Evrim Ağacı
Reklamı Kapat

Çiçek Hastalığı, Ölümler ve Kurtuluş: Aşılar!

Çiçek Hastalığı, Ölümler ve Kurtuluş: Aşılar!
Tavsiye Makale
Reklamı Kapat

Bu yazı, Evrim Ağacı'na ait, özgün bir içeriktir. Konu akışı, anlatım ve detaylar, Evrim Ağacı yazarı/yazarları tarafından hazırlanmış ve/veya derlenmiştir. Bu içerik için kullanılan kaynaklar, yazının sonunda gösterilmiştir. Bu içerik, diğer tüm içeriklerimiz gibi, İçerik Kullanım İzinleri'ne tabidir.

Bu içerik tıp ve sağlık ile ilişkilidir. Sadece bilgi amaçlı olarak hazırlanmıştır. Bireysel bir tıbbi tavsiye olarak görülmemelidir. Evrim Ağacı'ndaki hiçbir içerik, profesyonel bir hekim tarafından verilen tıbbi tavsiyelerin, konulan bir teşhisin veya önerilen bir tedavinin yerini alacak biçimde kullanılmamalıdır. Daha fazla bilgi için buraya tıklayınız.

Not: Bu yazı içindeki bazı görseller okurlarımız için rahatsız edici olabilir. Konu hakkında çok daha kapsamlı bilgi için buradaki yazımızı okumanızı tavsiye ederiz.

***

Aşılar neden vazgeçilmez öneme sahiptir, biliyor musunuz? Yukarıdaki ve aşağıdaki iki fotoğraf nedeniyle... Burada gördüğünüz, çiçek hastalığı nedeniyle, sadece 20. yüzyıl içerisinde hayatını kaybetmiş ortalama bir tahminle 300 milyon, muhtemelen 500 milyon insandan sadece 2 tanesi... 

Çiçek hastalığı... Çok daha fazla fotoğraf görmek için aşağıdaki bağlantıya tıklayınız.
Çiçek hastalığı... Çok daha fazla fotoğraf görmek için aşağıdaki bağlantıya tıklayınız.
Google Görseller

Hastalık, 18. yüzyılda toplamda her sene ortalama 400.000 kişiyi öldürdü. Aynı yüzyıl içerisindeki körlüklerin %70'inden tek başına sorumluydu! Hastalığa yakalanan yetişkinlerin %20-60 arası, çocukların ise %80'i hayatını kaybetti. 

20. yüzyıldaki ölümler ise akıl almaz düzeydedir. 1950'lere gelindiğinde her sene 50 milyon insan hastalığa yakalanmaktaydı! Sadece 1967 senesi içerisinde, Dünya Sağlık Örgütü'nün sayılarına göre 15 milyon insan hastalığa yakalandı. Bunlardan 2 milyonu aynı sene içerisinde öldü.

Sol tarafta çiçek hastalığı aşısı olmamış bir çocuk. Sağ tarafta ise aşıyı olmuş bir çocuk.
Sol tarafta çiçek hastalığı aşısı olmamış bir çocuk. Sağ tarafta ise aşıyı olmuş bir çocuk.
Snopes

19. yüzyıl ve 20. yüzyıl boyunca sürdürülen aşı araştırmaları ve kampanyaları sayesinde, durmak bilmez hastalık 1979'un Aralık ayında tamamen yok edildi. Öyle başarılı bir aşılama kampanyası yürütüldü ki, insanlık tarihinde %100 oranla silinen tek hastalık, çiçek hastalığı oldu. Bir diğer deyişle, adeta virüsün soyunu yok ettik, aktive olabileceği alan bırakmadık. Hastalığın suratına baktık ve şöyle dedik:

Hayır, lanet olası! Bize yeterince çektirdin. Artık devam edemeyeceksin! Artık aşılarımız var, buraya kadar!
Aynı kişiden çiçek hastalığı kapmış iki kız kardeş. Üstteki, çocukluğunda aşı olmuş, 21 yaşında bir genç. Alttaki ise küçüklüğünde aşı olmamış, 15 yaşında bir genç.
Aynı kişiden çiçek hastalığı kapmış iki kız kardeş. Üstteki, çocukluğunda aşı olmuş, 21 yaşında bir genç. Alttaki ise küçüklüğünde aşı olmamış, 15 yaşında bir genç.
Snopes

Aşılar, özellikle de büyük ve belirgin mikrobik nedenleri olan salgın hastalıklara karşı üretilen aşılar, teknolojinin en muazzam silahlarından birisidir. İnsanın biricik dostlarıdır. Bilim dışı safsataların beyninizi bulandırmasına izin vermeyin. Doktorunuzun tavsiye ettiği şekilde, kendinizi ve çocuklarınızı düzenli olarak aşılayın!

Aşılar ve önemi ile ilgili daha fazla bilgi almak için buraya tıklayın.

Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Tebrikler! 6
  • Muhteşem! 3
  • Bilim Budur! 2
  • İğrenç! 1
  • Korkutucu! 1
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 0
  • Güldürdü 0
  • İnanılmaz 0
  • Umut Verici! 0
  • Merak Uyandırıcı! 0
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
  • C. Flight. Smallpox: Eradicating The Scourge. (17 Şubat 2011). Alındığı Tarih: 11 Eylül 2019. Alındığı Yer: BBC | Arşiv Bağlantısı
  • Wikipedia. History Of Smallpox. (07 Eylül 2019). Alındığı Tarih: 11 Eylül 2019. Alındığı Yer: Wikipedia | Arşiv Bağlantısı

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 02/10/2020 02:25:06 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/3742

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Reklamı Kapat
Güncel
Karma
Agora
Enerji
Viral Enfeksiyon
Fosil
Sosyal Mesafelendirme
Abd
Sağlık Personeli
Şüphecilik
Su
Memeli
Bilgi
Kalıtım
Parazit
Radyasyon
Yumurtalık
Cinsel Seçilim
Kan
Deri
Kanat
Tüy
Biyolojik Antropoloji
Doğum
Balıkçılık
Mers
Moleküler Biyoloji Ve Genetik
Teyit
Daha Fazla İçerik Göster
Daha Fazla İçerik Göster
Reklamı Kapat
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, Evrim Ağacı'nda çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol
Türkiye'deki bilimseverlerin buluşma noktasına hoşgeldiniz!

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
“Bilimin ahlaki sınırlarının olmadığını söylemek doğru değildir. Bilim, gerçekleri söylemekle ilgilenir ve bu, son derece ciddi bir ahlaki sınırdır.”
Lawrence Krauss
Geri Bildirim Gönder