Fas'ta bulunan 509 milyon yıllık trilobit fosilleri, volkanik kül içinde korunmuş halde keşfedildi. Fosiller, trilobitlerin yumuşak doku yapısını, antenlerini, yürüme bacaklarını ve hatta sindirim sistemini 3 boyutlu olarak gösteriyor. Araştırmacılar, trilobitlerin başında bulunan ve daha önce görülmemiş olan labrum adlı etli bir dudak yapısı keşfetti. Bu keşif, volkanik kayaçlarda fosil arama konusunda yeni bir alan açarak, paleontoloji alanında çığır açıcı bulgulara yol açabilir.

James Webb Uzay Teleskobu (JWST), kütleçekimsel merceklenme fenomeniyle yaratılan ışıltılı bir mücevherli halka görüntüledi. Bu halka, Dünya'dan yaklaşık 6 milyar ışık yılı uzaklıktaki RX J1131-1231 olarak bilinen uzak bir kuasara ait.

Kuasarların ışığı, ön plandaki eliptik bir galaksinin güçlü çekim alanı tarafından bükülerek parlak bir yay ve çift görünümler oluşturur, bu da bir yüzük üzerindeki değerli taşlara benzeyen bir görsel ortaya çıkarır. Kuasarlar, bir galaksinin süper kütleli kara deliğine düşen gaz ve tozdan güç alarak parlaklık kazanır.

Kütleçekimsel merceklenme, galaksi gibi büyük bir nesnenin daha uzak bir kaynaktan gelen ışığı bükmesiyle oluşur. Bu etki, gökbilimcilerin uzak kuasarların kara deliğe yakın bölgelerini incelemesine olanak tanır. Avrupa Uzay Ajansı (ESA), kuasarlardan gelen X-ışını emisyonlarının merkezi kara deliğin dönüş hızına dair ipuçları sunduğunu ve bu bilgilerin kara deliklerin büyümesi hakkında önemli veriler sağladığını belirtti.

JWST'nin yeni görüntüsünde, kütleçekimsel merceği oluşturan eliptik galaksi, halkanın merkezinde küçük mavi bir nokta olarak görünür. Bu galaksi, uzak kuasarın ışığını büyüterek doğal bir teleskop görevi görür. ESA, kara deliklerin büyüme sürecine dair iki olası senaryo üzerinde duruyor: Galaksiler arasındaki birleşmelerle malzeme birikimi veya küçük yığılma bölümleriyle rastgele yönlerden malzeme çekimi. Gözlemler, bu kuasardaki kara deliğin ışık hızının yarısından fazla bir hızla döndüğünü ve bunun birleşmeler yoluyla büyüdüğünü düşündürmektedir.

Bu gözlemler, JWST'nin Orta Kızılötesi Aracı (MIRI) kullanılarak elde edilmiştir ve karanlık madde ve evrendeki dağılım üzerine yapılan daha büyük bir çalışmanın parçasıdır. RX J1131-1231, bugüne kadar keşfedilen en iyi mercekli kuasarlardan biri olarak kabul ediliyor.

Levha tektoniği, Dünya’nın kıtasal yapılarını oluşturan ana güçtür. Litosferin hareketi, altta yatan astenosferdeki konveksiyon süreçleriyle gerçekleşir. Davis Boğazı, Kanada ve Grönland arasında, Labrador Denizi ve Baffin Körfezi’ni birbirine bağlayan bir deniz yoludur. Bu bölgede, normalden daha kalın bir kıta kabuğu parçası keşfedildi ve bu yeni tanınan bölge, Davis Boğazı proto-mikro kıtası olarak adlandırılıyor.

Derby Üniversitesi’nden Luke Longley ve Dr. Jordan Phethean ile Uppsala Üniversitesi’nden Dr. Christian Schiffer’in yaptığı araştırma, bu mikro kıtanın oluşumunu 30 milyon yıllık levha tektoniği hareketleriyle açıklıyor. Araştırmacılar, yerçekimi ve sismik yansıma verilerini kullanarak bölgenin tektonik evrimini inceledi.

Araştırma, Kanada ve Grönland arasındaki ilk sürtünmenin yaklaşık 118 milyon yıl önce başladığını ve deniz tabanı yayılmasının yaklaşık 61 milyon yıl önce Labrador Denizi ve Baffin Körfezi’nde başladığını ortaya koydu. 33 milyon yıl önce, Grönland’ın Ellesmere Adası ile çarpışması sonucunda okyanus yayılması durdu ve Grönland, Kuzey Amerika plakasına katıldı.

