Dişi Yusufçuklar Erkeklerden Kurtulmak İçin Ölü Taklidi Yapıyor!

Dişi yusufçuklar, istemedikleri çiftleşmelerden inanılmaz bir şekilde kaçıyor. Nasıl mı? Yere düşüp, ölü taklidi yaparak!

İsviçre Zürih Üniversitesi'nden Rassim Khelifa bu davranışa ilk kez dişi Aeshna juncea yusufçuğunda tanık oldu. İsviçre Alpleri'nde larvalarını toplarken, erkek yusufçuk tarafından takip edilen dişinin kendini yere sertçe bırakması ilgisini çekti. Dişi yusufçuk hareketsiz bir şekilde yerde yatıyordu. Onu takip eden erkek ise bir süre sonra uzaklaştı ve dişi etrafın boş olduğunu görünce tekrar havalandı. 10 yıldır yusufçukları inceleyen Khelifa, daha önce hiç böyle bir şey görmediğini söylüyor ve şaşkınlığını dile getiriyor.

Dişi Aeshna juncea yusufçukları yumurtladıklarında saldırılara karşı savunmasızdır, çünkü diğer kimi yusufçukların aksine bu türün erkekleri dişisini korumaz. Ayrıca başka bir erkek yusufçukla tek seferlik cinsel yakınlaşma tüm yumurtaları döllemek için yeterlidir ve tekrar çiftleşmek üreme sistemlerine zarar verebilir.

Khelifa, ayrıca dişilerin sıklıkla göletlerin yakınındaki yoğun bitki örtüsüne girdiğini gözlemledi ki bunu da muhtemelen saklanmak için yapıyorlar ve ortaya çıkınca da dramatik davranışlar sergiliyorlar.

Khelifa, 31 dişiden 27'sinin erkeklerden kaçmak için kendini yere atıp ölü taklidi yaptığını gözlemledi. Bu manevralardan 21'inin başarılı olduğunu tespit etti. Ancak böyle hızlı bir şekilde kendilerini yere atmaları yine de tehlikeli ve İspanya Vigo Üniversitesinden Adolfo Cordero-Rivera'ya göre, bu strateji sadece çok fazla yusufçuğun bulunduğu alanlarda başvurdukları bir yol olabilir. Cordero-Rivera şunları söylüyor:

Dişilerin, erkek tarafından çok fazla baskı altına alındığı durumlarda bu yola başvurması söz konusudur.

Dahası, birkaç tür daha bu şekilde çiftleşmekten kaçmak için ölü numarası yaparken gözlemlendi. Aynı davranış bir örümcek türünde ve avcı sineğinin iki türünde görüldü. Üstelik peygamber devesinin bir çeşidinde de rastlandı.

Ancak yırtıcılardan kaçınmak için ölü taklidi yapmak, yusufçuklarda daha sık görülen bir durumdur. Khelifa'ya göre dişiler, erkeğin baskısından kurtulmak için bu numarayı daha da geliştirebilir.

Bu davranış sadece yumurtlayanlara mı özgü, yoksa bu davranışın çok daha geniş bir alana yayıldığını söyleyebilir miyiz? Khelifa, bunları açığa çıkarma konusunda epey meraklı görünüyor. Son olarak, bu çiftleşme baskısından kurtulmak adına kullanılan inanılmaz taktikler, sadece dişi Aeshna juncea yusufçuklarına özgü değil. Örneğin, akrabaları olan küçük kızböceklerinin dişisi erkeğini yemeyi tercih ediyor!