Paylaşım Yap
Tüm Reklamları Kapat
Tüm Reklamları Kapat

Deprem Öncesinde, Sırasında ve Sonrasında Neler Yapılmalı?

Deprem Öncesinde, Sırasında ve Sonrasında Neler Yapılmalı? Insarag
24 Ocak 2020 tarihli Elazığ Depremi
12 dakika
252,674
  • Deprem Mühendisliği
Evrim Ağacı Akademi: Depremler Yazı Dizisi

Bu yazı, Depremler yazı dizisinin 16. yazısıdır. Bu yazı dizisini okumaya, serinin 1. yazısı olan "Deprem Nedir? Depremlere Sebep Olan Doğa Yasaları ve Bu Yasaları Açıklayan Modeller Nelerdir?" başlıklı makalemizden başlamanızı öneririz.

Yazı dizisi içindeki ilerleyişinizi kaydetmek için veya kayıt olun.

EA Akademi Hakkında Bilgi Al

Doğanın en korkutucu ve en yıkıcı fenomenlerinden birisi şiddetli depremler ve dehşet verici olan yıkıcı etkisidir. Bir deprem, gezegenimizin toprağın altındaki tabakaların kırılması ve kaymasıyla uzun bir süredir biriktirdiği yükün serbest bırakılması ile aniden yaşanılan bir sallantıdır.

Yüz milyonlarca yıl boyunca tektonik levhaların gücü gezegenimize şekil vermiştir. Gezegenimizin yüzeyini oluşturan büyük tabakalar birbirlerinin üzerinden, altından ya da yanlarından geçmektedir. Çoğu zaman bu hareketler çok yavaş bir şekilde gerçekleşir. Diğer zamanlarda bu levhaların yüzeyinde ("faydaki") girinti çıkıntılar birbirine takılır ("kilitlenir") ve böylece biriktirdikleri enerji, bir süre serbest bırakılamaz. Bu sırada biriken enerji, yeterince büyüdüğü zaman bu levhalar nihayet kilitten kurtulur ("fay kırılır"). Bu sırada açığa çıkan enerji ve şok dalgaları, yüzeyde titreşimler olarak hissedilir ve biz buna "deprem" adını veririz.

Tüm Reklamları Kapat

Eğer nüfusun fazla olduğu bir yerde deprem yaşanırsa çok sayıda ölüm, yaralanma, mal kaybı, bina hasarı, vb. durumlar görülebilir. Depremler, herhangi bir zamanda, herhangi bir büyüklükte gerçekleşebilir. Tam olarak ne zaman yaşanacağını önceden bilmek imkansız olduğu için, sizin ve sevdiklerinizin bir deprem gerçekleşmeden evvel bir ön hazırlık yapması oldukça önemlidir. Ülkemizde "Bana bir şey olmaz." mantığıyla hareket edenler çok olsa da, bir gün buradaki bilgiler sizi ve sevdiklerinizi kurtarabilecektir.

Hazırlıklı Olun!

Altta yazdıklarımızı bir "yapılacaklar listesi" olarak düşünün ve en kısa sürede sadece 15-20 dakikanızı ayırarak tüm ailenizle birlikte gözden geçirin, başkalarıyla da paylaşın, ve hatta bir tatbikat gerçekleştirin. Deprem sırasında panik etmeniz doğal bir tepki olacaktır, ancak buradaki pratik bilgileri edinmeniz, daha bilinçli olarak hareket etmenizi ve en az hasarla çıkmanızı sağlayacaktır.

Tüm Reklamları Kapat

  • Önemli Not: Alttaki listede yer alan maddeler sıraya göre dizilmemiştir.
  • Ek Bilgi: Beklenen "Büyük İstanbul Depremi" ile ilgili kapsamlı bir makalemizi buradan, depremlerin büyüklüğü, şiddeti ve gücüyle ilgili bilgiler veren makalemizi ise buradan okuyabilirsiniz.

Deprem Öncesi Yapılması Gerekenler

1. Bir "Deprem Çantası" hazırlayın. Alttaki görselden neler içermeniz gerektiği yazılmaktadır. İsteğe bağlı olarak hazır çanta sipariş edebilirsiniz. Bu çanta anında erişebileceğiniz bir yerde olsun.

Deprem çantasına yedek cep telefonu ekleyemeseniz bile, yedek batarya eklemeniz enkaz altındayken şarjı biten telefonunuz için kullanışlı olabilecektir. Bazı telefonlarda kulaklık takarak radyo uygulamasıyla radyo işlevi de görebilir.
Deprem çantasına yedek cep telefonu ekleyemeseniz bile, yedek batarya eklemeniz enkaz altındayken şarjı biten telefonunuz için kullanışlı olabilecektir. Bazı telefonlarda kulaklık takarak radyo uygulamasıyla radyo işlevi de görebilir.

2. Yakınlarınızla iletişime geçebilmeniz için bir plan kurun.

3. Kırılgan, kesici ve ağır objeleri mümkün oldukça yüksek yerlerde tutmayınız.

Evrim Ağacı'ndan Mesaj

4. Duvara ya da tavana asılı eşyalarınızın (örn: resimler, aynalar, avize, vb.) sağlam bir şekilde yerleştirildiğinden emin olunuz. Bunlar yatak ve kanepe gibi başınıza düşebilecek yerlerden uzak olduğundan da emin olunuz.

