Evrim Ağacı

Büyük arı sineği (Bombylius major)

Büyük arı sineği (Bombylius major)
Büyük arı sineği (Bombylius major), yetişkin birey.
Pedram Türkoğlu

Bu içerik, Evrim Ağacı'nın Yaşam Ağacı projesinin bir parçası olarak hazırlanmıştır. Yaşam Ağacı projesinin amacı, başta Türkiye'de bulunan türleri, Türkiye'deki doğa gözlemcilerimizin özgün fotoğraf ve video içerikleri ışığında, evrimsel akrabalık ilişkilerine uygun bir şekilde filogenetik bir ağaç üzerinde kategorize etmek, nihayetinde ise Dünya'daki tüm türleri yavaş yavaş Yaşam Ağacı'na eklemektir.

Bu yazı, Evrim Ağacı'nın tür gözlemleri ve türlere dair bilgileri barındıran Yaşam Ağacı projesinin bir parçası olarak hazırlanmıştır.

Gözlem Bilgileri

Zonguldak/Esenköy'de bir arı çiftliği yakınlarında gözlemlediğimiz yetişkin bir büyük arı sineği (Bombylius major) türü. Fotoğraflarken uzun bir süre boyunca tüylü arı (Bombus terrestris) diye gözlemledik. Ancak daha sonra kayıtları yakından incelediğimizde uzun bacakları ve uzun hortumu nedeniyle arı değil bir sinek olduğunu anladık. Gözlemlediğimiz diğer arı sineği türü olan Hemipenthes morio kaydımıza buradan ulaşabilirsiniz.

Tanım ve Genel Bilgiler

Bu tür, arı taklitçisi bir parazitik sinektir. Bombylius cinsinde en yaygın görülen türdür. Morfolojik (dış görünüş) ve etolojik (davranışsal) olarak adeta bir tüylü arı (Bombus terrestris) gibidir. Vücut boyutları 6.3 ila 12 mm arasında değişir. Ortalama boyutta bir sinek olarak listelenir. Vücudu kıllarla kaplıdır, rengi açık kahverengidir ve kafasında siyah/kahverengi kıllar barındırır. Fakat kafasının bir bölümünde beyaz kıllar da bulunur. Kanadın ön (anterior) kısmında koyu lekeler bulunur. Uzun bacakları uçarken sallanır, vücuda yakın bir şekilde toplanmaz. Antenleri kısa ve sivridir. Hortumları (proboscis) ince ve dar tüplerden beslenmek için uzun (yaklaşık 5.5-7.5 mm) ve rijid biçimde evrimleşmiştir. Hortumları kelebekler veya güveler gibi retrakte olmaz, katlanmaz. Kanat çırpaya devam ederken ayakları ile çiçeği tutarak beslenir. Uçarken havada asılı kalır. Korktucu görünümüne rağmen tamamen zararsızdır. Erkekleri dişilerden biraz daha büyükdür. Gelişimleri holometabol (tam başkalaşım) isimli başkalaşım tipi üzerinedir. Yani kelebekler/güveler gibi larva-erişkin evre arasında bir de pupa evresi bulunur. Yani birbirinden dış görünüş olarak farklı başkalaşım evreleri mevcuttur.

Dinlenme pozisyonunda bir yetişkin, Zonguldak/Esenköy.
Dinlenme pozisyonunda bir yetişkin, Zonguldak/Esenköy.
Pedram Türkoğlu

Evrimsel Tarih ve Taksonomi

Sinekler takımı olan Diptera içerisinde Arı Sinekleri (Bombyliidae) ailesine üyedirler. Yüzlerce cins içerisinde 4500 tür barındıran büyük bir aile olmasına rağmen kolay gözlemlenemedikleri için yaşam döngüleri henüz yeterince bilinmiyordur. Arılara benzemelerinin evrimsel açıklaması Bates mimikrisidir. Yani bazı canlılar, avcılardan korunmak adına diğer zehirli canlılara veya avcılara benzemek üzere seçilim göstermiştir.