Bu araştırma, İzlanda’nın kuzeydoğusundaki Jan Mayen mikrokıtası, Tazmanya’nın güneydoğusundaki East Tasman Rise ve Batı Avustralya açıklarındaki Gulden Draak Knoll gibi diğer mikrokıtaların anlaşılmasına da katkı sağlayabilir. Dr. Phethean, bu tür araştırmaların levha tektoniği tehlikelerinin azaltılması ve yeni kaynakların keşfi için önemli olduğunu belirtti.

Nature Ecology & Evolution dergisinde yayınlanan bir çalışma, en büyük hayvanların orantılı olarak daha büyük beyinlere sahip olmadığını ve insanların bu eğilime karşı çıktığını ortaya koydu. Reading Üniversitesi ve Durham Üniversitesi’nden araştırmacılar, 1.500 türden beyin ve vücut boyutlarına ilişkin veriler topladı. Vücut büyüklüğüne oranla daha büyük beyinler zeka, sosyallik ve davranışsal karmaşıklıkla bağlantılıdır. İnsanlar, bu açıdan olağanüstü büyük beyinlere sahip olarak evrimleşmiştir. Reading Üniversitesi’nden Profesör Chris Venditti, “Yüzyılı aşkın bir süredir bilim insanları, bir hayvan büyüdükçe beyin büyüklüğünün de orantılı olarak arttığını varsayıyordu. Ancak bu doğru değil. Beyin ve vücut büyüklüğü arasındaki ilişki bir eğridir, yani çok büyük hayvanlar beklenenden daha küçük beyinlere sahiptir,” dedi. Durham Üniversitesi’nden Profesör Rob Barton, bu bulguların beyin-vücut kütlesi ilişkisindeki karmaşıklığı çözmeye yardımcı olduğunu belirtti. Araştırma, tüm memelilerde basit bir beyin ve vücut büyüklüğü ilişkisi olduğunu ortaya koyarak, normlara meydan okuyan türleri belirlemelerine olanak tanıyor. Bu aykırı türler arasında, diğer memelilerden 20 kat daha hızlı evrimleşen ve devasa beyinlere sahip olan Homo sapiens de yer alıyor. Ancak insanlar bu eğilime karşı koyan tek tür değil. Tüm memeli grupları, beyin boyutlarında hızlı değişim patlamaları göstermiştir. Örneğin, yarasalar ilk ortaya çıktıklarında beyin boyutlarını hızlıca küçültmüşlerdir. Beyin boyutunda en belirgin hızlı değişimi gösteren üç hayvan grubu: primatlar, kemirgenler ve etoburlardır. Bu gruplarda göreceli beyin büyüklüğünün zaman içinde arttığı gözlemlenmiştir. Ancak bu evrensel bir eğilim değildir. Reading Üniversitesi’nden Dr. Joanna Baker, “Sonuçlarımız, en büyük hayvanlarda beyinlerin çok fazla büyümesini engelleyen bir şey olduğunu ortaya koyuyor. Bunun, büyük beyinlerin bakımının maliyetli olmasından kaynaklanıp kaynaklanmadığını inceleyeceğiz. Bu örüntü, kuşlar gibi farklı biyolojiye sahip hayvanlar için de geçerlidir,” dedi.

James Webb Uzay Teleskobu (JWST), LHS 1140 b adlı bir ötegezegenin, Dünya benzeri bir atmosfer barındırabilecek ve hatta yaşamı destekleyebilecek buzlu bir su dünyası olabileceğini ortaya çıkardı. 48 ışık yılı uzaklıkta bulunan ve kırmızı cüce yıldızının yaşanabilir bölgesinde yer alan bu gezegen, daha önce mini-Neptün olarak biliniyordu. JWST verilerine göre, LHS 1140 b’nin kayalık ya da buzlu, su zengini bir “süper Dünya” olduğu ve dünya dışı yaşam arayışı için umut verici bir aday olduğu anlaşıldı. NASA Sagan Fellow Ryan MacDonald, bu gezegende bir atmosferin varlığına dair ipuçlarının ilk kez görüldüğünü belirtti. 2017’de keşfedilen ve Dünya’nın altı katı kütleye sahip olan LHS 1140 b, potansiyel olarak yaşanabilir gezegenler arasında öne çıkıyor. Université de Montréal doktora öğrencisi Charles Cadieux, bu gezegenin sıvı su bulma açısından en iyi seçeneklerden biri olduğunu söyledi. Gözlemler, LHS 1140 b’nin kütlesinin yüzde 10-20’sinin sudan oluşabileceğini gösteriyor. Daha fazla JWST gözlemi, gezegenin atmosferinin nitrojen açısından zengin olup olmadığını ve diğer gazların varlığını araştırmak için gerekli olacak. MacDonald, bu keşfin çok umut verici bir başlangıç olduğunu belirtti.