6. Evinizdeki tesisatın (elektrik kabloları, gaz bağlantıları, genel olarak beyaz eşyaların bağlantıları, vs.) düzgün olduğundan emin olunuz. Eğer tamirat gerekiyorsa, bu konuda uzman yardımı alınız. Gaz ve su sızıntıların önlemi için kırılmaya dayanıklı esnek boruları tercih ediniz.

7. Oturduğunuz binada derin çatlaklar gibi şüphe uyandıran hasarlar tespit ederseniz, bir yapı uzmanından strüktürel olarak denetlemesi için çağırınız. Bu tarz istekler bir maliyet karşılığında yapılsa da, apartman yöneticinizden bunu talep ediniz.

8. Yanıcı özelliğe sahip ürünleri kilitli ya da kolay açılamayacak bir dolapta tutunuz.

9. Yaşadığınız bölgeye en yakın "Toplanma Alanı"nın nerede olduğunu araştırınız ve önceden oraya nasıl ulaşabileceğinizi öğreniniz.

Tüm Reklamları Kapat

10. Kaldığınız yerde güvenli yerleri belirleyin ve bu yerleri daima aklınızda tutun. Bunlar iç duvarlar ya da altına girebileceğiniz dayanıklı masalar olabilir. Bu konuda 11. ve 12. maddeleri dikkatle okuyunuz.

11. Masanın altına girme durumunda "Çök - Kapan - Tutun" tekniğini kullanın. Hem ülkemizdeki afet kurumu olan AFAD, hem de uluslararası uzmanlar bu yöntemin hayatta kalmanın en iyi yöntemi olduğunda hemfikirdir ve önermektedir.

AFAD

12. Evcil hayvanlarınız varsa, deprem sırasında bir yere sıkışıp kalmayacaklarından emin olunuz.

Deprem Sırasında Yapılması Gerekenler

Çökün, kapanın ve tutunun. O esnada paniklemeniz doğal bir tepkidir, çünkü bu her gün yaşayabileceğiniz bir deneyim değildir, ancak elinizden geldiğince sakin kalmaya çalışın, derin nefesler alın ve her verişinizle stresinizden kurtulduğunuzu düşünün, karşınızdaki problemi tanıyın ve odağınızı bozmadığınız sürece her şeyin yolunda gireceğini düşünün. Yanınızda korkmuş olan başka bireyler de varsa onların da endişe etmemeleri gerektiğini söyleyin. Fazla hareket etmeyiniz ve eğer kapalı bir alandaysanız, sallanma geçene kadar orada durunuz, böylece ne zaman çıkmanın güvenilir olduğunu öğrenebilirsiniz.

Tüm Reklamları Kapat

Eğer Bir Yapının İçindeyseniz:

1. Çök-Kapan-Tutun! Eğer yakınınızda bir masa yoksa, içinde bulunduğunuz binanın penceresi olmayan bir duvarına gidin ve çökün, kapanın, tutunun!

2. Kırılabilecek olan camdan, pencerelerden, dış kapılardan, duvarlardan ve düşebilecek her şeyden uzak durun.

3. Eğer bir yataktaysanız, orada kalın ve başınızı bir yastıkla koruyun. Eğer üzerinize düşebilecek ağır bir şey varsa daha güvenilir bir alana gidin.

4. Dayanıklı olup olmadığından emin olmadığınız kapılardan geçmeyiniz. Kapıların olduğu alanlar genellikle dayanıklı değildir ve korunmak için de ideal yerler değildir.

Tüm Reklamları Kapat

Agora Bilim Pazarı
Vanilya Aromalı Milkshake Frappe Tozu 500 gr

Vanilya Aromalı Milkshake Frappe Tozu 500 gr

Devamını Göster
₺66.00
Vanilya Aromalı Milkshake Frappe Tozu 500 gr

5. Dışarı çıkmanın güvenilir olduğu bir zamana kadar içeride kalınız ve sallantının bitmesini bekleyiniz. Yapı sallanırken dışarıya çıkmayınız! 1933 Long Beach depreminde hayatını kaybeden insanların birçoğu yapıdan dışarıya koşmalarıyla beraber üzerlerine devrilen duvarlardan ve yapıdan düşen parçalardan (örn: pencere, duvar, eşya, vs.) dolayı hayatlarını kaybettiler.

6. Olası elektrik kesintisi nedeniyle asansörleri kullanmayınız! Olası bir elektrik kesintisiyle içeride hapsolabilir ya da sert bir düşüş yaşayabilirsiniz. Düşen asansörde zemine çarpmadan önce zıplayarak kurtulma şansınızın olduğunu düşünmeyin. Eğer deprem anında asansördeyseniz ve düşmeye başlarsa, en iyi yöntem "ellerinizle başınızı koruyarak cenin pozisyonunda yatmanızdır".

7. Balkona çıkmayın ve binadan atlamaya çalışmayın! Her ikisi de, depreme nazaran sizi çok daha kolay öldürebilecek hatalar olacaktır.

8. Sallantı geçtikten sonra ek hasarların önlenmesi için gaz, elektrik ve su vanalarını kapatın; soba ve ısıtıcı gibi cihazları söndürün.

9. Eğer binadan kolaylıkla çıkabiliyorsanız, deprem çantanızı aldıktan sonra başka hiçbir malınızı almaksızın binadan ayrılın ve toplanma alanlarına gidin. Evcil hayvanlarınızı unutmayın!

