Evrim Ağacı
Reklamı Kapat

Absent: Yeşil Peri Olarak da Bilinen Absinthe İçkisinin Alkol Oranı, Onu Halüsinojen Yapmaya Yeter mi?

Absent: Yeşil Peri Olarak da Bilinen Absinthe İçkisinin Alkol Oranı, Onu Halüsinojen Yapmaya Yeter mi?
Tavsiye Makale
Reklamı Kapat

Bu türev bir içeriktir. Yani bu yazının omurgası, How Stuff Works isimli kaynaktan çevrilerek dilimize uyarlanmıştır; ancak "çeviri" içeriklerimizden farklı olarak, bu içerikte orijinal metin birebir korunmamıştır. Anlatım ve konu akışı gibi detaylar Evrim Ağacı yazar(lar)ı ve/veya editörler tarafından güncellenmiş, değiştirilmiş ve/veya geliştirilmiştir. Yazar, kaynaktan alınan metin omurgası üzerine kendi örneklerini, bilgilerini, detaylarını eklemiş; içeriği ve anlatımı zenginleştirmiş ve/veya çeşitlendirmiş olabilir. Bu ek kısımlarla ilgili kaynaklar da, yazının sonunda gösterilmiştir. Metnin omurgasını oluşturan kaynağı, orijinal dilinde okumak için lütfen yukarıdaki bağlantıya tıklayınız. Bu içerik, diğer tüm içeriklerimiz gibi, İçerik Kullanım İzinleri'ne tabidir.

“Yeşil Peri” (Fr: "la fée verte") olarak da anılan Absent (veya orijinal ismiyle Absinthe), 1900’lerin başında Fransa, İsviçre, Amerika Birleşik Devletleri ve diğer birçok ülkede yasaklanmıştı. Yetkililer, bu yüksek alkollü içkiyi çocukları suçlulara dönüştürmek, ahlaksızlığa teşvik etmek ve cinayetlere ilham vermekle suçluyorlardı!

Buna sebep olan şeyin, Absent'in halüsinojen içerikli olduğu ve dolayısıyla insanlara gerçek olmayan şeyler (örneğin "periler") gösterdiği iddia ediliyordu. Bu durum, Absent'in popüler kültürde köklü bir yer edinmesine neden oldu. Örneğin Türkiye'de Behzat Ç. dizisinde de bir sahnede bu içkiye yer verildi:

Halbuki Absent, Amerika Birleşik Devletleri’nde alkollü içeceklerin yasak olduğu dönemde üretilen herhangi bir alkollü içki ile birebir aynı işlemlerden geçiyordu. Bugün biliyoruz ki anason aromalı ve çok yüksek alkollü bir içecek olan Absent, eğer standartlara uygun şekilde üretilirse, diğer likörlerden yapısal olarak daha tehlikeli değildir. Bu arada söylemek gerekir ki Absent, şeker eklenerek şişelenmediği için bir likör değil, bir spirittir.

2020 yılı itibariyle ABD'de 34 ila 90 dolar arasında, Türkiye'de 250 ila 350 lira arasında satılan Absent'e popülerliğini kazandıran şey, dikkatli tüketilmemesi halinde tehlike doğurabilen ve halüsinojenlerle kıyaslanmasına neden olan şey, üretiminde kullanılan malzemelerin sıra dışılığı değil, aşırı yüksek alkol oranıdır.

Absent’in suçlandığı halüsinasyon masalları (örneğin Absent içenlerin sokaklarda deliler gibi koştuğu iddiası), Oscar Wilde ve hayali laleleri, Van Gogh'u delirten içecek olduğu iddiaları, insanların sebep olduğu aile katliamları ve ani ölümler, Absent'in %45 ila %74 arasında ölçülen çok yüksek bir alkol oranından ileri gelmektedir. Bu oranlar, 90 ila 148 dereceye tekabül etmektedir. Kimi Absent ise %90 civarında alkol oranı ile üretilmektedir. Viski gibi sert sayılabilecek bir alkollü içeceğin bile %40 (80 derece) olan alkol oranı olduğu düşünülecek olursa, Absent tüketiminin neden dikkatli bir şekilde yapılması gerektiğini izah edecektir.

Absent, tanım gereği bir halüsinojenik değildir; fakat alkol oranları ve bitkisel aroması onu diğer alkollü içeceklerden net bir şekilde ayırır.

Absent Nasıl Üretilir?