Ekolojik Dağılım ve Habitat

Genellikle Mart başlarında görülmeye başlanır ve yaz sonuna kadar yayılırlar. Kutuplar hariç Dünya'nın neredeyse her yerinde görülebilirler.

Davranış ve Etoloji

İngilizce "yawing" adı verilen dikey eksende dönme hareketi yapan katakteristik bir uçma davranışları vardır. Ayrıca tüylü arı ve sinek kuşu misali havada asılı kalabilirler (hovering) ve bulundukları konumda 360 derece dönebilirler. Yawing harektini neden yaptıkları tam olarak bilinmiyor; ancak cinsel seçilime yönelik olabileceği düşünülüyor. Polinasyona önemli ölçüde katkıları vardır. Uzun hortumları (proboscis) sayesinde tüpleri uzun ve dar olan çiçeklerden beslenebilirler.

Zonguldak/Esenköy'de kaydettiğimiz bireyler.
Pedram Türkoğlu

Özellikle Andrena cinsi gibi kazıyıcı arıların yumurtaları ve larvaları ile beslenirler. Ayrıca yaban arılarının yuvalarını da kullanırlar. Dişi büyük arı sineği, konak canlıların yuvalarına yaklaşarak, yumurtalarını yuvanın içerisine bırakır. Hipermetamorfik parazitoid larvalar da yuvadaki besinler ve larvalar ile beslenir.

Diyet ve Metabolizma

Çiçek nektarları ve polenler ile beslenirler. Görünüşlerinin sağladığı avantaj nedeniyle arı kovanlarının yakınlarında uçabilirler ve parazitik yaşam döngüleri açısından larvalarını diğer türlerin yumurtalarına bırakabilirler. Ayrıca görünüşleri sayesinde yaban arılarının saldırılarından korunurlar.

İnsanlarla Etkileşim ve Kültürel Referanslar

İnsan gibi memeliler açısından hiçbir tehlikeleri yoktur. Sokmazlar, ısırmazlar ve bilinen bir hastalık yaymazlar.

Etimoloji

İngilizce "Large bee-fly" ya da "dark-edged bee-fly" diye isimlendirilir.

Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Muhteşem! 0
  • Tebrikler! 0
  • Bilim Budur! 0
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 0
  • Güldürdü 0
  • İnanılmaz 0
  • Umut Verici! 0
  • Merak Uyandırıcı! 0
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
  • Korkutucu! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
  • Wikipedia. Bombylius Major. (2020, Nisan 05). Alındığı Tarih: 05 Nisan 2020. Alındığı Yer: Wikipedia | Arşiv Bağlantısı
  • Layer, Stefan. (2013). Unusual Flight Behaviour In The Beefly Bombylius Major (Diptera: Bombylidae). Journal of General and Applied Entomology | Arşiv Bağlantısı, sf: 161 - 168.
  • Stubbs, A. & Drake, M. (2001). British Soldierflies And Their Allies: A Field Guide To The Larger British Brachycera. ISBN: 1-899935-04-5. Yayınevi: British Entomological & Natural History Society.

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 01/06/2020 03:25:34 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/8496

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Evrim Ağacı %100 okur destekli bir bilim platformudur. Maddi destekte bulunarak Türkiye'de modern bilimin gelişmesine güç katmak ister misiniz?
Destek Ol
Gizle
Güncel
Deri
Balıklar
Lgbt
İlaç
Mit
Maymun
Ay Ve Dünya
Ara Geçiş Türleri
Böcekler
Ölüm
Oyun Teorisi
Yaşlılık
Farmakoloji
Genel Görelilik
Bilim Tarihi
Sağlık Personeli
Jinekoloji
Balıkçılık
Yapay Seçilim
Sağlık Bilimleri
Etimoloji
Önlem
Doğa Yasaları
Kozmik Mikrodalga Arkaplan Işıması (Cmb)
Zehirli Mantar
Daha Fazla İçerik Göster
Daha Fazla İçerik Göster
Türkiye'deki bilimseverlerin buluşma noktasına hoşgeldiniz!

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
“İhtiyacımız olan tek şey var: Çalışmak!”
Mustafa Kemal Atatürk
Geri Bildirim Gönder