Hamam Böcekleri, Atom Bombası veya Nükleer Kış Gibi Bir Felaketten Sağ Çıkabilir mi?

Hamam Böcekleri, Atom Bombası veya Nükleer Kış Gibi Bir Felaketten Sağ Çıkabilir mi?
Çağrı Mert Bakırcı Editör Çağrı Mert Bakırcı
3 dakika
6,976 Okunma Sayısı
Notlarım
Reklamı Kapat

İddia

Hamamböcekleri öylesine dayanıklı hayvanlardır ki, bir atom bombası atılan bir yerde bile hayatta kalmayı başarabilirler.

Gerçek mi?

Sahte
Sahte

Gerçek Ne?

Hamam böceklerinin radyasyon direnci insanlarınkine göre yüksek olsa da, radyasyona karşı tamamen dayanıklı değillerdir. Aslına bakarsanız hamam böceklerinin radyasyon direnci, böceklerin genel ortalamasının altındadır ve bazı böcek türleri, radyasyona karşı hamam böceklerinden 10 kata kadar daha dirençlidir. Dolayısıyla bir atom bombasına olan mesafelerine ve ortamda ne süreyle bulunduklarına bağlı olarak hamam böcekleri de ölecektir.

İddianın Kökeni

Hiroşima ve Nagasaki'ye atılan atom bombalarından sonra yapılan arama kurtarma çalışmalarında, yıkılan binaların içerisinde hamam böceklerine rastlanmıştır.[1] Bu durum, hamam böceklerinin radyasyona karşı tamamen dirençli olduğu sanrısını yaratmıştır; halbuki aynı binalarda, hayatta kalan insanlara da rastlanmıştır. Sonrasında, 2008 yılında Wall-E filminde de insanların yok olması sonrasında arta kalan tek hayvanın bir hamam böceği olması, bu yöndeki miti güçlendirmiştir. Ancak hamam böceklerinin radyasyon direnci, sıra dışı sayılacak bir düzeyde değildir.

Bilgiler

Hamam böcekleri, muhtemelen evrensel olarak en çok nefret edilen böceklerden biridir. Yerde karşılaştığımızda korkumuzu bir nebze bastırarak haykırmamayı başarsak da, uçarken gördüğümüz hamam böcekleri karşısında neredeyse hiç şansımız yoktur. İngilizce’de halk arasında kullanılan “Everybody gangsta until the cockroach starts flying” (“Hamam böceği uçana kadar herkes gangsterdir”) söylemi de buradan geliyor.[2]

Reklamı Kapat

Yaklaşık 300 milyon yıldır buralarda olan bu canlılar, evrimsel olarak da oldukça başarılılar. Pek çok insan; başları olmadan bir hafta, yemek yemeden bir ay yaşayabilen ve çalışan bir mikrodalga fırının içinde etkilenmeden durabilen, vücut ağırlıklarının 900 katına kadar kuvvete dayanabilen hamam böceklerinin, bir nükleer felaket durumunda türümüzü ve muhtemelen tüm türleri geride bırakabileceğine inanıyor. Süregelen bu inancın bir kısmı da Hiroşima ve Nagazaki'deki atom bombalarının ardından her yerde hamam böceklerinin dolaştığı yönündeki söylentilerden kaynaklanıyor.[3]

Hamam böcekleri, radyasyona karşı bazı diğer hayvanlardan, özellikle de insanlardan, daha yüksek bir toleransa sahiptir. Bunun nedeni, mutasyon geliştirebilecek daha az gen içeren, nispeten basit organizmalar olmalarıdır. Hücreleri, insan hücrelerine göre daha yavaş bölünür ve bu da onlara kırık DNA iplikleri gibi radyasyonun neden olduğu sorunları düzeltmeleri için daha fazla zaman verir. Bir insanı öldürmek için 1000 rad radyasyon yeterliyken, hamam böcekleri bu miktarın 6-15 katına kadar dayanabilir. Karşılaştırmak isterseniz; tüm vücut tomografi taraması 2 veya 3 rad’lık bir doz verir. Radyasyonla ilgili daha fazla bilgiyi buradan alabilirsiniz.