Eğer Dışarıdaysanız:

1. Yapılardan, sokak lambalarından ve elektrik kablolarından uzak durunuz ve korunmak için bir yapıya girmeyin.

2. Etrafa bakınmadan rastgele bir şekilde koşmaya çalışmayınız, araç kazalarına neden olabilirsiniz.

3. Düşmenize neden olabilecek deniz kıyılarından ve toprak kayması yaşanabilecek yamaçlardan uzak durun.

4. Olası bir tsunamiye karşın güvenli bir bölgeye ulaşmaya çalışın.

Eğer Hareket Eden Bir Aracın İçindeyseniz:

1. Ambulans, itfaiye ve yardım ekiplerini engellememek için yolu kapatmadan ve herhangi bir tehlike unsuru yaratmadan durun ve depremin geçmesini bekleyin. Anahtarı çıkarmayın.

Tüm Reklamları Kapat

2. Yapılardan, ağaçlardan ve elektrik kablolarından uzak duracak bir şekilde aracınızın içerisinde kalın.

3. Eğer bir tünelin içindeyseniz; aracı durdurun ve çökün-kapanın-tutunun.

4. Deprem bitince dikkatli bir şekilde yolunuza devam ediniz. Deprem sırasında hasar gören yollardan, köprülerden ve rampalardan uzak durun.

Eğer Enkaz Altındaysanız:

1. Etrafı görebilmek için kibrit yakmayınız. Yanlışlıkla kendinizi yakabilir veya gaz sızıntısı varsa patlamalara neden olabilirsiniz. Gözleriniz karanlığa en geç 30 dakikada alışacaktır, bekleyin.

Tüm Reklamları Kapat

2. Fazla hareket etmemeye dikkat ediniz ve tozun yükselmesine sebep olmayınız. Bu şekilde, üzerinize daha fazla ağırlık katacak şeylerin düşmesini ve nefesinizin tutulmasını engellemiş olursunuz.

3. Ağzınızı bir şeyle örtünüz.

4. Kurtarma ekibin sizi tespit edebilmesi için bir boruya ya da ses çıkarabilecek bir şeye vurun, bu vurma eylemini fazla hareket etmeden ve bir şeylerin düşmesine sebep vermeden yapınız. Yanınızda bir düdük varsa onu kullanınız. Bağırınca size tehlikeli gelebilecek derecede toz yutabilme riskiniz var ancak demin sayılanların hiçbirini yapamıyorsanız bağırmak da bir alternatiftir.

Uyarı: Arama-Kurtarma konusunda uzman kişiler gelene kadar enkaz altındaki sevdiklerinizi arayıp çıkarmak isteyebilirsiniz, ancak unutmayınız ki bastığınız yerlerin altında başka insanlar da olabileceği için ağırlık oluşturup birisinin hayatını kurtarırken bir başkasının ölümüne de sebep olabilirsiniz. Sabredin, işi uzmanlarına bırakın.

Tüm Reklamları Kapat

Deprem Sonrasında Yapılması Gerekenler

1. Deprem durunca, çevrenizi kontrol ederek hareket etmenin güvenilir olup olmadığından emin olun. Fırsatınız varsa da yapıdan çıkın. Yapıda hasarlar varsa tekrar girmeyin.

2. Deprem sonrasında gelecek dalgalanmaları (artçıları) unutmayınız. Bunlar ana depreme oranla daha az şiddete sahiptir ama yine de ana depremin oluşturduğu zayıflıkları yıkabilecek kadar güçlü olabilirler. Bunlar ana depremden sonra ilk saatler, günler, haftalar ve hatta aylar içerisinde bile yaşanabilir.

3. Bir önceki başlıktaki "Uyarı"yı da dikkate aldığınızı varsayarak, yaralı insanlara yardım etmeye çalışınız. Ağır yaralı insanları yerinden fazla oynatmamaya çalışınız ve yardım için bekleyiniz, fakat acil bir durum söz konusuysa onları kurtarabilirsiniz (örneğin o esna bir çökme yaşanabilir ve kişiyi kurtarmanız gerekebilir). Daha öncesinde bir ilk yardım kursuna katılmış olmanız size avantaj sağlayacaktır.

4. Bir deprem sonrasında en tehlikeli şeylerden birisi de yangının olmasıdır. Mümkünse küçük boyutta ateşleri söndürmeye çalışınız. Daha büyük yangınlarda ise itfaiye ekibinin gelmesini bekleyiniz ve karbon monoksit zehirlenmesini önlemek için rüzgarın yönüne dikkat ediniz ve uzaklaşınız.

Tüm Reklamları Kapat

5. En son durumlar hakkında önemli bilgiler edinebilmek için bir radyo ya da televizyon bulmaya çalışınız.

6. Denize yakın yerlerde yaşıyorsanız, olası tsunamilere dikkat ediniz ve buradan uzaklaşınız.

7. Telefonu sadece acil durumlar için kullanınız. Telefon hatları yerine SMS ve internet araçlarını (Whatsapp, Facebook, Twitter, vb.) kullanmayı tercih ediniz. Sevdiklerinize ve sizi merak edenlere durumunuzu bildiriniz.

8. Eviniz artık güvenli değilse ve yakınlarda insanların kalabileceği güvenli bir barınak ya da yapı varsa oraya gidiniz.

Tüm Reklamları Kapat

9. Yardımınıza ihtiyaç duyulmadığı zamanlarda zarar görmüş yapılardan uzak durmaya çalışınız. Yetkililer güvenli olduğunu söyledikleri zaman evinize dönebilirsiniz.

