Evrim Ağacı
Reklamı Kapat

Dünyanın En Büyük Hayvanı Olan Mavi Balinalar Ne Yer ve Nasıl Sindirir?

Dünyanın En Büyük Hayvanı Olan Mavi Balinalar Ne Yer ve Nasıl Sindirir?
Okyanusta yüzen bir mavi balina.
Pixabay
Tavsiye Makale
Reklamı Kapat

Bu yazı, Evrim Ağacı'na ait, özgün bir içeriktir. Konu akışı, anlatım ve detaylar, Evrim Ağacı yazarı/yazarları tarafından hazırlanmış ve/veya derlenmiştir. Bu içerik için kullanılan kaynaklar, yazının sonunda gösterilmiştir. Bu içerik, diğer tüm içeriklerimiz gibi, İçerik Kullanım İzinleri'ne tabidir.

Mavi balinalar (Balaenoptera musculus), dünyadaki en büyük çubuklu balina türüdür. Çubuklu balinaların dişleri yoktur, yalnızca üst çenelerinde balina çubuğu adı verilen yapılar bulunur. Dişleri bulunmayan bu balina türlerine balen balinalar denilmektedir. Mavi balinalar, 30,5 metreye ulaşabilen boyları ve 180 tona ulaşabilen ağırlıkları ile dünya üzerinde yaşamış en büyük hayvanlardır. Her ne kadar isimleri mavi olsa da mavimsi gri renktedirler. Geniş, düz bir kafaya ve küçük bir sırt yüzgecine sahiptirler. Bütün balinalar gibi memelidirler ve doğum yaparlar. Yeni doğan bir mavi balina, yaklaşık 7 metre uzunluğa ve 30 ton ağırlığa sahip olabilir. Bu ağırlıklarının üzerine her gün 100 kilogram ekleyebilirler. Bu yazımızda, yeni doğduklarında bile bu kadar büyük olan bu hayvanların nasıl beslendiklerini ve sindirim sistemlerinin nasıl çalıştığını inceleyeceğiz.

Mavi Balinalar Nasıl Beslenir?

Mavi balinaların beslenmesini temel olarak kril (Euphausiacea) denilen karides benzeri çok küçük kabuklu canlılar oluşturur ancak nadiren de olsa küçük balıklarla da beslenirler. Aşağıda bu beslenme anı görülmektedir:

Awesome Ocean

Kriller soğuk sularda yaşar ve başta balinalar olmak üzere fokların ve penguenlerin temel besinlerini oluştururlar. Mavi balinalar krilleri tüketebilmek için ağızlarını açarak kril sürüsüne bulunduğu yere doğru yüzer ve içinde krillerin de bulunduğu yaklaşık 3 ton suyu bir seferde ağızlarına alarak 100 ile 400 ağız epitelinin boynuzumsu kılıflarından oluşan, balina çubuğu ya da balina tarağı denilen yapıdan geçirerek süzerler. Bu süzme işlemi sonucunda ağızlarında sadece kriller kalır. Mavi balinalar bu şekilde günde 40 milyon kril tüketebilmektedir.

Mavi balinalar ağızlarını açıp ileri hamle yaparak avlarını yakalarlar.
Mavi balinalar ağızlarını açıp ileri hamle yaparak avlarını yakalarlar.
Great Whale Conservancy

Yavru Mavi Balinalar Nasıl Beslenir?

Mavi balinalar avlanma yetileri gelişmeden doğar. Zaten avlanmalarına gerek de yoktur çünkü anne balinalar diğer memeli hayvanlar gibi süt salgılayarak yavrularını beslerler. Anne sütü ile beslenme süresi, doğumdan itibaren 18 aya kadar uzayabilir. Yavru balinalar, doğumdan sonraki ilk 6 ay içerisinde günde 400 ile 500 litre arasında anne sütü tüketebilir. Mavi balinalar dünyadaki en büyük meme bezlerine sahiptir. Her bir meme bezi 1,5 metre uzunluğa ve yavru balinanın ağırlığı kadar ağırlığa sahip olabilir. Bu bezler sayesinde bir anne balina günde 200 litreye kadar süt salgılayabilir. Balina sütünün içeriğindeki yağ miktarı yavru balinanın ihtiyacına göre %35 ile %50 arasında değişmektedir ve bu yağ sayesinde yavru balinalar her gün 100 kilogram alabilirler. Salgılanan bu süt, yavru balinanın fiziksel ve mental gelişmi için çok önemlidir.

