamam böcekleri de ölecektir.

İddianın Kökeni

Hiroşima ve Nagasaki'ye atılan atom bombalarından sonra yapılan arama kurtarma çalışmalarında, yıkılan binaların içerisinde hamam böceklerine rastlanmıştır.[1] Bu durum, hamam böceklerinin radyasyona karşı tamamen dirençli olduğu sanrısını yaratmıştır; halbuki aynı binalarda, hayatta kalan insanlara da rastlanmıştır. Sonrasında, 2008 yılında Wall-E filminde de insanların yok olması sonrasında arta kalan tek hayvanın bir hamam böceği olması, bu yöndeki miti güçlendirmiştir. Ancak hamam böceklerinin radyasyon direnci, sıra dışı sayılacak bir düzeyde değildir.

Tüm Reklamları Kapat

Bilgiler

Hamam böcekleri, muhtemelen evrensel olarak en çok nefret edilen böceklerden biridir. Yerde karşılaştığımızda korkumuzu bir nebze bastırarak haykırmamayı başarsak da, uçarken gördüğümüz hamam böcekleri karşısında neredeyse hiç şansımız yoktur. İngilizce’de halk arasında kullanılan “Everybody gangsta until the cockroach starts flying” (“Hamam böceği uçana kadar herkes gangsterdir”) söylemi de buradan geliyor.[2]

Yaklaşık 300 milyon yıldır buralarda olan bu canlılar, evrimsel olarak da oldukça başarılılar. Pek çok insan; başları olmadan bir hafta, yemek yemeden bir ay yaşayabilen ve çalışan bir mikrodalga fırının içinde etkilenmeden durabilen, vücut ağırlıklarının 900 katına kadar kuvvete dayanabilen hamam böceklerinin, bir nükleer felaket durumunda türümüzü ve muhtemelen tüm türleri geride bırakabileceğine inanıyor. Süregelen bu inancın bir kısmı da Hiroşima ve Nagazaki'deki atom bombalarının ardından her yerde hamam böceklerinin dolaştığı yönündeki söylentilerden kaynaklanıyor.[3]

Tüm Reklamları Kapat

Hamam böcekleri, radyasyona karşı bazı diğer hayvanlardan, özellikle de insanlardan, daha yüksek bir toleransa sahiptir. Bunun nedeni, mutasyon geliştirebilecek daha az gen içeren, nispeten basit organizmalar olmalarıdır. Hücreleri, insan hücrelerine göre daha yavaş bölünür ve bu da onlara kırık DNA iplikleri gibi radyasyonun neden olduğu sorunları düzeltmeleri için daha fazla zaman verir. Bir insanı öldürmek için 1000 rad radyasyon yeterliyken, hamam böcekleri bu miktarın 6-15 katına kadar dayanabilir. Karşılaştırmak isterseniz; tüm vücut tomografi taraması 2 veya 3 rad’lık bir doz verir. Radyasyonla ilgili daha fazla bilgiyi buradan alabilirsiniz.

Ancak bu düzey, böcekler sınıfı için pek de sıra dışı değildir. Birçok böceğin radyasyon direnci, hamam böceklerinden çok daha yüksektir. Dolayısıyla bir atom bombasından kurtulabiliyor olmaları, pek bir anlama sahip değildir. Nobel Ödüllü toplum ve küresel sağlık uzmanı Tilman Ruff şöyle diyor:

Hamam böceklerinin atom bombasından arta kalan yığınlarda hayatta kaldıklarını gösteren bir kanıta rastlamadım. Ama Hiroşima'ya ait fotoğraflarda, yaralı insanların üzerindeki sinekleri gördüğümü hatırlıyorum. Dolayısıyla bazı böceklerin patlamadan sağ çıkmış olması normaldir. Ancak insanlardan daha dirençlilermiş gibi gözükseler de, patlamadan etkileneceklerdir.

Gerçekten de, 2012 yılında Mythbusters ekibi hamam böceklerinin atom bombasından sağ çıkarak hayatta kalma hipotezini test etmek için, bir grup hamam böceğini radyoaktif malzemeye maruz bırakmışlardır. Hamam böcekleri, insanların dayanabileceğinden çok daha uzun süre radyasyona dayanabilmişlerse de, yüksek doz radyasyon altında hepsi ölmüştür.