10. Aracınızı kullanırken dikkat ediniz ve eğer geceyse sokak ışıklarının sönme olasılığını göz önünde bulundurunuz.

11. Evinize dönebildiğiniz zaman dolapları açınca dikkatli olunuz.

12. Kırılmış objelerin size zarar vermemesi için uzun bir pantolon, uzun kollu bir üstlük, sağlam ayakkabılar ve mümkünse eldivenler giymeye çalışınız.

Tüm Reklamları Kapat

13. Eğer yere ilaçlar ya da yanabilecek sıvılar dökülmüşse onları hemen temizleyiniz. Gaz sızıntısının ya da bir tür kimyasalın kokusunu alıyorsanız o zaman alanı terk ediniz ve durumu ihbar ediniz.

14. Şömine varsa orayı inceleyiniz. Fark edilmeyen hasarlar bir yangına sebep olabilir.

15. Beyaz eşyalarınızı kontrol ediniz.

16. Gaz sızıntısı tespit ettiyseniz, camınızı açık bırakıp binayı terk ediniz. Ana gazı kapatabiliyorsanız kapatın ve telefonla uzman kimselere ulaşmaya çalışın. Eğer gazı kapattıysanız, o zaman ancak bir uzman tarafından geri açılması gerekir.

Tüm Reklamları Kapat

17. Elektrikle çalışan sistemlerde hasar olup olmadığını kontrol ediniz. Eğer bir hasar tespit ettiyseniz o zaman elektriği ana yerden kapatınız. Eğer şalterleri kapatabilmek için sulu bir alandan geçmeniz gerekiyorsa o zaman birkaç tavsiye için önce bir elektrikçiyi arayınız.

18. Su tesisatında bir sorun var mı, kontrol ediniz. Eğer bir sorun tespit ederseniz o zaman su firmasını arayınız. Su sorunu nerede mevcut ise ona bağlı olan şeyleri kullanmayınız (örn: tuvalet ya da musluk).

19. Evcil hayvanlarınız en az sizin kadar korkmuş olacaklarından kaçma riski nedeniyle onları sakinleştirmeye çalışın ve tasma ya da kafes kutu gibi uzaklaşmalarını engelleyecek şekilde önlem alınız.

Daima hazırlıklı olmak iyi bir şeydir. Hatta bu makalemizin bir çıktısını almanız ve yanınızda ve/veya aracınızda bulundurmanız bir gün sizin ve sevdiklerinizin hayatını kurtarmaya yarayabilecektir. En azından deprem öncesinde ve sonrasında bir kontrol listesi olarak da kullanabilirsiniz.

Tüm Reklamları Kapat

Bütün burada listelediklerimiz birer özettir ve bunun da ötesinde araştırma yapmanızı tavsiye ederiz. Amacımız sizleri korkutmak değil, riski minimum düzeye indirmektir. Gezegenimizde hayatımızı tehdit eden bir sürü şey bulunmaktadır (orman yangınları, tsunami, sel, toprak kayması, vs). Japonya bile mimaride önde gelen ülkelerden biri olsa da, depremler ve tsunamiler her zaman tehlikelidir. Buradan Japonya’da yaşanılan facianın öncesi ve sonrasını gösteren görüntülere farenizi görüntünün üzerine getirerek bakabilirsiniz.

Sonuç

Bütün burada yazılanlar bir deprem ülkesinde yaşayan vatandaşlar olarak kendi güvenliğiniz ve sağlığınız için kaleme alınmıştır. Hatta bu makaleyi ilk yazmaya başladığımız tarih, hepimizin akıllarında yer edinen 1999 Gölcük Depremi'ni anma günüydü. Revize ettiğimiz tarihte de 30 Ekim 2020 İzmir Depremi yaşandı.

O günden bu yana Türkiye olarak dersimizi ne kadar öğrendik, bilmiyoruz. Bugün depremlere karşı daha dayanıklı ve güvenli yapılar inşa edebilecek teknoloji elimizde mevcut olsa da, bir başka ülkede gökdelenler sadece sallanırken, kendi memleketimizde 5-6 katlı bir apartmanın binasının çöktüğünü görmek gerçekten üzücü bir durum olabiliyor. Malzemeden çalmak, düşük kalitede kullanmak ve hatta yönetmeliklere rağmen sığınak gibi yerleri kapıcı dairesi yapmak sizi maliyetten biraz kurtarabilir, ancak yıkılan yapıların insanlara verdiği maddi hasarın ve kaybedilen canların bedeli ödenemez. Vatandaşlar olarak depremde nasıl hareket edilmesi gerektiğine dair genel bilgileri sizlere aktardık, ancak elbette asıl can güvenliği için buradaki sorumluluk yapı mühendislerine, denetçilere, mimarlara, inşaatçılara, müteahhitlere, yetkililere, ruhsat verenlere ve inşaat sektöründeki tüm çalışanlara aittir. Doğal afetler insan türü olarak inşa ettiğimiz eserlere hasar verebilirler ve bunun en büyük etkisini İklim Değişikliği'nde görmekteyiz ve göreceğiz. Ancak bununla birlikte olmaması gereken yerde yaşanan kayıplar da "ihmaller" yüzünden olmaktadır, "zina" ya da "kader" yüzünden değil.

