40 yaşındaki Tess adlı Asya fili, tarihte bir ilki gerçekleştirerek, bebek Asya filleri için ölümcül olan bir hastalığa karşı geliştirilen mRNA aşısını alan ilk fil oldu. Fillerin damar iç yüzey hücrelerine yerleşen herpesvirüs (EEHV), Kuzey Amerika ve Avrupa'da koruma altındaki Asya fili yavrularının bir numaralı katili olarak biliniyor ve doğal popülasyonlar için de büyük bir tehdit oluşturuyor. Bu virüs ayrıca, Amerika Birleşik Devletleri'nde birkaç Afrika filinin ölümüne de neden olmuş.

EEHV'nin bu denli ölümcül olmasının nedeni kan damarlarının zarar görmesine, kanamalara ve organ yetmezliğine yol açan hemorajik hastalığa sebep olabilmesidir. Bu durumu önlemek için geliştirilen EEHV mRNA aşısı, filleri virüsün konak hücrelerine girmesini sağlayan viral proteinlere maruz bırakarak bu proteinlere karşı bağışıklık tepkisi geliştirmelerini sağlar. Böylece filler, bu proteinler tekrar karşılarına çıktığında virüsü güç kazanmadan yok edebilirler.

Eskiden bütün hikayeler sadece insanlar tarafından yazılırdı. Ancak artık yapay zekalar bu konuda da insanlara yardımcı olabiliyor.

Science Advances dergisinde yayınlanan bir çalışma, ChatGPT’nin ürettiği fikirlerin, pek yaratıcılığı olmayan yazarlara yardımcı olabileceğini gösterdi.^[1] Ancak bu yardım, fikirlerin çeşitliliğinin azalmasına sebep oluyor. Exeter Üniversitesi'nden Profesör Oliver Hauser, bu sonuçların bir ikilem yarattığını söylüyor:

Silisyum, modern elektronik, güneş enerjisi ve ışık teknolojilerinin temel taşıdır. Ancak şimdiye kadar, mevcut teknikler nedeniyle silisyumun sadece yüzeyinde nanoyapılar oluşturulabiliyordu. Mevcut yöntemler ya silisyum yüzeyinin altına zarar vermeden inemiyordu ya da lazer teknolojisinin çözünürlüğü mikron seviyesinde sınırlı kalıyordu.

Bilkent Üniversitesi'nden bir ekip, mevcut sınırlamaları aşan yeni bir teknik geliştirdi. Bu teknik, silisyum yongaların derinliklerinde çok küçük yapıları kontrollü bir şekilde oluşturmaya olanak sağlıyor.^[1]

Peru'da arkeologlar, 4.000 yıllık olduğunu düşündükleri bir tapınak ve tiyatronun kalıntılarını ortaya çıkardı. Bu keşif, bölgedeki karmaşık dinlerin kökenleri hakkında yeni bir ışık tutuyor.

Ekip, yeni arkeolojik alan La Otra Banda, Cerro Las Animas'ı Haziran ayında incelemeye başladı. Yaklaşık 10 metre uzunluğunda ve 10 metre genişliğinde bir alanı kazan ekip, sadece 2 metre derinlikte çamur ve kilden yapılmış eski duvarların izlerine rastladı. Field Müzesi'nde araştırmacı olan ve ekibin lideri Luis Muro Ynoñán, yaptığı açıklamada şöyle söylüyor:

Bilim insanları genellikle belli bir yaşın üstünde görülen bir durum olan huzursuz bacak sendromunun sebebine dair genetik ipuçları keşfetti. Bu keşif, hastalığa yakalanma riski olan kişileri saptamaya ve muhtemel tedavi yollarını belirlemeye yardımcı olabilir.

Huzursuz bacak sendromu, bacakta böcekler geziniyormuş gibi nahoş bir hisse ve bacakları hareket ettirmek için yoğun bir dürtüye yol açabilir. Bazı insanlar bu belirtileri ara sıra yaşarken bazıları da her gün deneyimler. Semptomlar genellikle akşam ya da gece vakti kötüleşerek uykuya dalmaya ciddi bir şekilde engel olabilir.