Evrim Ağacı'ndan Mesaj

Elbette, radyasyona maruz kaldıktan sonra kaç gün yaşanabildiği bir şeydir; bu süreçte yumurta üretip üreyebilme yetisi başka bir şeydir. Melbourne Üniversitesi'nden evrimsel biyolog Mark Elgar, Mythbusters testinin bunu göz ardı ettiğini düşünüyor:[4]

Hamam böceklerinin gama ışınlarına oldukça dirençli olduğuna işaret eden bazı veriler var; ancak böcekler sınıfı içerisinde en dirençli olanlar değiller. Bazı karıncaların, özellikle de yerin derinliklerine yuvalar yapan karıncaların, bu tür bir kıyametten çok daha başarılı bir şekilde kurtulacağını iddia etmek mümkündür.

Tüm organizmalar yüksek dozda radyasyondan etkilenir çünkü radyasyon, DNA'ya kalıcı olarak zarar verir. Uzun süreli ve yüksek dozlu radyasyon dozları ise hücreleri öldürür. Nükleer felaketlerde radyoaktif maddeler, tatlı su sistemlerinde, okyanusta ve yeryüzünde birikir ve döngüye dâhil olur.

Hamam böcekleri kısa sürede zarar görmemeyi başarsalar bile, besin zincirinin tepesindeki diğer canlılar gibi çevrelerinden binlerce kat daha yüksek seviyelerde radyoizotop içerebilir. Dolayısıyla, bir organizma başlangıçta daha az duyarlı olsa bile, yine de zarar görmüş bir ekosistemin parçasıdır.

Bu Makaleyi Alıntıla
Okundu Olarak İşaretle
60
0
  • Paylaş
  • Alıntıla
  • Alıntıları Göster
Paylaş
Sonra Oku
Notlarım
Yazdır / PDF Olarak Kaydet
Bize Ulaş
Yukarı Zıpla

İçeriklerimizin bilimsel gerçekleri doğru bir şekilde yansıtması için en üst düzey çabayı gösteriyoruz. Gözünüze doğru gelmeyen bir şey varsa, mümkünse güvenilir kaynaklarınızla birlikte bize ulaşın!

Bu içeriğimizle ilgili bir sorunuz mu var? Buraya tıklayarak sorabilirsiniz.

İçerikle İlgili Sorular
Soru & Cevap Platformuna Git
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Tebrikler! 79
  • İnanılmaz 34
  • Merak Uyandırıcı! 31
  • Bilim Budur! 14
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 10
  • Muhteşem! 7
  • Umut Verici! 3
  • Üzücü! 3
  • İğrenç! 3
  • Güldürdü 1
  • Korkutucu! 1
  • Grrr... *@$# 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
  • ^ R. Schweid. (2015). The Cockroach Papers: A Compendium Of History And Lore. ISBN: 9780226260501. Yayınevi: University of Chicago Press.
  • ^ Science 20. Ants, Twinkies, Cockroaches; What Could Really Survive A Nuclear Apocalypse?. (20 Şubat 2019). Alındığı Tarih: 30 Kasım 2020. Alındığı Yer: Science 20 | Arşiv Bağlantısı
  • ^ B. Radford. Could Cockroaches Really Survive A Nuclear Winter?. (9 Ağustos 2010). Alındığı Tarih: 30 Kasım 2020. Alındığı Yer: Live Science | Arşiv Bağlantısı
  • ^ E. Voices. Could Cockroaches Survive A Nuclear Apocalypse? | Earthsky.org. (23 Şubat 2019). Alındığı Tarih: 3 Aralık 2020. Alındığı Yer: earthsky.org | Arşiv Bağlantısı
  • H. Nicholls. Cockroaches Are Not Radiation-Proof And Most Are Not Pests. (26 Eylül 2016). Alındığı Tarih: 30 Kasım 2020. Alındığı Yer: BBC | Arşiv Bağlantısı
  • L. Villazon. Is It True That Cockroaches Could Survive A Nuclear Holocaust? © Getty Images Is It True That Cockroaches Could Survive A Nuclear Holocaust?. (30 Kasım 2020). Alındığı Tarih: 30 Kasım 2020. Alındığı Yer: | Arşiv Bağlantısı
Tüm Reklamları Kapat