Milattan önce 1. yüzyılda yaşamış olan Romalı yazar, mimar ve mühendis olan Vitruvius'a göre mimari bir eseri oluşturan üç ana bileşen bulunmaktadır, bunlar “Utilitas, Venustas, Firmitas”, yani “İşlevsellik, Estetik, ve Sağlamlık”. Mimaride yapıların önemi açısından sırası şu şekildedir:

  • Sağlamlık > İşlevsellik > Estetik

Bu önem sırası hiçbir zaman tam tersi olmamalıdır, bu yüzden oturacağınız binaları da sırf güzel göründükleri için değil, sağlam oldukları için seçiniz. 2011 senesinde Van depremini haberden takip edenlerin dıştan bakınca sağlam görünen bir otelin yıkıldığını da hatırlayacaktır. Lütfen kendinize ve sevdiklerinize iyi bakın, dikkatli olun, hazırlıklı olun.

Alıntı Yap
Okundu Olarak İşaretle
45
Paylaş
Sonra Oku
Notlarım
Yazdır / PDF Olarak Kaydet
Bize Ulaş
Yukarı Zıpla

İçeriklerimizin bilimsel gerçekleri doğru bir şekilde yansıtması için en üst düzey çabayı gösteriyoruz. Gözünüze doğru gelmeyen bir şey varsa, mümkünse güvenilir kaynaklarınızla birlikte bize ulaşın!

Bu içeriğimizle ilgili bir sorunuz mu var? Buraya tıklayarak sorabilirsiniz.

Soru & Cevap Platformuna Git
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Tebrikler! 52
  • Korkutucu! 15
  • Muhteşem! 9
  • Bilim Budur! 6
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 6
  • İnanılmaz 5
  • Merak Uyandırıcı! 4
  • Üzücü! 4
  • Umut Verici! 2
  • Güldürdü 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
Evrim Ağacı Akademi: Depremler Yazı Dizisi

Bu yazı, Depremler yazı dizisinin 16. yazısıdır. Bu yazı dizisini okumaya, serinin 1. yazısı olan "Deprem Nedir? Depremlere Sebep Olan Doğa Yasaları ve Bu Yasaları Açıklayan Modeller Nelerdir?" başlıklı makalemizden başlamanızı öneririz.

Yazı dizisi içindeki ilerleyişinizi kaydetmek için veya kayıt olun.

EA Akademi Hakkında Bilgi Al
Sıkça Sorulan Sorular

Su, yiyecek (uzun süre dayanıklı), düdük, giysi, ilk yardım çantası, ilaçlar, nakit para, evrak dosyası, çok amaçlı çakı, cep telefonu, radyo, fener temel malzemelerdir.

Olası elektrik kesintisi nedeniyle asansörleri kullanmayınız! Olası bir elektrik kesintisiyle içeride hapsolabilir ya da sert bir düşüş yaşayabilirsiniz.

Eğer deprem anında asansördeyseniz ve düşmeye başlarsa, en iyi yöntem "ellerinizle başınızı koruyarak cenin pozisyonunda yatmanızdır".

Etrafı görebilmek için kibrit yakmayınız. Yanlışlıkla kendinizi yakabilir veya gaz sızıntısı varsa patlamalara neden olabilirsiniz. Gözleriniz karanlığa en geç 30 dakikada alışacaktır, bekleyin.

Yapılardan, ağaçlardan ve elektrik kablolarından uzak duracak bir şekilde aracınızın içerisinde kalın. Eğer bir tünelin içindeyseniz; aracı durdurun ve çökün-kapanın-tutunun.

Tüm Reklamları Kapat

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 10/12/2022 00:55:28 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/374