Bir mavi balina yavrusunu emziriyor
Bir mavi balina yavrusunu emziriyor
Earth Touch

Yavru Balinaları Emzirme İşlemi Nasıl Gerçekleşir?

Yavru balinaların emzirme işlemi suyun altında gerçekleşmektedir. Suda yaşayan veya suda beslenen memeli hayvanların meme sistemleri birbirinden farklı evrim süreçlerinden geçmiştir. Deniz aslanı ve fok gibi etobur hayvanlar, yavrularını emzirmiyorken meme uçlarını vücutlarının içine çekebilirler. Balina ve yunus gibi su memelilerinde (Cetacea) ise mememsi yarıklar vardır. Bu yarıklar meme bezlerini çevreleyen özelleşmiş derilerden oluşur. Yavrunun sütü nasıl emdiği henüz tam olarak bilinmemesine rağmen, yavrunun dilini bu yarıklardan uzatarak meme bezlerini uyardığı ve annenin bu yarıklardan süt sızdırdığı yönünde genel bir kanı vardır. Manatigiller (Trichechidae) familyası ve Dugonggiller (Dugongidae) familyasının bugün yaşayan tek temsilcisi olan dugongların (Dugong dugong) bulunduğu deniz inekleri takımındaki canlılar ise hareketsiz meme uçlarına sahiptirler.

Mavi Balinaların Sindirimleri Nasıl Gerçekleşir?

Mavi balinaların tam bir sindirim kanalı vardır, yani bir ağza ve bir anüse sahiptirler. Yemek boruları (özefagus), inek ve su aygırlarındaki gibi bölmeli mideleri ve bağırsakları vardır. Ayrıca bir seferde binlerce krili yutmalarını sağlayacak özelleşmiş yutaklara sahiptirler. Özelleşmiş deri dokularından oluşan bu yutaklar, esneyip uzayarak yüksek miktarda kril yutmalarını sağlar ve yemek borusundan geçen besinler mideye ulaşır. Mavi balinaların mideleri üç bölmelidir; ön mide, ana mide ve pilorik mide. Ön mide bir depo gibidir; balinanın yuttuğu besinleri tutar ve yapısındaki kaslarla krillerin dış kabuklarını kırarak sindirime hazır hale getirir. Ana midedeki besinler, pepsin ve hidroklorik asit ile kimyasal olarak yıkılır. Pilorik midenin ise kendi içinde iki bölümü vardır. İlk bölüm ana mide ile uyumlu çalışır ve bazı enzimlerle kimyasal sindirimi devam ettirir. İkinci kısım ise sindirilen besinleri ince bağırsağa iletir. İnce bağırsakta besin ögeleri emilir ve kalan posa kalın bağırsaktaki anüsten atılır.

Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Muhteşem! 12
  • Tebrikler! 8
  • Bilim Budur! 6
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 6
  • Merak Uyandırıcı! 5
  • İnanılmaz 3
  • Umut Verici! 2
  • Güldürdü 1
  • Üzücü! 1
  • Grrr... *@$# 1
  • İğrenç! 1
  • Korkutucu! 1
Kaynaklar ve İleri Okuma

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 15/07/2020 11:50:48 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/7824

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Reklamı Kapat
Güncel
İnsanlar
Aslan
Tekillik
Molekül
Kadın Sağlığı
Haber
Hafıza
Beslenme Bilimi
Zihin
Sağlık Bilimleri
İmmünoloji
Mers
Grip
Skeptisizm
Cinsel Yönelim
Kanser Tedavisi
Bilinç
İstatistik
Kimyasal
Gerçek
Beyin
Popülasyon
Evrimsel Biyoloji
Depresyon
Stres
Daha Fazla İçerik Göster
Daha Fazla İçerik Göster
Reklamı Kapat
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, Evrim Ağacı'nda çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol
Türkiye'deki bilimseverlerin buluşma noktasına hoşgeldiniz!

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
“Biyoloji, bir çeşit mühendisliktir.”
Daniel Dennett
Geri Bildirim Gönder