Geleneksel Absent, anason, rezene ve içkiye ismini veren pelin otuna (Artemisia absinthium) çeşitli diğer maddelerin karıştırılmasıyla yapılır. Anason, rezene ve pelin otu alkole yatırılır ve daha sonra bu karışım damıtılır. Damıtma işlemi, bitkisel yağların ve alkolün buharlaşmasına neden olur ve su ile acı özler bitkilerden ayrılır. Rezene, anason ve pelin yağları daha sonra bir soğutma alanındaki alkolle yeniden yoğunlaşır ve damıtıcı, ortaya çıkan sıvıyı, Absent’i olması gereken alkol derecesine düşürür (bu oran, markaya veya yerel yasalara göre farklılık göstermektedir). Bu noktada Absent berraktır - ki birçok üretici, damıtma işleminden sonra, Absent’in klasik yeşil rengini elde etmek için, karışıma bazı otlar ekler. Bu yeşil rengi veren, bitkilerin klorofil yapısıdır.

İçkinin ve muhteviyatının modern analizlerine bakıldığında, Absent’le ilişkilendirilen ölüm vakalarının aslında alkolizm dolayısıyla veya alkol zehirlenmesi ve sahte içkiler gibi, içeriğinde zehirli bileşenler de bulunabilen ucuz ürünlerin tüketimiyle alakalı olduğu ortaya çıkmaktadır. Eğer güvenilir olmayan satıcılardan ("merdiven altı") Absent satın alırsanız, sahte içki içme olasılığınız oldukça yüksek olacaktır ve bu, zehirlenerek ölmenize sebep olabilir. Benzer şekilde, eğer garajınızda bir damıtıcı yoksa, internette satılan kendin-yap kitleri, Absent yerine; korkunç bir tatlandırıcı likörle oluşturulmuş berbat bir bitkisel bir meşrubat yapmanıza sebep olacaktır.

Absent'e Yönelik Yasal Düzenlemeler ve "Gerçek Absent"

2007 senesinde Amerika Birleşik Devletleri de Absent’in 100 senelik yasağını kaldırmıştır. Avrupalı damıtıcılar yeniden Yeşil Peri’yi Amerika Birleşik Devletleri’ne ithal etmeye başlamıştır; ancak bu defa da kokteyl ve Absent meraklıları, yeni Absent’in halen aslına sadık olup olmadığını tartışmaktadırlar.

Günümüzde "gerçek Absent'in birçok ülkede yasak olduğuna" yönelik yaygın bir mit olsa da, "gerçek Absent" diye bir şey bulunmamaktadır. Örneğin ABD gibi bazı ülkelerde bourbon gibi içeceklerin çok net tanımları olsa da (ABD'de üretilmiş olmalı, en az %51 mısırdan yapılmış olmalı, yeni ve karbonlaşmış meşe varilinde yaşlanmalı, varile 125 dereceden yüksek 80 dereceden az alkollü girmemeli, su dışında hiçbir şey katılmamalı gibi); Absent için böyle bir tarif bulunmamaktadır. Sadece İsviçre'de Absent olarak işaretlenecek içeceklerin distile edilmiş olması, doğal renklendirici kullanmaması ve belirli katkı maddelerini içermemesi gerekmektedir; ancak bu, diğer alkollerin tanımına göre çok gevşek bir tanımdır. Dolayısıyla günümüzde Van Gogh'un içtiği Absent ile birebir aynı Absent'i içmek mümkündür.

Absent, çok net bir tanıma sahip olmadığı için, günümüzde birçok ülkede net bir şekilde yasaklanmış değildir. Sadece belirli alkol düzeylerinin üzerindeki içecekler genel olarak yasaklı ise, Absent de muhtemelen bu yasaklara dahil olacaktır.

Halüsinasyon İddialarının Kaynağı: Thujone!

Absent’e "halüsünojen" unvanını kazandıran etkin kimyasal madde, pelin otunda bulunan thujone isimli bir maddedir. Aslında yüksek dozlarda thujone, zehirlidir. Çünkü thujone, bir gama-aminobütrik asit (GABA) engelleyicidir - ki yeterince alındığında beyindeki gama-aminobütrik asit reseptörlerini engelleyerek, istemsiz kasılmalara neden olabilmektedir. Bu madde pek çok besinde (mazı, servi, ardıç, adaçayı, nane vs.) doğal olarak bulunsa da, bu bitkilerin hiçbirinde size zarar verecek dozda değildir.

Thujone
Thujone
wikipedia

Absent üretimindeki damıtma sürecinin sonunda da üründe çok az miktarda thujone bırakılmaktadır. Amerika Birleşik Devletleri’nde ve Avrupa Birliği'nde thujone seviyesi litre başına 10 miligramla sınırlandırılmıştır. Modern bilim sayesinde bugün biliyoruz ki, bir insanın Absent içindeki thujone’dan zehirlenmeden epey önce, çoktan alkol zehirlenmesinden ölecektir.