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Tüm Reklamları Kapat
Size Özel (Beta)
İçerikler
Sosyal
Elektromanyetizma
Modern
Nükleik Asit
İnsanlar
Küçük
Periyodik Tablo
Kelebek
Wuhan
Balıkçılık
Pandemik
Yüksek
Genel Görelilik
İletişim
Maymun
Kara Delik
Genom
Semptom
Endokrin Sistemi Hastalıkları
Gaz
Endokrin Sistemi
Korku
Doğa Yasası
Jeoloji
Covıd-19
Astronomi
Aklımdan Geçen
Komünite Seç
Aklımdan Geçen
Fark Ettim ki...
Bugün Öğrendim ki...
İşe Yarar İpucu
Bilim Haberleri
Hikaye Fikri
Video Konu Önerisi
Başlık
Bugün bilimseverlerle ne paylaşmak istersin?
Bağlantı
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu komünite, aklınızdan geçen düşünceleri Evrim Ağacı ailesiyle paylaşabilmeniz içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Bilim kimliğinizi önceleyin.
Evrim Ağacı bir bilim platformudur. Dolayısıyla aklınızdan geçen her şeyden ziyade, bilim veya yaşamla ilgili olabilecek düşüncelerinizle ilgileniyoruz.
2
Propaganda ve baskı amaçlı kullanmayın.
Herkesin aklından her şey geçebilir; fakat bu platformun amacı, insanların belli ideolojiler için propaganda yapmaları veya başkaları üzerinde baskı kurma amacıyla geliştirilmemiştir. Paylaştığınız fikirlerin değer kattığından emin olun.
3
Gerilim yaratmayın.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
4
Değer katın; hassas konulardan ve öznel yoruma açık alanlardan uzak durun.
Bu komünitenin amacı okurlara hayatla ilgili keyifli farkındalıklar yaşatabilmektir. Din, politika, spor, aktüel konular gibi anlık tepkilere neden olabilecek konulardaki tespitlerden kaçının. Ayrıca aklınızdan geçenlerin Türkiye’deki bilim komünitesine değer katması beklenmektedir.
5
Cevap hakkı doğurmayın.
Bu platformda cevap veya yorum sistemi bulunmamaktadır. Dolayısıyla aklınızdan geçenlerin, tespit edilebilir kişilere cevap hakkı doğurmadığından emin olun.
Gönder
Ekle
Soru Sor
Daha Fazla İçerik Göster
Evrim Ağacı'na Destek Ol
Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katmak için hemen buraya tıklayın.
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
EA Akademi
Evrim Ağacı Akademi (ya da kısaca EA Akademi), 2010 yılından beri ürettiğimiz makalelerden oluşan ve kendi kendinizi bilimin çeşitli dallarında eğitebileceğiniz bir çevirim içi eğitim girişimi! Evrim Ağacı Akademi'yi buraya tıklayarak görebilirsiniz. Daha fazla bilgi için buraya tıklayın.
Etkinlik & İlan
Bilim ile ilgili bir etkinlik mi düzenliyorsunuz? Yoksa bilim insanlarını veya bilimseverleri ilgilendiren bir iş, staj, çalıştay, makale çağrısı vb. bir duyurunuz mu var? Etkinlik & İlan Platformumuzda paylaşın, milyonlarca bilimsevere ulaşsın.
Podcast
Evrim Ağacı'nın birçok içeriğinin profesyonel ses sanatçıları tarafından seslendirildiğini biliyor muydunuz? Bunların hepsini Podcast Platformumuzda dinleyebilirsiniz. Ayrıca Spotify, iTunes, Google Podcast ve YouTube bağlantılarını da bir arada bulabilirsiniz.
Yazı Geçmişi
Okuma Geçmişi
Notlarım
İlerleme Durumunu Güncelle
Okudum
Sonra Oku
Not Ekle
Kaldığım Yeri İşaretle
Göz Attım

Evrim Ağacı tarafından otomatik olarak takip edilen işlemleri istediğin zaman durdurabilirsin.
[Site ayalarına git...]

Filtrele
Listele
Bu yazıdaki hareketlerin
Devamını Göster
Filtrele
Listele
Tüm Okuma Geçmişin
Devamını Göster
0/10000
Alıntı Yap
Evrim Ağacı Formatı
APA7
MLA9
Chicago
A. B. Acar, et al. Deprem Öncesinde, Sırasında ve Sonrasında Neler Yapılmalı?. (17 Ağustos 2013). Alındığı Tarih: 10 Aralık 2022. Alındığı Yer: https://evrimagaci.org/s/374
Acar, A. B., Bakırcı, Ç. M. (2013, August 17). Deprem Öncesinde, Sırasında ve Sonrasında Neler Yapılmalı?. Evrim Ağacı. Retrieved December 10, 2022. from https://evrimagaci.org/s/374
A. B. Acar, et al. “Deprem Öncesinde, Sırasında ve Sonrasında Neler Yapılmalı?.” Edited by Çağrı Mert Bakırcı. Evrim Ağacı, 17 Aug. 2013, https://evrimagaci.org/s/374.
Acar, Arsel Berkat. Bakırcı, Çağrı Mert. “Deprem Öncesinde, Sırasında ve Sonrasında Neler Yapılmalı?.” Edited by Çağrı Mert Bakırcı. Evrim Ağacı, August 17, 2013. https://evrimagaci.org/s/374.

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
Geri Bildirim Gönder
Paylaş
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'ndaki reklamları, bütçenize uygun bir şekilde, kendi seçtiğiniz bir süre boyunca kapatabilirsiniz. Tek yapmanız gereken, kaç ay boyunca kapatmak istediğinizi aşağıdaki kutuya girip tek seferlik ödemenizi tamamlamak:

10₺/ay
x
ay
= 30
3 Aylık Reklamsız Deneyimi Başlat
Evrim Ağacı'nda ücretsiz üyelik oluşturan ve sitemizi üye girişi yaparak kullanan kullanıcılarımızdaki reklamların %50 daha az olduğunu, Kreosus/Patreon/YouTube destekçilerimizinse sitemizi tamamen reklamsız kullanabildiğini biliyor muydunuz? Size uygun seçeneği aşağıdan seçebilirsiniz:
Evrim Ağacı Destekçilerine Katıl
Zaten Kreosus/Patreon/Youtube Destekçisiyim
Reklamsız Deneyim
Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol

Devamını Oku
Evrim Ağacı Uygulamasını
İndir
Chromium Tabanlı Mobil Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
İlk birkaç girişinizde zaten tarayıcınız size uygulamamızı indirmeyi önerecek. Önerideki tuşa tıklayarak uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu öneriyi, yukarıdaki videoda görebilirsiniz. Eğer bu öneri artık gözükmüyorsa, Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Chromium Tabanlı Masaüstü Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
Yeni uygulamamızı kurmak için tarayıcı çubuğundaki kurulum tuşuna tıklayın. "Yükle" (Install) tuşuna basarak kurulumu tamamlayın. Dilerseniz, Evrim Ağacı İleri Web Uygulaması'nı görev çubuğunuza sabitleyin. Uygulama logosuna sağ tıklayıp, "Görev Çubuğuna Sabitle" seçeneğine tıklayabilirsiniz. Eğer bu seçenek gözükmüyorsa, tarayıcının Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Safari Mobil Uygulama
Sırasıyla Paylaş -> Ana Ekrana Ekle -> Ekle tuşlarına basarak yeni mobil uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu basamakları görmek için yukarıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Daha fazla bilgi almak için tıklayın

