Arı Sinekleri (Bombyliidae)

Tanım ve Genel Bilgiler

Morfolojik (dış görünüş) ve etolojik (davranış) olarak arılara benzedikleri için uzaktan bir tüylü arıdan (Bombus terrestris) ayırmak çok zordur. Karşılaştırmak adına tüylü arı gözlemimize buradan ulaşabilirsiniz. Kendileri arı değil sinekler takımında bulunan bir sinek türüdür.

Boyutları 2 mm olan ufak türleri vardır. Kanat açıklığı 40 mm bulabilen iri türleri de vardır. Dinlenme pozisyonunda kanatları karakteristik bir şekilde çapraz biçimde; arkayı süpürme açısında (İng: swept back angle) durur. Vücutları genellikle kıl benzeri filamentlerle kaplıdır. Arılardan ayrılan en önemli farklarından biri uzun bacak ve uzun hortum (proboscis) yapılarıdır. Kelebek ve güvelerin aksine hortumlarını katlayamazlar (retrake edemezler) ve dik bir şekilde durur.

Evrimsel Tarih ve Taksonomi

Bombyliidae ailesi büyük bir ailedir ve yüzlerce cins barındırır. Şimdilik 4500 tür tanımlanmıştır ve yaklaşık bin tanesi daha tanımlanmayı beklemektedir. Fakat çoğu tür kolay gözlemlenemediği için yaşam döngüleri henüz yeterince bilinmiyordur. Arılara benzemelerinin evrimsel açıklaması Bates mimikrisidir. Yani bazı canlılar, avcılardan korunmak adına diğer zehirli canlılara veya avcılara benzemek üzere seçilim göstermeştir. Bilinen en eski fosil kaydı, 99 milyon yıl öncesine Orta Kretase'ye ait bir kehribardadır.

Ekolojik Dağılım ve Habitat

Dünya'nın her yerine yayılmışlardır. Ancak en fazla biyoçeşitlilik tropikal ve subtropikal bölgelerdedir.

Davranış ve Etoloji

Bazı türleri önemli polinatörlerdir. Bu yüzden çiçeklerin üremesinde önemli katkıları bulunur. Diğer yandan uçuş davranışı adeta bir tüylü arı gibidir; havada asılı kalır ve sabit durabilir. Uzaktan baktığımızda bir arı gibi görünür.

Diyet ve Metabolizma

Yetişkinler genellikle nektar ve polen ile beslenir. Uzun hortumları (proboscis) sayesinde Lapeirousia bitkilerindeki gibi ince ve dar tüplere erişebilirler. Larvaları genellikle diğer türlerin larvalarının parazitoidleridir.

Etimoloji

İngilizce "bee flies" veya "humblebees" şeklinde bilinirler. Tüylü arılara ise İngilizce "bumblebee" denir. Bazı küçük yerel halklar "beewhal" diye de isimlendirmiştir.