Ancak bu düzey, böcekler sınıfı için pek de sıra dışı değildir. Birçok böceğin radyasyon direnci, hamam böceklerinden çok daha yüksektir. Dolayısıyla bir atom bombasından kurtulabiliyor olmaları, pek bir anlama sahip değildir. Nobel Ödüllü toplum ve küresel sağlık uzmanı Tilman Ruff şöyle diyor:

Hamam böceklerinin atom bombasından arta kalan yığınlarda hayatta kaldıklarını gösteren bir kanıta rastlamadım. Ama Hiroşima'ya ait fotoğraflarda, yaralı insanların üzerindeki sinekleri gördüğümü hatırlıyorum. Dolayısıyla bazı böceklerin patlamadan sağ çıkmış olması normaldir. Ancak insanlardan daha dirençlilermiş gibi gözükseler de, patlamadan etkileneceklerdir.

Gerçekten de, 2012 yılında Mythbusters ekibi hamam böceklerinin atom bombasından sağ çıkarak hayatta kalma hipotezini test etmek için, bir grup hamam böceğini radyoaktif malzemeye maruz bırakmışlardır. Hamam böcekleri, insanların dayanabileceğinden çok daha uzun süre radyasyona dayanabilmişlerse de, yüksek doz radyasyon altında hepsi ölmüştür.

Elbette, radyasyona maruz kaldıktan sonra kaç gün yaşanabildiği bir şeydir; bu süreçte yumurta üretip üreyebilme yetisi başka bir şeydir. Melbourne Üniversitesi'nden evrimsel biyolog Mark Elgar, Mythbusters testinin bunu göz ardı ettiğini düşünüyor:[4]

Evrim Ağacı'ndan Mesaj

Hamam böceklerinin gama ışınlarına oldukça dirençli olduğuna işaret eden bazı veriler var; ancak böcekler sınıfı içerisinde en dirençli olanlar değiller. Bazı karıncaların, özellikle de yerin derinliklerine yuvalar yapan karıncaların, bu tür bir kıyametten çok daha başarılı bir şekilde kurtulacağını iddia etmek mümkündür.

Tüm organizmalar yüksek dozda radyasyondan etkilenir çünkü radyasyon, DNA'ya kalıcı olarak zarar verir. Uzun süreli ve yüksek dozlu radyasyon dozları ise hücreleri öldürür. Nükleer felaketlerde radyoaktif maddeler, tatlı su sistemlerinde, okyanusta ve yeryüzünde birikir ve döngüye dâhil olur.

Hamam böcekleri kısa sürede zarar görmemeyi başarsalar bile, besin zincirinin tepesindeki diğer canlılar gibi çevrelerinden binlerce kat daha yüksek seviyelerde radyoizotop içerebilir. Dolayısıyla, bir organizma başlangıçta daha az duyarlı olsa bile, yine de zarar görmüş bir ekosistemin parçasıdır.

Okundu Olarak İşaretle
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Tebrikler! 55
  • Merak Uyandırıcı! 19
  • İnanılmaz 18
  • Bilim Budur! 9
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 5
  • Muhteşem! 4
  • Umut Verici! 2
  • Üzücü! 2
  • Güldürdü 1
  • İğrenç! 1
  • Korkutucu! 1
  • Grrr... *@$# 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
  • ^ R. Schweid. (2015). The Cockroach Papers: A Compendium Of History And Lore. ISBN: 9780226260501. Yayınevi: University of Chicago Press.
  • ^ Science 20. Ants, Twinkies, Cockroaches; What Could Really Survive A Nuclear Apocalypse?. (20 Şubat 2019). Alındığı Tarih: 30 Kasım 2020. Alındığı Yer: Science 20 | Arşiv Bağlantısı
  • ^ B. Radford. Could Cockroaches Really Survive A Nuclear Winter?. (09 Ağustos 2010). Alındığı Tarih: 30 Kasım 2020. Alındığı Yer: Live Science | Arşiv Bağlantısı
  • ^ E. Voices. Could Cockroaches Survive A Nuclear Apocalypse? | Earthsky.org. (23 Şubat 2019). Alındığı Tarih: 03 Aralık 2020. Alındığı Yer: earthsky.org | Arşiv Bağlantısı
  • H. Nicholls. Cockroaches Are Not Radiation-Proof And Most Are Not Pests. (26 Eylül 2016). Alındığı Tarih: 30 Kasım 2020. Alındığı Yer: BBC | Arşiv Bağlantısı
  • L. Villazon. Is It True That Cockroaches Could Survive A Nuclear Holocaust? © Getty Images Is It True That Cockroaches Could Survive A Nuclear Holocaust?. (30 Kasım 2020). Alındığı Tarih: 30 Kasım 2020.