Önizleme
Görseli Kaydet
Sıfırla
Vazgeç
Ara
Raporla

Raporlama sisteminin amacı, platformu uygunsuz biçimde kullananların önüne geçmektir. Lütfen bir içeriği, sadece düşük kaliteli olduğunu veya soruya cevap olmadığını düşündüğünüz raporlamayınız; bu raporlar kabul edilmeyecektir. Bunun yerine daha kaliteli cevapları kendiniz girmeye çalışın veya diğer kullanıcıları oylama, teşekkür ve en iyi cevap araçları ile daha kaliteli cevaplara teşvik edin. Kalitesiz bulduğunuz içerikleri eleyebileceğiniz, kalitelileri daha ön plana çıkarabileceğiniz yeni araçlar geliştirmekteyiz.

Soru Sor
Aşağıdaki "Soru" kutusunu sadece soru sormak için kullanınız. Bu kutuya soru formatında olmayan hiçbir cümle girmeyiniz. Sorunuzla ilgili ek bilgiler vermek isterseniz, "Açıklama" kısmına girebilirsiniz. Soru kısmının soru cümlesi haricindeki kullanımları sorunuzun silinmesine ve UP kaybetmenize neden olabilir.
Görsel Ekle
Kurallar
Platform Kuralları
Bu platform, aklınıza takılan soruları sorabilmeniz ve diğerlerinin sorularını yanıtlayabilmeniz içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu platformun ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Gerçekten soru sorun, imâdan ve yüklü sorulardan kaçının.
Sorularınızın amacı nesnel olarak gerçeği öğrenmek veya fikir almak olmalıdır. Şahsi kanaatinizle ilgili mesaj vermek için kullanmayın; yüklü soru sormayın.
2
Bilim kimliğinizi kullanın.
Evrim Ağacı bir bilim platformudur. Dolayısıyla sorular ve cevaplar, bilimsel perspektifi yansıtmalıdır. Geçerli bilimsel kaynaklarla doğrulanamayan bilgiler veya reklamlar silinebilir.
3
Düzgün ve insanca iletişim kurun.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
4
Sahtebilimi desteklemek yasaktır.
Sahtebilim kategorisi altında konuyla ilgili sorular sorabilirsiniz; ancak bilimsel geçerliliği bulunmayan sahtebilim konularını destekleyen sorular veya cevaplar paylaşmayın.
5
Türkçeyi düzgün kullanın.
Şair olmanızı beklemiyoruz; ancak yazdığınız içeriğin anlaşılır olması ve temel düzeyde yazım ve dil bilgisi kurallarına uyması gerekmektedir.
Soru Ara
Aradığınız soruyu bulamadıysanız buraya tıklayarak sorabilirsiniz.
Alıntı Ekle
Eser Ekle
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu komünite, fark edildiğinde ufku genişleten tespitler içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Formu olabildiğince eksiksiz doldurun.
Girdiğiniz sözün/alıntının kaynağı ne kadar açıksa o kadar iyi. Açıklama kısmına kitabın sayfa sayısını veya filmin saat/dakika/saniye bilgisini girebilirsiniz.
2
Anonimden kaçının.
Bazı sözler/alıntılar anonim olabilir. Fakat sözün anonimliğini doğrulamaksızın, bilmediğiniz her söze/alıntıya anonim yazmayın. Bu tür girdiler silinebilir.
3
Kaynağı araştırın ve sorgulayın.
Sayısız söz/alıntı, gerçekte o sözü hiçbir zaman söylememiş/yazmamış kişilere, hatalı bir şekilde atfediliyor. Paylaşımınızın site geneline yayılabilmesi için kaliteli kaynaklar kullanın ve kaynaklarınızı sorgulayın.
4
Ofansif ve entelektüel düşünceden uzak sözler yasaktır.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
5
Sözlerinizi tırnak (") içine almayın.
Sistemimiz formatı otomatik olarak ayarlayacaktır.
Gönder
Tavsiye Et
Aşağıdaki kutuya, [ESER ADI] isimli [KİTABI/FİLMİ] neden tavsiye ettiğini girebilirsin. Ne kadar detaylı ve kapsamlı bir analiz yaparsan, bu eseri [OKUMAK/İZLEMEK] isteyenleri o kadar doğru ve fazla bilgilendirmiş olacaksın. Tavsiyenin sadece negatif içerikte olamayacağını, eğer bu sistemi kullanıyorsan tavsiye ettiğin içeriğin pozitif taraflarından bahsetmek zorunda olduğunu lütfen unutma. Yapıcı eleştiri hakkında daha fazla bilgi almak için burayı okuyabilirsin.
Kurallar
Platform Kuralları
Bu platform; okuduğunuz kitaplara, izlediğiniz filmlere/belgesellere veya takip ettiğiniz YouTube kanallarına yönelik tavsiylerinizi ve/veya yapıcı eleştirel fikirlerinizi girebilmeniz içindir. Tavsiye etmek istediğiniz eseri bulamazsanız, buradan yeni bir kayıt oluşturabilirsiniz. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu platformun ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Önceliğimiz pozitif tavsiyelerdir.