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 28/02/2024 19:06:39 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/9637

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Tüm Reklamları Kapat
Keşfet
Akış
İçerikler
Gündem
Evrim Kuramı
Dağılım
Mantık Hatası
Mavi
Renk
Komplo
Dünya
Kuş
Doğa Olayları
Skeptisizm
Protein
Alzheimer
Doğal Seçilim
Karadelik
Goril
Kartal
Hava
Biyoçeşitlilik
Sürüngen
Erkek
Sinek
Uçuş
Bilinç
Nükleik Asit
Optik
Aklımdan Geçen
Komünite Seç
Aklımdan Geçen
Fark Ettim ki...
Bugün Öğrendim ki...
İşe Yarar İpucu
Bilim Haberleri
Hikaye Fikri
Video Konu Önerisi
Başlık
Gündem
Bugün bilimseverlerle ne paylaşmak istersin?
Bağlantı
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu komünite, aklınızdan geçen düşünceleri Evrim Ağacı ailesiyle paylaşabilmeniz içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Bilim kimliğinizi önceleyin.
Evrim Ağacı bir bilim platformudur. Dolayısıyla aklınızdan geçen her şeyden ziyade, bilim veya yaşamla ilgili olabilecek düşüncelerinizle ilgileniyoruz.
2
Propaganda ve baskı amaçlı kullanmayın.
Herkesin aklından her şey geçebilir; fakat bu platformun amacı, insanların belli ideolojiler için propaganda yapmaları veya başkaları üzerinde baskı kurma amacıyla geliştirilmemiştir. Paylaştığınız fikirlerin değer kattığından emin olun.
3
Gerilim yaratmayın.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
4
Değer katın; hassas konulardan ve öznel yoruma açık alanlardan uzak durun.
Bu komünitenin amacı okurlara hayatla ilgili keyifli farkındalıklar yaşatabilmektir. Din, politika, spor, aktüel konular gibi anlık tepkilere neden olabilecek konulardaki tespitlerden kaçının. Ayrıca aklınızdan geçenlerin Türkiye’deki bilim komünitesine değer katması beklenmektedir.
5
Cevap hakkı doğurmayın.
Bu platformda cevap veya yorum sistemi bulunmamaktadır. Dolayısıyla aklınızdan geçenlerin, tespit edilebilir kişilere cevap hakkı doğurmadığından emin olun.
Ekle
Soru Sor
Sosyal
Yeniler
Daha Fazla İçerik Göster
Evrim Ağacı'na Destek Ol
Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katmak için hemen buraya tıklayın.
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
EA Akademi
Evrim Ağacı Akademi (ya da kısaca EA Akademi), 2010 yılından beri ürettiğimiz makalelerden oluşan ve kendi kendinizi bilimin çeşitli dallarında eğitebileceğiniz bir çevirim içi eğitim girişimi! Evrim Ağacı Akademi'yi buraya tıklayarak görebilirsiniz. Daha fazla bilgi için buraya tıklayın.
Etkinlik & İlan
Bilim ile ilgili bir etkinlik mi düzenliyorsunuz? Yoksa bilim insanlarını veya bilimseverleri ilgilendiren bir iş, staj, çalıştay, makale çağrısı vb. bir duyurunuz mu var? Etkinlik & İlan Platformumuzda paylaşın, milyonlarca bilimsevere ulaşsın.
Youtube
Bir Beyin Cerrahının Gözünden BEYNİN İÇİ! | Mehmet Çağlar Berk (Anadolu Sağlık Merkezi Hastanesi)
Bir Beyin Cerrahının Gözünden BEYNİN İÇİ! | Mehmet Çağlar Berk (Anadolu Sağlık Merkezi Hastanesi)
Alper Gezeravcı, Dünya'ya Dönüyor! (Ax-3 Görevi Ortak Yayını)
Alper Gezeravcı, Dünya'ya Dönüyor! (Ax-3 Görevi Ortak Yayını)
Et Yemek, Beyni Uyuşturuyor Olabilir mi?
Et Yemek, Beyni Uyuşturuyor Olabilir mi?
Filler Neden Farelerden Korkar?
Filler Neden Farelerden Korkar?
Hastalıklar Konusunda Google Sizi Nasıl Aldatıyor?
Hastalıklar Konusunda Google Sizi Nasıl Aldatıyor?
Podcast
Evrim Ağacı'nın birçok içeriğinin profesyonel ses sanatçıları tarafından seslendirildiğini biliyor muydunuz? Bunların hepsini Podcast Platformumuzda dinleyebilirsiniz. Ayrıca Spotify, iTunes, Google Podcast ve YouTube bağlantılarını da bir arada bulabilirsiniz.
Yazı Geçmişi
Okuma Geçmişi
Notlarım
İlerleme Durumunu Güncelle
Okudum
Sonra Oku
Not Ekle
Kaldığım Yeri İşaretle
Göz Attım

