Sounder

Yer Amerika. Siyahiler, kölelikten kurtulmuş fakat ırkçılıktan ve yoksulluktan kurtulamamıştır. Ortakçılık adında bir sistemde beyazların toprağında çalışarak hayatlarını kazanmaya çalışırlar.

Bitirdiğimde ve hatırladıkça gözlerimin dolduğu bir öykü bu. Yokluğun, yoksulluğun ama her şeye rağmen sevgi dolu olmanın öyküsü. Spoiler içerebilir ama öyle ters köşelerin, öğrenince hevesinizin kaçacağı bilgilerin olduğu bir kitap değil bu. Olacağı bilseniz bile okumak isteyeceğiniz türden kitaplar olur ya, öyle.

Bir çocuk vardır. Annesi evlere temizliğe gider, ceviz ayıklar, babası da avcılık yapar. Av köpeği Sounder ailenin yol arkadaşıdır. Birçok küçük kardeşi olan çocuk annesinin, Tanrı ile anlattığı hikayelere hayrandır. Annesi hikaye anlatıyorsa o gün güzel geçmiştir, şarkı mırıldanıyorsa morali bozuktur, bu yüzden hikaye anlatmasını bekler ve okuma yazma öğrenmeyi umar.

Derken bütün bu mutluluk parçalanır. Kaba saba beyaz adamlar gelir eve. Babayı hırsızlıkla suçlayıp zincire vurarak götürürler. Sounder'ı da tüfekle vururlar. Sounder ortadan kaybolur. Başına ne geldiği belli değildir. Hayvanların yalnız ölmeye meyilli olduğunu bilen çocuk, umutla ve hüzünle Sounder'ın yolunu gözler.

Bir gün, iki gün, sonra haftalar. Sounder ortalarda yoktur ve çocuk bu duruma alışmaya başlar.

Artık çocuk, anne hariç, ailenin en büyüğüdür. Bir yandan ailesinin geçimine yardım etmeye çalışırken, bir yandan da umutla, o çalışma kampından bu tarlaya sürülen babasını arar. Bir süre sonra Sounder, yaralı, uzuvları eksik ve yaşlı bir köpek olarak eve döner. Çocuk artık büyümüştür. Daha uzun seyahatlere gidebilir. Gittiği her yerde babasını sorar. İnsanların çöpe attığı kitap ve defterleri toplayarak okuma yazma öğrenmeye çalışır.

Bir gün, bir adamın oldukça kalın bir kitabı çöpe atmaya çalıştığını görür. O gidince kitabı alır. Bir okulun önünden geçerken bir öğretmenle karşılaşır. Öğretmen onu evine alıp okumayı öğretecek, çocuk da karşılığında evin gündelik işlerini yapacaktır. Nihayet içindeki okuma aşkını hayata geçirmek için bir fırsat bulmuştur.

Ve bir gün baba da döner eve. Aradan seneler geçmiştir. Tıpkı Sounder gibi yaralı, felçli ve yaşlıdır. Evine kavuştuktan kısa süre sonra ölür baba. Çok geçmeden de Sounder. Bir hayat, hiç uğruna harcanıp giderken geriye dostluk kalır.

Çocuk ve Gençlik Edebiyatı dalında ödül almış fakat "çocuk kitabı" deyip geçmemeli. Yetişkinler de okuyabilir hatta çok daha iyi anlayabilir.