Bu platformu, beğenmediğiniz eserleri yermek için değil, beğendiğiniz eserleri başkalarına tanıtmak için kullanmaya öncelik veriniz. Sadece negatif girdileri olduğu tespit edilenler platformdan geçici veya kalıcı olarak engellenebilirler.
2
Tavsiyenizin içeriği sadece negatif olamaz.
Tavsiye yazdığınız eserleri olabildiğince objektif bir gözlükle anlatmanız beklenmektedir. Dolayısıyla bir eseri beğenmediyseniz bile, tavsiyenizde eserin pozitif taraflarından da bahsetmeniz gerekmektedir.
3
Negatif eleştiriler yapıcı olmak zorundadır.
Eğer tavsiyenizin ana tonu negatif olacaksa, tüm eleştirileriniz yapıcı nitelikte olmak zorundadır. Yapıcı eleştiri kurallarını buradan öğrenebilirsiniz. Yapıcı bir tarafı olmayan veya tamamen yıkıcı içerikte olan eleştiriler silinebilir ve yazarlar geçici veya kalıcı olarak engellenebilirler.
4
Düzgün ve insanca iletişim kurun.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
5
Türkçeyi düzgün kullanın.
Şair olmanızı beklemiyoruz; ancak yazdığınız içeriğin anlaşılır olması ve temel düzeyde yazım ve dil bilgisi kurallarına uyması gerekmektedir.
Eser Ara
Aradığınız eseri bulamadıysanız buraya tıklayarak ekleyebilirsiniz.
Tür Ekle
Üst Takson Seç
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu platform, yaşamış ve yaşayan bütün türleri filogenetik olarak sınıflandırdığımız ve tanıttığımız Yaşam Ağacı projemize, henüz girilmemiş taksonları girebilmeniz için geliştirdiğimiz bir platformdur. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Takson adlarını doğru yazdığınızdan emin olun.
Taksonların sadece ilk harfleri büyük yazılmalıdır. Latince tür adlarında, cins adının ilk harfi büyük, diğer bütün harfler küçük olmalıdır (Örn: Canis lupus domesticus). Türkçe adlarda da sadece ilk harf büyük yazılmalıdır (Örn: Evcil köpek).
2
Taksonlar arası bağlantıları doğru girin.
Girdiğiniz taksonun üst taksonunu girmeniz zorunludur. Eğer üst takson yoksa, mümkün olduğunca öncelikle üst taksonları girmeye çalışın; sonrasında daha alt taksonları girin.
3
Birden fazla kaynaktan kontrol edin.
Mümkün olduğunca ezbere iş yapmayın, girdiğiniz taksonların isimlerinin birden fazla kaynaktan kontrol edin. Alternatif (sinonim) takson adlarını girmeyi unutmayın.
4
Tekrara düşmeyin.
Aynı taksonu birden fazla defa girmediğinizden emin olun. Otomatik tamamlama sistemimiz size bu konuda yardımcı olacaktır.
5
Mümkünse, takson tanıtım yazısı (Taksonomi yazısı) girin.
Bu araç sadece taksonları sisteme girmek için geliştirilmiştir. Dolayısıyla taksonlara ait minimal bilgiye yer vermektedir. Evrim Ağacı olarak amacımız, taksonlara dair detaylı girdilerle bu projeyi zenginleştirmektir. Girdiğiniz türü daha kapsamlı tanıtmak için Taksonomi yazısı girin.
Gönder
Tür Gözlemi Ekle
Tür Seç
Fotoğraf Ekle
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu platform, bizzat gözlediğiniz türlerin fotoğraflarını paylaşabilmeniz için geliştirilmiştir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Net ve anlaşılır görseller yükleyin.
Her zaman bir türü kusursuz netlikte fotoğraflamanız mümkün olmayabilir; ancak buraya yüklediğiniz fotoğraflardaki türlerin özellikle de vücut deseni gibi özelliklerinin rahatlıkla ayırt edilecek kadar net olması gerekmektedir.
2
Özgün olun, telif ihlali yapmayın.
Yüklediğiniz fotoğrafların telif hakları size ait olmalıdır. Başkası tarafından çekilen fotoğrafları yükleyemezsiniz. Wikimedia gibi açık kaynak organizasyonlarda yayınlanan telifsiz fotoğrafları yükleyebilirsiniz.
3
Paylaştığınız fotoğrafların telif hakkını isteyemezsiniz.
Yüklediğiniz fotoğraflar tamamen halka açık bir şekilde, sınırsız ve süresiz kullanım izniyle paylaşılacaktır. Bu fotoğraflar nedeniyle Evrim Ağacı’ndan telif veya ödeme talep etmeniz mümkün olmayacaktır. Kendi fotoğraflarınızı başka yerlerde istediğiniz gibi kullanabilirsiniz.
4
Etik kurallarına uyun.
Yüklediğiniz fotoğrafların uygunsuz olmadığından ve başkalarının haklarını ihlâl etmediğinden emin olun.
5
Takson teşhisini doğru yapın.
Yaptığınız gözlemler, spesifik taksonlarla ilişkilendirilmektedir. Takson teşhisini doğru yapmanız beklenmektedir. Taksonu bilemediğinizde, olabildiğince genel bir taksonla ilişkilendirin; örneğin türü bilmiyorsanız cins ile, cinsi bilmiyorsanız aile ile, aileyi bilmiyorsanız takım ile, vs.
Gönder
Tür Ara
Aradığınız türü bulamadıysanız buraya tıklayarak ekleyebilirsiniz.