Dahası, yüksek dozlarda alındığında bile thujone’un halüsinojenik etkiye sahip olduğuna dair bir kanıt yoktur. Örneğin Journal of Studies on Alcohol dergisinde yayınlanan bir makalede, kilogram başına 0.28 miligram gibi yüksek thujone tüketiminin dikkat toplamayı zorlaştırdığı gösterilse de, kilogram başına 0.028 miligram gibi düşük dozlarda normal alkolden farklı herhangi bir etkiye rastlanmamıştır. Yüksek dozda tüketimde bile denekler, normal alkol ile yüksek thujone içerikli alkolü ayırt edememişlerdir.

Örneğin Absent yasaklarına sebep olan ve 1905’te ailesini öldüren adamın kayıtları incelendiğinde, şahsın o sabah kalktığı andan itibaren gün boyunca içki tükettiği, bir noktada Absent de tükettiği görülmektedir. Yani söz konusu katliamın doğrudan Absent ile bir ilgisi yoktur; alkolizm ile ilgisi vardır.

Peki ya Oscar Wilde? Şüphesiz şair, yürüyen laleleri, tüm gece Absent içtikten sonra, sabahın ilk ışıklarında bardan çıkarken görmüş veya duygularını yaratıcı ve sanatsal bir dille durumunu teşbih etmiştir. Absent'in ona gerçekten yürüyen laleler gösterdiğini kanıtlamak mümkün değildir.

Yani Absent'in halüsinojenik veya "anormal" etkileriyle ilgili iddiaların muhtemelen tamamı uydurmadır. Özellikle de "gerçek Absent" olarak anlatılan, eski zamanlarda "merdiven altı" şekillerde üretilen Absent içine karışan tehlikeli kimyasallar, bu mitlerin kaynağı olabilir.

Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Tebrikler! 31
  • Bilim Budur! 19
  • Merak Uyandırıcı! 16
  • İnanılmaz 10
  • Güldürdü 3
  • Umut Verici! 3
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 2
  • Muhteşem! 1
  • Üzücü! 1
  • Korkutucu! 1
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
  1. Türev İçerik Kaynağı: How Stuff Works | Arşiv Bağlantısı
Sıkça Sorulan Sorular

2020 yılı itibariyle ABD'de 34 ila 90 dolar arasında, Türkiye'de 250 ila 350 lira arasında satılmaktadır.

Absent'in alkol oranı yüzde 45 ila 74 (90 ila 148 derece) arasında değişmektedir. Kimi Absent ise yüzde 90 civarında alkol oranı ile üretilmektedir. Viski gibi sert bir alkollü içeceğin bile alkol oranı yüzde 40 (80 derece) civarındadır.

Hayır. Absent içerisindeki hiçbir madde halüsinojen değildir. Bu konudaki iddialar, Absent'in aşırı yüksek alkol oranı dolayısıyla hızlı bir şekilde erişilen yüksek sarhoşluk seviyesinden ileri gelmektedir.

Geleneksel Absent, anason, rezene ve içkiye ismini veren pelin otuna (Artemisia absinthium) çeşitli diğer maddelerin karıştırılmasıyla yapılır. Anason, rezene ve pelin otu alkole yatırılır ve daha sonra bu karışım damıtılır.

Absent’e "halüsünojen" unvanını kazandıran etkin kimyasal madde, pelin otunda bulunan thujone isimli bir maddedir. Thujone, bir gama-aminobütrik asit (GABA) engelleyicidir ve yüksek dozlarda zehirlidir. Ancak halüsinojen olduğunu gösteren bir araştırma bulunmamaktadır.

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 12/08/2020 21:22:44 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/8950

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Reklamı Kapat
Güncel
Agora
Instagram
Yeni Koronavirüs
Kan Hastalıkları
Tehlike
Salgın
Kültür
Evrimsel Biyoloji
Hasta
Çiftleşme
Yapay Zeka
Okyanus
Ortak Ata
Gelişim
Evren
Canlılık
Covid-19
Skeptisizm
Dinozorlar
Beyin
Hominid
Sars
Yiyecek
Kuyrukluyıldız
Saç
Evrimsel Tarih
Botanik
Daha Fazla İçerik Göster
Daha Fazla İçerik Göster
Reklamı Kapat
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, Evrim Ağacı'nda çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol
Türkiye'deki bilimseverlerin buluşma noktasına hoşgeldiniz!

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
“Biyolojik zekanın son derece kısa ömürlü olduğu kanaatindeyim. Eğer ki bir gün yapay zeka ile yüzleşirsek o, yapısı gereği biyoloji-ötesinde olacaktır.”
Martin Rees
Geri Bildirim Gönder