Evrim Ağacı tarafından otomatik olarak takip edilen işlemleri istediğin zaman durdurabilirsin.
[Site ayalarına git...]

Filtrele
Listele
Bu yazıdaki hareketlerin
Devamını Göster
Filtrele
Listele
Tüm Okuma Geçmişin
Devamını Göster
0/10000
Bu Makaleyi Alıntıla
Evrim Ağacı Formatı
APA7
MLA9
Chicago
Z. Şeniş, et al. Hamam Böcekleri, Atom Bombası veya Nükleer Kış Gibi Bir Felaketten Sağ Çıkabilir mi?. (3 Aralık 2020). Alındığı Tarih: 28 Şubat 2024. Alındığı Yer: https://evrimagaci.org/s/9637
Şeniş, Z., Bakırcı, Ç. M. (2020, December 03). Hamam Böcekleri, Atom Bombası veya Nükleer Kış Gibi Bir Felaketten Sağ Çıkabilir mi?. Evrim Ağacı. Retrieved February 28, 2024. from https://evrimagaci.org/s/9637
Z. Şeniş, et al. “Hamam Böcekleri, Atom Bombası veya Nükleer Kış Gibi Bir Felaketten Sağ Çıkabilir mi?.” Edited by Çağrı Mert Bakırcı. Evrim Ağacı, 03 Dec. 2020, https://evrimagaci.org/s/9637.
Şeniş, Zeynep. Bakırcı, Çağrı Mert. “Hamam Böcekleri, Atom Bombası veya Nükleer Kış Gibi Bir Felaketten Sağ Çıkabilir mi?.” Edited by Çağrı Mert Bakırcı. Evrim Ağacı, December 03, 2020. https://evrimagaci.org/s/9637.
ve seni takip ediyor
Evrim Ağacı Uygulamasını
İndir
Chromium Tabanlı Mobil Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
İlk birkaç girişinizde zaten tarayıcınız size uygulamamızı indirmeyi önerecek. Önerideki tuşa tıklayarak uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu öneriyi, yukarıdaki videoda görebilirsiniz. Eğer bu öneri artık gözükmüyorsa, Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Chromium Tabanlı Masaüstü Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
Yeni uygulamamızı kurmak için tarayıcı çubuğundaki kurulum tuşuna tıklayın. "Yükle" (Install) tuşuna basarak kurulumu tamamlayın. Dilerseniz, Evrim Ağacı İleri Web Uygulaması'nı görev çubuğunuza sabitleyin. Uygulama logosuna sağ tıklayıp, "Görev Çubuğuna Sabitle" seçeneğine tıklayabilirsiniz. Eğer bu seçenek gözükmüyorsa, tarayıcının Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Safari Mobil Uygulama
Sırasıyla Paylaş -> Ana Ekrana Ekle -> Ekle tuşlarına basarak yeni mobil uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu basamakları görmek için yukarıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Daha fazla bilgi almak için tıklayın

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close