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 03/12/2021 13:23:59 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/9637

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Reklamı Kapat
Size Özel
İçerikler
Instagram
Zihin
Uzay Aracı
Ay Görevleri
Vücut
Kurbağa
Hayvanlar Alemi
Büyük Patlama
Metabolizma
Kök Hücre
Kimyasal Bağ
Yıldız
Mit
Solunum
Aşı
Hayvan
Eğilim
Sinir Hücresi
Film
Mikoloji
Bakteriler
Besin Değeri
Abiyogenez
Tüy
Deprem
Sosyal Mesafelendirme
Daha Fazla İçerik Göster
Evrim Ağacı'na Destek Ol
Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katmak için hemen buraya tıklayın.
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
EA Akademi
Evrim Ağacı Akademi (ya da kısaca EA Akademi), 2010 yılından beri ürettiğimiz makalelerden oluşan ve kendi kendinizi bilimin çeşitli dallarında eğitebileceğiniz bir çevirim içi eğitim girişimi! Evrim Ağacı Akademi'yi buraya tıklayarak görebilirsiniz. Daha fazla bilgi için buraya tıklayın.
Etkinlik & İlan
Bilim ile ilgili bir etkinlik mi düzenliyorsunuz? Yoksa bilim insanlarını veya bilimseverleri ilgilendiren bir iş, staj, çalıştay, makale çağrısı vb. bir duyurunuz mu var? Etkinlik & İlan Platformumuzda paylaşın, milyonlarca bilimsevere ulaşsın.
Podcast
Evrim Ağacı'nın birçok içeriğinin profesyonel ses sanatçıları tarafından seslendirildiğini biliyor muydunuz? Bunların hepsini Podcast Platformumuzda dinleyebilirsiniz. Ayrıca Spotify, iTunes, Google Podcast ve YouTube bağlantılarını da bir arada bulabilirsiniz.
Yazı Geçmişi
Okuma Geçmişi
Notlarım
İlerleme Durumunu Güncelle
Okudum
Sonra Oku
Not Ekle
Kaldığım Yeri İşaretle
Göz Attım

Evrim Ağacı tarafından otomatik olarak takip edilen işlemleri istediğin zaman durdurabilirsin.
[Site ayalarına git...]

Filtrele
Listele
Bu yazıdaki hareketlerin
Devamını Göster
Filtrele
Listele
Tüm Okuma Geçmişin
Devamını Göster
0/10000

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
Geri Bildirim Gönder
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, Evrim Ağacı'nda çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol
Sizi Takip Ediyor

Devamını Oku
Evrim Ağacı Uygulamasını
İndir
Chromium Tabanlı Mobil Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
İlk birkaç girişinizde zaten tarayıcınız size uygulamamızı indirmeyi önerecek. Önerideki tuşa tıklayarak uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu öneriyi, yukarıdaki videoda görebilirsiniz. Eğer bu öneri artık gözükmüyorsa, Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Chromium Tabanlı Masaüstü Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
Yeni uygulamamızı kurmak için tarayıcı çubuğundaki kurulum tuşuna tıklayın. "Yükle" (Install) tuşuna basarak kurulumu tamamlayın. Dilerseniz, Evrim Ağacı İleri Web Uygulaması'nı görev çubuğunuza sabitleyin. Uygulama logosuna sağ tıklayıp, "Görev Çubuğuna Sabitle" seçeneğine tıklayabilirsiniz. Eğer bu seçenek gözükmüyorsa, tarayıcının Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Safari Mobil Uygulama
Sırasıyla Paylaş -> Ana Ekrana Ekle -> Ekle tuşlarına basarak yeni mobil uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu basamakları görmek için yukarıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Daha fazla bilgi almak için tıklayın

Önizleme
Görseli Kaydet
Sıfırla
Vazgeç
Bu Eseri Neden Tavsiye Ediyorsun?
Aşağıdaki kutuya, isimli neden tavsiye ettiğini girebilirsin. Ne kadar detaylı ve kapsamlı bir analiz yaparsan, bu eseri [OKUMAK/İZLEMEK] isteyenleri o kadar doğru ve fazla bilgilendirmiş olacaksın. Tavsiyenin faydalı bulunması halinde Evrim Ağacı kullanıcılarından daha fazla UP kazanman [UP bilgi linki] mümkün olacak. Tavsiyenin sadece negatif içerikte olamayacağını, eğer bu sistemi kullanıyorsan tavsiye ettiğin içeriğin pozitif taraflarından bahsetmek zorunda olduğunu lütfen unutma. Yapıcı eleştiri hakkında daha fazla bilgi almak için burayı okuyabilirsin.
Tavsiye Et